Ramak Kala Formu (Word) İndir: Ne Demek, Örnek Olaylar

Son güncelleme: 2026-07-06 · Hazırlayan: FirstİSG Editör Ekibi

Ramak kala ne demek?

Ramak kala, yaralanma veya hasarla sonuçlanmayan ama sonuçlanma potansiyeli taşıyan olaydır (near miss, kıl payı olay). Örnekleri: raftan düşen ama kimseye isabet etmeyen koli, son anda durabilen forklift, başlamadan fark edilen elektrik kıvılcımı. Olay gerçekleşmiştir; zarar şans eseri doğmamıştır. Ramak kala, henüz bedeli ödenmemiş bir kaza uyarısıdır: kaydedilir, kök nedeni bulunur ve aynı zaaf bir sonraki sefer kazaya dönüşmeden kapatılır.

Üç kavramı ayırın. Tehlikeli durum: korkuluksuz platform, henüz olay yok. Ramak kala: platformdan kayan işçi son anda tutundu; olay var, zarar yok. İş kazası: işçi düştü ve yaralandı; olay da var, zarar da. Tehlikeli durumlar saha denetiminde, ramak kalalar bildirimle, kazalar ise tutanak ve SGK bildirimiyle yakalanır.

Üçünün karıştırılması pratikte iki yöne kayar. Bazı işyerleri her tehlikeli durumu ramak kala gibi kaydeder, sistem şişer ve önemli olaylar kalabalığın içinde kaybolur. Bazıları ise ramak kalayı tehlikeli durum sanıp hiç kaydetmez, çünkü zarar oluşmamıştır; oysa mevzuat açısından belirleyici fark, olayın gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediğidir, sonucun ağırlığı değildir.

Neden Kaydedilmeli?

İki gerekçe var: biri istatistiksel, biri hukuki.

Kazaların öncü sinyalidir. Klasik güvenlik literatürü, her ağır yaralanmanın altında çok sayıda hafif olay ve yüzlerce ramak kala bulunduğunu kabul eder (Heinrich'in 1-29-300 piramidi; oran sektöre göre değişir, mesaj değişmez). Ramak kalaları toplayan işyeri, kazasını henüz olmadan görür: aynı noktada biriken üç bildirim, oradaki kazanın randevusudur.
Mevzuat iç kaydı bekler. SGK'ya dış bildirim yükümlülüğü yoktur; ancak İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, tehlikelerin belirlenmesinde ramak kala olay kayıtlarının toplanıp kullanılmasını ister. ISO 45001 de "olay" (incident) tanımına ramak kalayı dahil eder. Denetimde ramak kala defteri/kayıtları, risk değerlendirmesinin canlı tutulduğunun en güçlü kanıtlarındandır.

Saha denetiminde müfettiş yalnız formun var olup olmadığına bakmaz, akışın kapandığını arar. Bildirimden DÖF'e, DÖF'ten risk değerlendirmesi güncellemesine giden zincirin izini sorar. Zincir bir yerde kopuyorsa, form var ama DÖF yoksa ya da DÖF açılmış ama kapanmamışsa, kayıt göstermelik sayılır. Aynı tehlikenin farklı tarihlerde tekrar bildirilmesi olumsuz değildir; sistemin çalıştığının kanıtıdır. Önemli olan tekrar sayısının zaman içinde azalıp azalmadığıdır.

3 İşlenmiş Örnek Olay

Örnek 1. Depo: forklift-yaya (en sık küme)

Forklift kör dönüşten geri manevrayla çıkarken koridordaki çalışana ~1 metre kala durabildi. Ayna yok, geri vites ikazı konveyör gürültüsünde duyulmuyor, yaya çizgisi silinmiş. Potansiyel sonuç: ölüm. Aksiyonlar: panoramik ayna, yaya yolu yenileme ve bariyer, forkliftlere mavi nokta lambası. Bu olay, indirilebilir formun içinde tam doldurulmuş örnek olarak da yer alıyor.

Örnek 2. Şantiye: yüksekten parça düşmesi

İskelede çalışan işçinin elinden kayan anahtar, 12 metreden zemine düştü; iki dakika önce aynı noktadan başka bir ekip geçmişti. Potansiyel sonuç: ölümcül kafa travması. Aksiyonlar: alet bağcığı (tool lanyard) zorunluluğu, iskele altı geçiş yasağı ve bariyer, eteklik tahtası kontrolünün denetim checklist'ine eklenmesi. Yüksekten cisim düşmesi, şantiye iş güvenliğinin en sık ramak kala kümelerindendir.

