İSG Kurulu: Kaç Çalışanda Zorunlu, Kimlerden Oluşur?

İSG Kurulu Kimlerden Oluşur, Kurula Kimler Katılır?

Kurul, İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik (RG: 18.01.2013, S: 28532) m.6'da sayılan yedi üyeden oluşur. Üyelerin çoğu görevi gereği kuruldadır; formen ile çalışan temsilcisi seçimle belirlenir.

Başkanlık ve sekreterlik yönetmelikte adıyla yazılıdır. Kurulun başkanı işveren veya işveren vekili, sekreteri ise iş güvenliği uzmanıdır (m.6/2). Uzmanın tam zamanlı çalışma zorunluluğu bulunmayan işyerlerinde sekretaryayı insan kaynakları, personel, sosyal işler ya da idari ve mali işleri yürüten kişi üstlenir.

Seçimle gelen üyenin usulü de yazılıdır. Formen, ustabaşı veya usta üyesi, o işyerindeki formen, ustabaşı ve ustaların yarıdan fazlasının katıldığı toplantıda açık oyla seçilir; seçim yapılamazsa işveren atar (m.6/5). Formen ve çalışan temsilcisi üyelerin yedekleri aynı usulle belirlenir (m.6/6).

Birden fazla uzman veya hekim çalışan işyerlerinde görevlendirmeyi işveren yapar ve uzman, işyerinin tehlike sınıfına uygun belge sınıfındakiler arasından seçilir (m.6/4). Asıl işveren ile alt işverenin birlikte tek kurul kurduğu hâlde üyeler ve kurul sekreteri iki işverenin ortak kararıyla atanır (m.6/7).

Destek elemanı kurul üyesi değildir. Söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım ekiplerinde görevlendirilen destek elemanları, İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik (RG: 18.06.2013, S: 28681) m.11 kapsamındadır ve kurul kompozisyonuyla karıştırılmamalıdır.

Üye kompozisyonu bilinçli bir denge gözetir: yönetim tarafını işveren, uzman ve hekim; çalışan tarafını ise temsilci temsil eder. Bu denge sayesinde kurul kararları hem işletme gerçekliğini hem sahadaki uygulamayı yansıtır.

Sekretarya görevi iş güvenliği uzmanına aittir; uzman aynı zamanda kurulun yazışmalarını, gündemini ve karar defterini yürütür. Çalışan temsilcisinin nasıl seçileceği ayrı bir konudur. Kaç çalışana kaç temsilci gerektiği için çalışan temsilcisi rehberindeki tabloya bakın.

İSG Kurulu Görev ve Yetkileri Nelerdir?

• İSG iç yönergesini hazırlamak: İşyerine özgü iş sağlığı ve güvenliği iç yönergesi taslağını yapar, işverenin onayına sunar ve uygulamayı düzenli olarak izler.
• Risklerin değerlendirilmesine katkı: İşyerindeki tehlikeleri değerlendirir; alınacak önlemleri ve risk değerlendirmesi sürecini izler, güncelleme ihtiyacını gündeme taşır.
• Eğitim programlarını planlamak: Çalışanların İSG eğitimlerini planlar, programın uygulanmasını denetler ve eksik kalan eğitimleri takip eder.
• Kaza ve olayları incelemek: İş kazası, ramak kala ve meslek hastalığı vakalarını inceler; tekrarını önleyecek tedbirleri belirler. Ramak kala bildirimleri kurulun en güçlü erken-uyarı kaynağıdır.
• Acil durumlara hazırlık: Yangın, doğal afet, sabotaj gibi durumlar için alınacak tedbirleri ve acil durum planını gözden geçirir, tatbikat sonuçlarını değerlendirir.
• Önerilerde bulunmak: İşyerinin niteliğine uygun bir disiplin ve teşvik sistemi önerir; çalışan yakınmalarını değerlendirir ve işverene iletir.

Kurul kararları işveren açısından tavsiye niteliğinde değildir; mevzuata uygun kararlar uygulanmak zorundadır. Bu görevlerin her biri denetimde ayrı ayrı kanıt istenen bir başlıktır; kurulun yalnızca var olması değil, bu görevleri fiilen yerine getirdiğini gösteren kayıtlar da aranır. Görevlerin çoğu tek seferlik değil, sürekli izleme gerektiren bir döngüdür; bu yüzden her toplantıda bir önceki dönemin takibi yapılır.

Birden fazla işverenin bulunduğu işyerlerinde, örneğin asıl işveren alt işveren ilişkisinin olduğu şantiyelerde, kimin kurul kuracağı çalışan sayısına göre belirlenir. Yönetmelik bu durumu dört ayrı senaryoya ayırır ve koordinasyonu asıl işverene yükler. Senaryo tablosu için İSG Kurulları Yönetmeliği özetindeki alt işveren matrisine bakın.

İSG Kurulu Toplantı Gündemi ve Karar Defteri Nasıl Yönetilir?

Gündemi hazırlama sorumluluğu sekretarya görevini yürüten iş güvenliği uzmanına aittir. Uzman, bir önceki toplantının açık kararlarını, yeni ortaya çıkan tehlikeleri ve kaza veya ramak kala incelemelerini gündeme taşır. Gündem, üyelerin hazırlıklı gelebilmesi için toplantıdan makul bir süre önce yazılı olarak iletilir.

Toplantı tutanağı, katılan başkan ve üyelerin imzalarını, görüşülen maddeleri ve alınan kararları içerir; imzalı tutanaklar iş müfettişinin incelemesine hazır tutulacak şekilde saklanır. Karar defterine işlenen her karara bir sorumlu ve bir termin atanmalıdır, böylece kapanış takibi yapılabilir. Gündem ve tutanak için hazır bir şablon kullanmak süreci hızlandırır ve eksik bir bölüm bırakma riskini azaltır.

Kurul Kurmamanın Cezası Nedir?

İSG kurulu kurmamak 6331 sayılı Kanun'a aykırılıktır ve idari para cezası gerektirir. Ceza tek seferlik değildir; aykırılık sürdüğü her ay için yeniden uygulanır. Ceza öncelikle işverene kesilir, çünkü kurul kurmak işverenin yükümlülüğüdür ve kurulun eksik veya işlevsiz olması bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Güncel ceza tutarları için 2026 İSG cezaları tablosuna bakın. Bu yüzden kurul eksikliği, denetimlerde tek seferlik değil tekrarlayan bir risk olarak değerlendirilir. Kurul eksikliği, risk değerlendirmesi yapılmaması veya eğitim verilmemesi gibi diğer İSG yükümlülüklerinden ayrı bir ihlaldir; her biri kendi cezasını doğurur.

İSG Kurulu Toplantı Tutanağı Şablonu (Word)

Her olağan ve olağanüstü toplantı için tutanak tutmak ve kararları karar defterine işlemek zorunludur. Aşağıdaki kayıt gerektirmeyen Word şablonu; toplantı bilgileri, katılan üyeler (yeter sayı kontrolüyle), gündem, görüşmeler, sorumlu ve terminli karar tablosu, sonraki toplantı ve imza bölümlerini içerir. İkinci sayfada doldurulmuş bir örnek vardır. Bu şablonu kullanmak, Sık Yapılan Hatalar bölümünde anlatılan tutanak eksikliğini baştan önler.

Tutanak şablonunu indir (.docx) Tüm şablonlar →