Son güncelleme: · Hazırlayan:

Çalışanların İSG Eğitimi Nedir?

Çalışanların İSG eğitimi, işyerindeki her çalışana verilmesi zorunlu olan iş sağlığı ve güvenliği eğitimidir. İki aşamadan oluşur: işe başlamadan önce verilen işe başlama eğitimi ve tehlike sınıfına göre süresi değişen, düzenli aralıklarla tekrarlanan temel eğitim.

Dayanağı 6331 sayılı Kanun m.17'dir. Usul ve esaslar Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'te düzenlenir. Amaç, çalışanın kendi işindeki tehlikeleri tanıması, korunma yollarını ve acil durumda ne yapacağını öğrenmesidir. Yönetmelik asgari bir çerçeve çizer; işyeri süreyi uzatabilir veya konuları genişletebilir.

Eğitim yükümlülüğü işverene aittir ve maliyeti çalışana yansıtılamaz. Eğitimde geçen süre çalışma süresinden sayılır; haftalık çalışma süresini aşan kısım fazla çalışmadır (m.5). Eğitim, işyerinde fiilen var olan tehlikeleri kapsamalıdır. Genel bir sunum tek başına yeterli sayılmaz.

Bu yükümlülük, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi veya ilkyardımcı gibi belirli görevler için alınan sertifikalı eğitimlerden ayrıdır. Temel eğitim işyerindeki her çalışanı kapsar. Ayrıca her ekipman veya işlem için yazılı iş güvenliği talimatları hazırlanıp tebliğ edilir; eğitim ile talimat birbirinin yerine geçmez.

Yönetmeliğin Künyesi ve 2026'da Ne Değişti?

Düzenleme Durum Resmî Gazete
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında YönetmelikYürürlükte (yayımı tarihinde yürürlüğe girdi, m.28)02.04.2026, S: 33212
Aynı adlı eski yönetmelikYürürlükten kaldırıldı (yeni yönetmelik m.27)15.05.2013, S: 28648

Güncel metin ve ekler mevzuat.gov.tr üzerinde yayımlanır; bu sayfadaki madde numaraları o metne göredir. Süreler ve tekrar aralıkları değişmedi. Başlıca yenilikler şunlardır:

  • İşe başlama eğitimi: En az 2 saat, yüz yüze ve uygulamalı, fiilen çalışmaya başlamadan önce (m.7).
  • Temel eğitimin zamanı: İşe başladıktan sonra en geç üç ay içinde (m.8).
  • Dördüncü konu başlığı: İşe ve işyerine özgü riskler; tehlike sınıfına göre en az 2, 3 veya 4 ders saati (m.9, m.13/3).
  • Tekrar eğitimi: Her tehlike sınıfında en az 8 ders saati (m.14/2).
  • Uzaktan eğitim: Konu başlığına ve tehlike sınıfına göre ayrıldı; sistem için teknik şartlar getirildi (m.12).
  • Sınav ve belge: 100 üzerinden en az 60 puan; başarılı olana Ek-2 örneğine uygun temel eğitim belgesi (m.16, m.17).

Eski yönetmeliğe göre verilmiş eğitimler geçerli sayılır. Eski temel eğitim belgeleri, tekrar aralığı dolana kadar kullanılır (Geçici Madde 1).

Eğitim Kime, Ne Zaman Verilir?

  • İşe başlarken: Çırak ve stajyerler dâhil her çalışan, fiilen çalışmaya başlamadan önce en az 2 saatlik işe başlama eğitimi alır (m.7).
  • İlk üç ay içinde: Temel eğitimin tamamı, işe başladıktan sonra en kısa sürede ve en geç üç ay içinde verilir (m.8).
  • Düzenli aralıklarla: Temel eğitim tehlike sınıfına göre tekrarlanır (aşağıdaki tablo). Tekrar tarihinin takibi işverenin sorumluluğundadır.
  • Aralık beklenmeden: İş veya çalışma yeri değişikliği, ekipman değişmesi ve yeni teknoloji kaynaklı riskler için eğitim beklemeden verilir (m.14/3). Altı aydan uzun ayrılıktan dönene bilgi yenileme eğitimi verilir (m.18).
  • İş kazası veya meslek hastalığı sonrası: Çalışana işe dönüşte, çalışmaya başlamadan önce kazanın sebepleri ve korunma yolları anlatılır (m.19).
  • Alt işveren ve geçici iş ilişkisi: Her işveren kendi çalışanını eğitir; asıl işveren alt işveren çalışanlarının belgelerini kontrol eder ve onlara işyerine özgü riskleri anlatır (m.22, m.23).

