İSG İç Yönergesi: Kim Hazırlar, Neler İçerir? + Word İskelet Şablonu
İş sağlığı ve güvenliği iç yönergesini kurul mu hazırlar, işveren mi onaylar? Asgari içerik başlıkları, hazırlama adımları ve indirilebilir örnek iskelet
İSG İç Yönergesi Nedir? — Kısa Cevap
İSG iç yönergesi; işyerinin niteliğine uygun iş sağlığı ve güvenliği kurallarını tek belgede toplayan işyeri-içi düzenlemedir. Taslağını İSG kurulu hazırlar, işveren veya işveren vekili onaylar, uygulanmasını yine kurul izler — bu, İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik'in (RG: 18.01.2013, S: 28532) 8. maddesinde kurulun görev ve yetkileri arasında açıkça sayılır.
Mevzuat genel kuralları koyar; iç yönerge o kuralları sizin işyerinize çevirir: hangi bölümde hangi KKD zorunlu, sahaya kim hangi izinle girer, ramak kala nereye bildirilir, izne bağlı işler hangileridir. Denetimde "kurulunuz iç yönerge hazırlamış mı, uygulanıyor mu?" sorusunun cevabı bu belgedir.
İç Yönerge Zorunlu mu, Kimler Hazırlamalı?
İç yönerge hazırlamak, İSG kurulu bulunan işyerlerinde kurulun yönetmelikle sayılmış görevidir — yani elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde fiilen zorunlu hâle gelir. Kurul yükümlülüğü olmayan küçük işyerlerinde aynı içerik, "İSG talimatları/işyeri İSG el kitabı" biçiminde iyi uygulama olarak hazırlanabilir; kuralların yazılı ve duyurulmuş olması her ölçekte işverenin ispat gücüdür.
Roller şöyle ayrışır:
- Taslağı hazırlayan: İSG kurulu — fiilî kalem işi çoğunlukla iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimindedir; çalışan temsilcisi kurul üyesi olarak katkı verir.
- Onaylayan: İşveren veya işveren vekili — onaysız taslak yürürlüğe girmez.
- İzleyen: Kurul — uygulamayı izler, sonuçları rapor eder, gereken tedbirleri kurul gündemine alır (m.8).
İç Yönergede Hangi Başlıklar Yer Alır?
Yönetmelik ayrıntılı bir içerik listesi dayatmaz; "işyerinin niteliğine uygun" olmasını ister. Saha pratiğinde oturmuş iskelet dört bölümdür:
| Bölüm | Tipik maddeler |
|---|---|
| 1. Amaç, kapsam, dayanak, tanımlar | Yönergenin amacı; çalışanlar + alt işveren çalışanları + stajyer ve ziyaretçileri kapsadığı; 6331 ve kurul yönetmeliği dayanağı |
| 2. Organizasyon ve sorumluluklar | Kurul, İSG profesyonelleri, çalışan temsilcisi, destek elemanları; işveren-yönetici-çalışan yükümlülükleri (6331 m.19 dahil) |
| 3. İşyeri kuralları | Genel saha kuralları; bölüm/iş bazında KKD tablosu; izne bağlı işler; acil durum planına atıf; iş kazası ve ramak kala bildirim kanalı |
| 4. İzleme ve yürürlük | Kurulun izleme/raporlama usulü; disiplin hükümleri (personel yönetmeliğine atıf); onay ve yürürlük tarihi; revizyon kaydı |
Sık yapılan hata, iç yönergeyi mevzuatın kopyası hâline getirmektir: 40 sayfalık kanun özeti kimseye kural anlatmaz. İyi yönerge kısa, işyerine özgü ve emir kipindedir ("A sahasına baretsiz girilmez"), genel ilke dilinde değil.
İSG İç Yönergesi Örneği — Word İskelet Şablonu (İndir)
Aşağıdaki şablon, dört bölümlü iskeleti 15 maddelik yönerge yapısında sunar: kapak/onay blokları, amaç-kapsam-dayanak-tanımlar, organizasyon ve sorumluluk maddeleri, işyeri kuralları bölümü (KKD, izne bağlı işler, olay bildirimi) ve izleme-yürürlük hükümleri. Doldurulacak alanlar ve işyerine göre özelleştirme notları madde içlerinde işaretlidir.