Örnek 3. Ofis: elektrik ve yangın başlangıcı

Çoklu prize bağlı ısıtıcının fişinde kıvılcım ve yanık kokusu; çalışan fişi çekti, yangın başlamadı. Potansiyel sonuç: işyeri yangını. Aksiyonlar: ısıtıcıların çoklu prizden yasaklanması, elektrik tesisat kontrolü, priz yükü envanteri. Az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde de ramak kala sisteminin gerektiğinin tipik örneği.

Ramak Kala Nasıl Yazılır?

Ramak kala bildirimi dört öğeyle yazılır: ne oldu, ne olabilirdi, neden oldu, ne öneriliyor. Sırasıyla yer, saat ve işin yalın anlatımı; olayın gerçekleşmesi hâlinde ortaya çıkacak en kötü sonuç; olayı hazırlayan koşullar; tekrarını önleyecek somut aksiyon yazılır. Kişi değil olay anlatılır, suçlayıcı dil kullanılmaz. Bildirimin mümkünse aynı gün, olay yerindeyken yazılması beklenir.

Yukarıdaki depo örneğinin yazılmış hâli şöyledir: "14:20'de B koridorunda geri manevra yapan forklift, koridordaki çalışana yaklaşık 1 metre kala durdu (ne oldu). Çarpma gerçekleşseydi ölümlü kaza olabilirdi (ne olabilirdi). Kör dönüşte ayna yok, geri vites ikazı ortam gürültüsünde duyulmuyor, yaya çizgisi silinmiş (neden oldu). Panoramik ayna takılması, yaya yolunun yenilenmesi ve forkliftlere mavi nokta lambası öneriliyor (ne öneriliyor)".

Dört öğeyi ayrı alanlar hâlinde içeren hazır yapı için aşağıdaki Word formunu kullanabilirsiniz; tespit edilen kök neden bir DÖF gerektiriyorsa bildirimden doğrudan DÖF açılır.

Ramak Kala Formunu Kim Doldurur, Kayıtları Kim Tutar?

Formu, olayı yaşayan veya gören çalışan doldurur. Ramak kala bildirimi bir uzmanlık işi değil, sahadaki tanıklık kaydıdır. Çalışan yazmaktan çekiniyorsa (okuryazarlık, dil, zaman), gördüğünü ustabaşına veya çalışan temsilcisine sözlü aktarır; formu onun adına bu kişiler ya da İSG uzmanı kaleme alır. Kimlik alanı her durumda isteğe bağlıdır.

Sonraki halka nettir: değerlendirmeyi iş güvenliği uzmanı yapar (potansiyel şiddet puanı, kök neden, DÖF kararı); kayıtları tutma ve saklama sorumluluğu işverenindir. Pratikte arşivi İSG birimi veya OSGB yürütür; kayıtlar risk değerlendirmesinin tehlike belirleme girdisi olarak kullanılır (Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği m.8). Denetimde "ramak kala kaydınız var mı?" sorusunun muhatabı çalışan değil, işverendir. Ramak kalanın işaret ettiği eksiklik giderilmiyorsa uzman tarafında ayrı bir yükümlülük doğar: işverene yazılı bildirim ve 6331 m.8 zinciri.

Formun kapanışını, DÖF'ü kapatan sorumluyla birlikte İSG uzmanı imzalar. İşveren adına imza çoğunlukla işveren vekili veya İSG biriminin yöneticisidir, işyeri hekimi değildir. İmza, aksiyonun fiilen tamamlandığını doğrular; boş imza alanı denetimde kapatılmamış kayıt olarak işaretlenir.

Ramak Kala Bildiriminde Hangi Hatalar Sık Yapılır?

En sık dört hata, sistemi kâğıt üzerinde var ama pratikte işe yaramaz hale getirir. Denetimde de aynı dört nokta sorgulanır.

Karmaşık form: Çok alanlı, uzun bir form doldurmayı caydırır. Çalışan formu yarım bırakır, denetimde eksik alanlarla dolu kayıtlar çıkar.
Geri bildirim eksikliği: Bildirilen olayın sonucu çalışanla paylaşılmazsa, "bildirdim ama bir şey değişmedi" algısı yerleşir ve ikinci bildirim gelmez.
Dağınık kayıt: Kâğıt formlar farklı birimlerde saklanırsa risk değerlendirmesine bağlanamaz; denetçi tek ve erişilebilir bir kayıt sistemi bekler.
Ölçütsüz değerlendirme: Potansiyel şiddet puanlanmazsa öncelik belirlenemez; ölüm potansiyelli olay, hafif bir olayla aynı sırada beklemeye kalır.
DÖF'e bağlanmama: Kök neden bulunsa da düzeltici faaliyet açılmazsa aynı tehlike tekrar eder; denetimde bu, kapatılmamış kayıt bulgusu olarak işlenir.