Stajyer, çırak ve kısmi süreli çalışanlar da kapsamdadır. Çalışma süresi kısa olsa da işyerinde fiilen bulunan herkes kendi tehlikeleri için eğitilir. "Birkaç günlüğüne geldi" gerekçesiyle işe başlama eğitimi atlanamaz.

"Fiilen çalışmaya başlamadan önce" ifadesi pratikte katı bir sıra gerektirir. Çalışan sahaya, şantiyeye veya üretim hattına ilk kez girmeden önce işe başlama eğitimini almış ve tutanağı imzalanmış olmalıdır. Sözleşmenin imzalanması yeterli değildir; belirleyici olan fiilen çalışmaya başlama anıdır.

Tehlike Sınıfına Göre Eğitim Süresi Ne Kadardır?

Temel eğitimin asgari süresi ve tekrar aralığı işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir (m.13, m.14). Bir ders saati en az 45 dakika ders ve 15 dakika aradan oluşur (m.4).

Tehlike sınıfı Temel eğitim (asgari) Tekrar aralığı Tekrar eğitimi (asgari)
Az tehlikeli8 ders saatiEn az üç yılda bir8 ders saati
Tehlikeli12 ders saatiEn az iki yılda bir8 ders saati
Çok tehlikeli16 ders saatiEn az yılda bir8 ders saati

Süreler Ek-1'deki dört konu başlığına dağıtılır: genel, sağlık, teknik ve işe ve işyerine özgü riskler. Dördüncü başlığa en az 2, 3 veya 4 ders saati ayrılır. Konu dağılımı, sürenin bölünmesi ve uzaktan eğitim gibi pratik sorular İSG eğitimi süreleri kılavuzunda tablolarla anlatılır.

Süre, çalışanın unvanına veya bölümüne göre değil, işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir. Çok tehlikeli bir işyerinin idari ofisinde çalışan da 16 ders saatlik eğitim alır. Sınıf, eğitim süresinin yanı sıra uzman ve hekim çalışma sürelerini de belirler.

İSG Eğitimini Kim Verir, Nasıl Belgelendirilir?

  • İşe başlama eğitimini kim verir: İşveren, işyerindeki iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi veya işverenin görevlendirdiği bilgili ve deneyimli bir çalışan (m.7/4).
  • Temel eğitimi kim verir: İşyerinde hizmeti yürüten iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi, üniversiteler ve kamu kurumlarının eğitim birimleri de verebilir. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi, işveren ve kamu görevlileri kuruluşları ile kamu yararına eğitim vakıfları da sayılır (m.10/1). Bu son üç grup eğitimi bünyesindeki belgeli eğitici, iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi aracılığıyla verir (m.10/2). Konu, eğiticinin uzmanlık alanına uygun olmalıdır. Ayrıntı için eğitimi kimler verebilir rehberine bakın.
  • Uzaktan eğitim: Genel, sağlık ve teknik konu başlıkları her işyerinde uzaktan verilebilir. İşe ve işyerine özgü riskler başlığı tehlikeli ve çok tehlikelide yüz yüze verilir (m.12). İşe başlama eğitimi her durumda yüz yüzedir.
  • Sınav: Eğitim sonunda yapılır; 100 üzerinden en az 60 puan alan başarılı sayılır (m.16).
  • Belge: Yüz yüze oturumlar katılım tutanağıyla, uzaktan bölüm sistem kayıtlarıyla belgelenir. Başarıyla tamamlayana Ek-2 örneğine uygun temel eğitim belgesi düzenlenir ve özlük dosyasında saklanır (m.17).
  • Program: İşveren yıllık eğitim programını hazırlatır ve onaylar; çalışanların veya temsilcilerinin görüşü alınır (m.11). Program yıllık çalışma planıyla birlikte yürütülür.

Temel İSG eğitimi tek başına her yükümlülüğü karşılamaz. Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde ayrıca mesleki eğitim belgesi aranır. Eğitimdeki ilk yardım konusu da İlkyardım Yönetmeliği'nin aradığı sertifikalı ilkyardımcı yükümlülüğünü karşılamaz.