İç yönerge şablonunu indir (.docx) Tüm şablonlar →
Kayıt gerektirmez. Taslağı kurul kararına bağlamayı (karar tarih/sayısı kapakta) ve işveren onayından sonra çalışanlara duyurmayı unutmayın — duyuru kaydı da denetim dosyasına girer.
Hazırlama Adımları: Taslaktan Yürürlüğe
- Girdileri toplayın: risk değerlendirmesi, acil durum planı, kaza/ramak kala kayıtları ve mevcut talimatlar — yönerge bunların üstüne kurulur.
- Taslağı yazın: Uzman + hekim taslağı kaleme alır; bölüm yöneticilerinden saha kurallarını doğrulamalarını isteyin.
- Kurulda görüşün: Taslak kurul toplantısında madde madde ele alınır, karar defterine işlenir.
- İşveren onayına sunun: Onay imzası ve yürürlük tarihiyle belge resmiyet kazanır.
- Duyurun ve izleyin: Çalışanlara eğitim/ilan yoluyla duyurulur (kayıtlı); uygulama kurulca izlenir, aksayan maddeler gündeme alınır ve yönerge güncellenir.
İSG iç yönergesi hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
İSG iç yönergesini kim hazırlar, kim onaylar?
Taslağı İSG kurulu hazırlar, işveren veya işveren vekili onaylar, uygulanmasını yine kurul izler — İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik m.8'de kurulun görevleri arasında sayılır. Fiilî kalem işi çoğunlukla iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimindedir; çalışan temsilcisi kurul üyesi olarak katkı verir.
İSG iç yönergesi zorunlu mu?
İSG kurulu bulunan işyerlerinde (50+ çalışan ve 6 aydan uzun süren sürekli işler) iç yönerge taslağı hazırlamak kurulun yönetmelikle sayılmış görevidir — denetimde kurul faaliyet kanıtı olarak sorulur. Kurul yükümlülüğü olmayan küçük işyerlerinde aynı içerik "İSG talimatları" biçiminde iyi uygulamadır; yazılı kural her ölçekte işverenin ispat gücüdür.
İç yönergede hangi başlıklar yer alır?
Oturmuş iskelet dört bölümdür: (1) amaç-kapsam-dayanak-tanımlar, (2) organizasyon ve sorumluluklar (kurul, İSG profesyonelleri, çalışan yükümlülükleri), (3) işyeri kuralları (saha kuralları, KKD tablosu, izne bağlı işler, acil durum atfı, olay bildirimi), (4) izleme-disiplin-yürürlük. Yönetmelik içerik dayatmaz; "işyerinin niteliğine uygun" olmasını ister.
İç yönerge örneği/şablonu nereden indirilir?
Bu sayfadaki Word iskelet şablonu kayıt gerektirmeden indirilir: 15 maddelik yönerge yapısı, kapak/onay blokları ve işyerine göre özelleştirme notları içerir. Hazır bir örneği aynen kullanmak yerine her maddeyi kendi risk değerlendirmenize göre doldurun — jenerik yönerge denetimde sahayla çelişir.
İç yönerge ile acil durum planı ve risk değerlendirmesinin ilişkisi nedir?
Üçü ayrı belgedir ve birbirini besler: risk değerlendirmesi tehlikeleri, acil durum planı müdahale düzenini, iç yönerge ise günlük çalışma kurallarını yazar. Yönerge diğer ikisine atıf verir, içeriklerini kopyalamaz — kopyalarsa her güncellemede üç belge birden bayatlar.
İç yönerge çalışanlara nasıl duyurulur?
Onaydan sonra eğitim ve/veya ilan yoluyla duyurulur ve duyurunun kaydı tutulur (eğitim katılım formu, imzalı tebliğ, pano ilan tutanağı). Duyurulmamış kural, disiplin uygulamasında ve kaza sonrası kusur değerlendirmesinde işveren aleyhine sonuç doğurur — "kural vardı ama kimse bilmiyordu" savunma değil ikrardır.
Kurul Kararlarını ve Kural İhlallerini Tek Akışta İzleyin
İç yönergenin zor kısmı yazmak değil, yaşatmaktır. First İSG'de saha denetiminde tespit edilen kural ihlalleri fotoğraftan bulguya dönüşür, DÖF'e bağlanır ve kurul gündemine hazır rapor olarak düşer — yönergenin "izleme" maddesi kendiliğinden işler.