Saha denetiminde müfettişin sorduğu üç şey nettir: bildirim sayısı zaman içinde düşüyor mu, kapanan DÖF oranı nedir, aynı tehlike tekrar mı ediyor. Bu üç soruya cevap yoksa sistem kâğıt üzerinde kalmış demektir.

Bildirim akışı hangi 5 adımdan oluşur?

Bildirim akışı beş sıralı adımdan oluşur: bildir, değerlendir, kök nedeni bul, DÖF aç, risk değerlendirmesini güncelle. Adımlar tek yönlü değildir; DÖF kapandıktan sonra aynı tehlike başka bir noktada tekrar bildirilirse akış yeniden başlar. Sistemin olgunluğu, bu döngünün ne kadar hızlı kapandığıyla ölçülür.

Bildir: Olayı yaşayan veya gören çalışan, formu doldurur ya da sözlü veya dijital olarak bildirir; kimlik isteğe bağlıdır. Bildirim bir suçlama değil, katkıdır; bu ilke yazılı olarak ilan edilmelidir.
Değerlendir: İSG uzmanı potansiyel en kötü sonucu ve tekrarlama olasılığını puanlar; aksiyon önceliği belirlenir. Ölüm potansiyelli ramak kala, hafif kazadan daha önceliklidir.
Kök nedeni bul: "Neden?" sorusu art arda sorulur (5 Neden). Kişide biten cevap ("dikkatsizdi") kök neden değildir; süreçte/ortamda biten cevaba inilir ("yaya-araç ayrımı tasarlanmamış").
DÖF aç: Kök nedene karşı sorumlu ve terminli düzeltici-önleyici faaliyet açılır; takip ve kapatma için DÖF rehberindeki form ve örnekler kullanılır.
Risk değerlendirmesini güncelle: Olayın işaret ettiği tehlike, risk değerlendirmesinde yoksa eklenir; varsa olasılık puanı gözden geçirilir. Böylece bildirim, tek seferlik kayıt olmaktan çıkıp sistemi besler.

Çalışanlar neden bildirim yapmıyor?

En büyük engel suçlanma korkusudur. Çoğu işyerinde ramak kala sayısı sıfırdır; olay olmadığı için değil, kimse bildirmediği için. Bildirimi çalışan aleyhine delile dönüştüren bir işyerinde sistem ölü doğar. İşleyen kurulumun dört kuralı:

Yaptırımsızlık ilkesi: Bildiren kişiye hiçbir disiplin işlemi uygulanmaz; bu, yazılı politika olarak duyurulur.
Anonim kanal: Kimlik alanı isteğe bağlıdır; kutu, QR veya dijital formla isimsiz bildirim mümkün olmalıdır.
Görünür kapanış: Bildirimlerin sonucu (alınan önlem) çalışanlarla paylaşılır. "Bildirdim, bir şey değişmedi" duygusu ikinci en büyük öldürücüdür.
İstatistik isimsizdir: Aylık değerlendirmede sayılar ve örüntüler konuşulur, kişiler değil. Artan bildirim sayısı kötüye değil, sistemin çalıştığına işarettir.

Sistemi yeni kuran işyerinde ilk aylarda bildirim sayısı düşük çıkar; bu, tehlikelerin az olduğu anlamına gelmez, güvenin henüz oluşmadığı anlamına gelir. Yöneticinin ilk bildirimi kendi eliyle yaparak örnek olması, ekibin sistemin gerçekten güvenli olduğuna inanmasını hızlandırır. Zamanla bildirim sayısı artar, sonra tekrar eden tehlikeler kapandıkça yavaşça düşer; bu iki yönlü eğri, sistemin gerçekten oturduğunun en güvenilir göstergesidir.