OSGB ile çalışan işverenlerde eğitimi genellikle OSGB'nin görevlendirdiği uzman ve hekim verir. Ancak belgenin düzenlenmesi ve saklanması işverenin yükümlülüğüdür; OSGB sözleşmesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Uzaktan eğitimde yalnızca video izlenmiş olması yeterli değildir. Sistem giriş-çıkış, tamamlama oranı ve sınav sonucunu kaydetmeli, ileri sarmayı ve sekme değiştirmeyi önlemelidir (m.12/4-5). Bu kayıtlar olmadan verilen uzaktan eğitim denetimde ispat sorunu yaratır.

Eğitim Yükümlülüğünü İhmal Etmenin Sonuçları Nelerdir?

Çalışanlarını eğitmeyen işveren iki yönlü risk taşır.

  • İdari yaptırım: Eğitim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverene, her bir aykırılık için çalışan başına ayrı ayrı idari para cezası uygulanır (6331 m.26/1-ğ). Güncel tutarlar için 2026 İSG cezaları tablosuna bakın.
  • İş kazasında kusur: Eğitimsiz çalışanın karıştığı bir kazada eğitim eksikliği işverenin kusuru olarak değerlendirilir. Tarihli ve imzalı belge, işverenin gerekli özeni gösterdiğinin kanıtıdır. Kaza sonrası süreç için iş kazası bildirimi rehberine bakın.

İki risk birbirini besler. Sözlü olarak yapılan ama kayda geçirilmeyen bir eğitim, denetimde hiç verilmemiş gibi değerlendirilebilir. Kaza sonrası açılan süreçlerde de belgeli eğitim kaydı, işverenin özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini gösteren en somut kanıtlardan biridir. Ülke genelindeki kaza sayıları için SGK iş kazası istatistikleri sayfasına bakın.

Denetimde Sık Karşılaşılan Hatalar Nelerdir?

En sık görülen eksiklik, tekrar tarihinin fark edilmemesidir: az tehlikeli işyerinde üç yıl, tehlikelide iki yıl geçtiği hâlde eğitim tekrarlanmamış olabilir. İkinci sık hata, yeni başlayan veya işi değişen çalışanın eğitim listesine hiç eklenmemesidir.

Üçüncü hata, işe başlama eğitiminin tutanağa bağlanmamasıdır. Yeni yönetmelik bu eğitimi ayrı bir yükümlülük yaptı; eğitimi veren, çalışan ve işveren ya da vekili imzalamadıkça eğitim kanıtlanamaz. Dördüncü hata, katılım tutanağının konu başlıkları ve süre yazılmadan doldurulmasıdır.

Beşinci hata, yeni çalışanı işe başlama eğitimi verilmeden sahaya çıkarmaktır. "Bugün eleman lazım" baskısı bu ihlalin en sık gerekçesidir. Böyle bir durumda çalışan kaza geçirirse işverenin savunması çok zorlaşır.

Örnek Senaryo: Gıda Üretim Tesisinde Eğitim Planı

30 çalışanlı, çok tehlikeli sınıfta bir gıda üretim tesisi düşünün: 8 kişi idari ofiste, 22 kişi üretim hattında. Süre işyerinin sınıfına bağlı olduğu için 30 çalışanın hepsi en az 16 ders saatlik temel eğitim alır ve eğitim yılda bir, en az 8 ders saatiyle tekrarlanır.

Gruplar arasında farklılaşan şey içeriktir. İşe ve işyerine özgü riskler başlığında ofis çalışanı ekranlı araçlar, tahliye ve ofisten üretime geçiş kurallarını işler. Hat çalışanı ise makine koruyucuları, kesici ekipman ve kimyasal temizlik maddeleri üzerine eğitilir. Bu başlık iki grupta da yüz yüze verilir.

Tesise yeni bir hat eklendiğinde oraya atanan herkes, tekrar aralığı beklenmeden yeni hattın riskleri için eğitilir (m.14/3). Yeni gelen her çalışan ise ilk gün 2 saatlik işe başlama eğitimini alır ve üç ay içinde temel eğitime katılır.

Temel İSG Eğitimi ile Mesleki Eğitim Belgesi Aynı Şey mi?

Hayır, sık karıştırılır ama ikisi ayrı yükümlülüktür. Temel İSG eğitimi bu sayfanın konusudur: tehlike sınıfına göre süresi değişir ve işyerinin uzmanı ve hekimi ya da yönetmelikte sayılan kurumlar tarafından verilir.

