Sağlık Gözetimi: İşe Giriş ve Periyodik Muayene (Ek-2)
Kim sağlık gözetimine tabi, muayene ne sıklıkla tekrarlanır, hangi tetkikler istenir ve Ek-2 raporu nasıl düzenlenir? Sıklık tablosu ve mevzuat dayanağı
Sağlık Gözetimi Nedir? — Kısa Cevap
Sağlık gözetimi; çalışanların işe başlamadan önce ve çalışma süresince belirli aralıklarla işyeri hekimi tarafından muayene edilerek, işin sağlıklarına etkisinin izlenmesidir. 6331 sayılı Kanun ve buna bağlı olarak Resmî Gazete'de yayımlanan ilgili yönetmelik, her işverene çalışanlarını işe giriş ve periyodik sağlık muayenelerinden geçirme yükümlülüğü getirir.
Amaç çift yönlüdür: çalışanın yapacağı işe sağlık yönünden uygun olduğunu doğrulamak ve işin (gürültü, kimyasal, toz, ağır kaldırma vb.) zamanla yarattığı sağlık etkilerini erken yakalamak. Muayene sonuçları, işe uygunluk kararı verilen Ek-2 İşe Giriş / Periyodik Muayene Formu ile belgelenir.
Sağlık Muayenesi Ne Zaman Yapılır?
| Durum | Ne zaman / Sıklık |
|---|---|
| İşe giriş | İşe başlamadan önce, işin niteliğine uygunluk için. |
| İş değişikliğinde | Çalışanın işi/iş yeri ya da maruziyeti değiştiğinde yeniden değerlendirme. |
| İş kazası / hastalık / aradan sonra dönüş | İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle uzun süre işten uzak kalıp dönen çalışan için. |
| Periyodik — az tehlikeli | En geç beş yılda bir (hekim daha sık gerekli görebilir). |
| Periyodik — tehlikeli | En geç üç yılda bir. |
| Periyodik — çok tehlikeli | En geç yılda bir. |
| Özel maruziyet | Gürültü, titreşim, kimyasal, toz, kurşun, asbest vb. maruziyetlerde ilgili mevzuat daha sık ve özel tetkik isteyebilir. |
Yukarıdaki periyotlar üst sınırdır; işyeri hekimi, çalışanın sağlık durumu veya maruziyetine göre muayeneyi daha sık tekrarlayabilir. Bağlayıcı çerçeve yürürlükteki yönetmelik metnidir. Çalışanın hangi tehlike sınıfında olduğunu belirlemek için tehlike sınıfı ve NACE kodu rehberine bakın.
Ek-2 İşe Giriş / Periyodik Muayene Formu Nedir?
Ek-2; çalışanın muayene bulgularının ve "işe uygundur / şartlı uygundur / uygun değildir" kararının kaydedildiği standart sağlık formudur. İşyeri hekimi tarafından doldurulur ve imzalanır; özlük dosyasında saklanır. Denetimde ilk istenen belgelerdendir.
Form, çalışanın özgeçmişi ve mevcut şikâyetleri, fizik muayene bulguları, yapılan tetkikler (gerekli görülen kan/idrar tahlilleri, akciğer grafisi, odyometri/işitme testi, solunum fonksiyon testi, görme muayenesi vb.) ve sonuçta verilen işe uygunluk kararını içerir. Hangi tetkikin isteneceği, işin niteliğine ve maruziyete bağlıdır — örneğin gürültülü ortamda odyometri, tozlu ortamda akciğer grafisi öne çıkar.
Sağlık Gözetiminden Kim Sorumlu?
Sağlık gözetimini, görevlendirilen işyeri hekimi yürütür; tetkik ve kayıtlarda gerekli konularda diğer sağlık personeli hekime destek olur. Hizmeti işyerinin çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre hesaplanan sürede kendi hekimiyle ya da bir OSGB üzerinden alabilirsiniz.
Muayene maliyetini işveren karşılar; çalışandan sağlık gözetimi gideri istenemez. Sağlık gözetimi sonuçları kişisel sağlık verisi olduğundan gizlilik esastır — hekim, işverene yalnızca işe uygunluk kararını bildirir, tıbbi tanı detaylarını paylaşmaz.
Sağlık gözetimi hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Periyodik sağlık muayenesi ne sıklıkla yapılır?
Periyodik muayene sıklığı işyerinin tehlike sınıfına göre üst sınırla belirlenir: az tehlikeli işyerlerinde en geç beş yılda bir, tehlikelide en geç üç yılda bir, çok tehlikelide en geç yılda bir. Bunlar üst sınırdır; işyeri hekimi çalışanın sağlık durumu veya maruziyetine göre muayeneyi daha sık tekrarlayabilir. Bağlayıcı çerçeve yürürlükteki yönetmelik metnidir.
İşe giriş sağlık raporu (Ek-2) zorunlu mu?
Evet. Çalışan işe başlamadan önce, yapacağı işe sağlık yönünden uygunluğunun belirlenmesi için işyeri hekimince muayene edilir ve sonuç Ek-2 İşe Giriş / Periyodik Muayene Formu ile belgelenir. Bu form özlük dosyasında saklanır ve denetimde ilk istenen belgelerdendir.
Sağlık muayenesinde hangi tetkikler istenir?
Hangi tetkikin isteneceği işin niteliğine ve maruziyete bağlıdır. İşyeri hekimi, fizik muayenenin yanında gerekli gördüğü tetkikleri ister: gürültülü ortamda işitme testi (odyometri), tozlu ortamda akciğer grafisi ve solunum fonksiyon testi, kimyasal maruziyetinde ilgili kan/idrar tahlilleri, görme gerektiren işlerde görme muayenesi gibi. Tetkik kararı hekime aittir.
Sağlık gözetimi maliyetini kim karşılar?
Sağlık gözetiminin tüm maliyetini işveren karşılar; çalışandan muayene veya tetkik gideri istenemez. Hizmet, işyerinin çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre hesaplanan sürede kendi işyeri hekiminizle ya da bir OSGB üzerinden alınabilir.
Muayene sonuçlarını işveren görebilir mi?
Sağlık gözetimi sonuçları kişisel sağlık verisidir ve gizlilik esastır. İşyeri hekimi, işverene yalnızca "işe uygundur / şartlı uygundur / uygun değildir" şeklindeki işe uygunluk kararını bildirir; tıbbi tanı ve detayları paylaşmaz.
Periyodik muayene yapılmazsa ne olur?
Sağlık gözetimi yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverene idari para cezası uygulanır ve eksiklik sürdükçe yinelenebilir. Ayrıca muayenesi yapılmamış çalışanın karıştığı bir iş kazası veya meslek hastalığında bu eksiklik işverenin kusuru sayılır. Güncel ceza tutarları için 2026 İSG cezaları tablosuna bakın.
Muayene Tarihlerini Kaçırmayın
Sağlık gözetiminde en sık yapılan hata, periyodik muayene tarihinin sessizce geçmesidir. First İSG'de her çalışanın işe giriş ve periyodik muayene tarihini tehlike sınıfına göre tutar; yaklaşan muayene ve eğitim tarihleri ajandadan otomatik hatırlatılır. Saha denetiminde bulunan eksik muayeneler doğrudan DÖF olarak takip edilebilir.