Ramak Kala Formu (Word): Ücretsiz Şablon

Sahada ramak kala olay formu ya da bildirim formu olarak anılan şablon, tek dosyada boş formu ve tam doldurulmuş örneği içerir. Şablon kayıt gerektirmez, doğrudan indirilir:

7 bölümlü form: olay bilgileri, olay tanımı, potansiyel sonuç değerlendirmesi (işaretlemeli), anında alınan önlem, kök neden analizi ve DÖF tablosu. Tabloda sorumlu, termin ve durum alanları vardır; formu değerlendirme-kapanış ve imza bölümü tamamlar.
Anonim bildirime uygun: kimlik alanları isteğe bağlı işaretli; yaptırımsızlık notu formun başında hazır.
İşlenmiş örnek sayfası: depo forklift-yaya olayı baştan sona doldurulmuş; ekibe eğitim materyali olarak da kullanılır.

Ramak kala bildirim formunu indir (.docx) Diğer ücretsiz İSG form ve şablonları için şablon kütüphanesine bakın.

Olay zarara yol açtıysa bu form değil, iş kazası tutanağı doldurulur ve SGK bildirimi yapılır.

Ramak kala hakkında sık sorulan sorular

Sorunuz burada yoksa destek@firstisg.com adresine yazın, 24 saat içinde yanıtlıyoruz.

Ramak kala ile iş kazası arasındaki fark nedir?

Sonuç. Olay zarara (yaralanma, ölüm, maddi hasar) yol açtıysa iş kazasıdır ve SGK'ya 3 iş günü içinde bildirilir ve olayın kök nedeni analiz edilir; zarar doğurmadıysa ramak kaladır ve dış bildirim yükümlülüğü yoktur; işyeri içinde kaydedilir. Aynı olay türü (örn. yüksekten malzeme düşmesi) sonucuna göre iki kategoriden birine girer; önleyici değer açısından ikisi de aynı zaafı gösterir.

Ramak kala olay formu nedir, nasıl doldurulur?

Ramak kala olayının kayıt altına alındığı iç bildirim formudur; "ramak kala bildirim formu" ile aynı belgedir. Olay bilgileri, olay tanımı, potansiyel sonuç değerlendirmesi, anında alınan önlem, kök neden analizi ve DÖF tablosu bölümlerinden oluşur; olayı yaşayan/gören çalışan doldurur, İSG uzmanı değerlendirir. Doldurulmuş örnek içeren hazır şablon bu sayfadan indirilir.

Ramak kala formu nereden indirilir?

Bu sayfadaki Word şablonunu kayıt gerektirmeden ücretsiz indirebilirsiniz: olay bilgileri, potansiyel sonuç değerlendirmesi, kök neden ve düzeltici faaliyet bölümleriyle tek sayfalık olay bildirim formu + işlenmiş örnek içerir. Form doldurulduktan sonra İSG uzmanına iletilir ve değerlendirme sonucu risk değerlendirmesine işlenir. Ramak kala olay formunu indir (.docx).

Ramak kalayı kim bildirebilir, anonim bildirim olur mu?

Herkes; olayı yaşayan, gören veya sonradan fark eden her çalışan bildirebilir. Anonim bildirim seçeneği sunmak bildirim sayısını belirgin artırır; çünkü en büyük engel "suçlanma" korkusudur. İyi uygulama: bildiren kişiye asla yaptırım uygulanmaz, form kimlik alanı isteğe bağlı bırakılır ve bildirimler aylık toplantıda isimsiz istatistik olarak paylaşılır.

Ramak kala bildiriminden sonra ne yapılır?

Beş adım: (1) bildirim kaydedilir, (2) İSG uzmanı potansiyel şiddeti puanlar, (3) kök neden analizi yapılır (5 Neden tekniği), (4) düzeltici-önleyici faaliyet açılır; süreç için DÖF rehberine bakın, (5) ilgili tehlike risk değerlendirmesine işlenir. Kapanmayan ramak kala kaydı, tekrarında iş kazası tutanağına dönüşür.

Kağıt Form Yerine: Sahada Fotoğrafla Kayıt

Ramak kala sisteminin zayıf halkası kağıttır: form ofiste kalır, olay sahada olur. FirstİSG mobil uygulamasında çalışan veya uzman olayı yerinde kaydeder; fotoğraf ve kısa not yeter. İSG için özelleştirilmiş yapay zekâ tehlikeyi sınıflandırıp mevzuat referanslı tespit öneri metnini hazırlar, kayıt DÖF'e ve risk değerlendirmesi güncellemesine bağlanır. Bildirimler firma bazında arşivlenir; denetimde "ramak kala kayıtlarınız var mı" sorusunun cevabı iki tıktır.

Her ay 4 ücretsiz rapor hakkıyla deneyin

FirstİSG uygulaması