Mesleki eğitim belgesi ise çalışanın kaynakçılık, vinç operatörlüğü veya forklift kullanımı gibi belirli bir mesleği güvenli yapabildiğini gösterir. Dayanağı İş Kanunu m.85 ile Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik'tir.

Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışan biri her iki belgeye de aynı anda ihtiyaç duyabilir; mesleki eğitim belgesi rehberinde hangi işlerin bu belgeyi gerektirdiği anlatılır. Biri diğerinin yerine geçmez, ikisi ayrı ayrı takip edilir.

Çalışan İSG eğitimleri hakkında sık sorulan sorular

Sorunuz burada yoksa destek@firstisg.com adresine yazın, 24 saat içinde yanıtlıyoruz.

Temel İSG eğitimi kaç saat olmalı?

İşyerinin tehlike sınıfına göre az tehlikelide en az 8, tehlikelide en az 12, çok tehlikelide en az 16 ders saati (2 Nisan 2026 tarihli yönetmelik m.13). Bunlara ek olarak işe başlamadan önce en az 2 saatlik işe başlama eğitimi verilir ve bu süre temel eğitimden sayılmaz. İşyerinin riskleri gerektiriyorsa süre artırılır.

İSG eğitimi ne sıklıkla yenilenir?

Az tehlikelide en az üç yılda bir, tehlikelide iki yılda bir, çok tehlikelide yılda bir; tekrar eğitimi her sınıfta en az 8 ders saatidir (m.14). İş veya ekipman değişikliğinde aralık beklenmez. Altı aydan uzun ayrılıktan dönene bilgi yenileme, iş kazası veya meslek hastalığı sonrası ilave eğitim verilir (m.18, m.19).

İSG eğitimini kim verebilir?

Temel eğitimi işyerindeki iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi ya da yönetmelikte sayılan kurumlar verir: üniversiteler, kamu kurumlarının eğitim birimleri, meslek kuruluşları, işçi-işveren kuruluşları ve vakıflar (m.10). İşe başlama eğitimini işveren veya görevlendirdiği deneyimli bir çalışan da verebilir (m.7/4). Dışarıdan alınan eğitimde de belgeler işverence saklanır.

Eğitim verilmezse ne olur?

Eğitim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverene, her bir aykırılık için çalışan başına ayrı ayrı idari para cezası uygulanır (6331 m.26/1-ğ). Ayrıca eğitimsiz çalışanın karıştığı bir iş kazasında eğitim eksikliği işverenin kusuru sayılır. Güncel ceza tutarları için 2026 İSG cezaları tablosuna bakın.

Eğitim belgesi denetimde isteniyor mu?

Evet. İşe başlama eğitimi tutanağı, yüz yüze oturumların katılım tutanakları ve sınavı geçene düzenlenen Ek-2 temel eğitim belgesi özlük dosyasında saklanır (m.7, m.17). Uzaktan verilen bölüm için sistem kayıtları tutulur. Bu belgeler denetimde ilk istenenlerdendir.

Eğitim Takvimini Nasıl Otomatik İzlersiniz?

Eğitim yükümlülüğünün en zor tarafı eğitimi vermek değil, kimin ne zaman hangi eğitimi aldığını ve kimin tekrar tarihinin yaklaştığını izlemektir. Yüzlerce çalışanın eğitim tarihi Excel'de kolayca gözden kaçar.

FirstİSG'de her çalışanın eğitim kayıtları tutulur, tekrar tarihleri ajandaya bağlanır ve yaklaşan eğitimler ile yıllık plan faaliyetleri hatırlatılır. Katılım belgeleri dijital saklanır ve denetimde tek ekrandan erişilir.

Her ay 4 ücretsiz rapor hakkıyla deneyin

FirstİSG uygulaması

İSG eğitim sürelerini ve yenilemeyi takip edin

FirstİSG uygulamasında çalışan eğitim kayıtlarını tutar, tehlike sınıfına göre yenileme zamanını izler ve belge-tutanaklarınızı mevzuat referanslı raporla düzenlersiniz.

Her ay ücretsiz rapor hakkı · iOS + Android

Soru & Yorumlar

Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın; FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.

Henüz yorum yok. İlk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.

Soru sorun veya yorum yazın

Adınız yayınlanır, e-postanız yayınlanmaz; iletişim amacıyla saklanır.

Sıradaki adımlar