Tam Süreli Uzman ve Hekim Ne Zaman Zorunlu?
Kaç çalışanda tam zamanlı iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli zorunlu olur? Tehlike sınıfına göre eşik tabloları
Tam Süreli Görevlendirme Ne Zaman Zorunlu?
Tam süreli (tam gün) iş güvenliği uzmanı; az tehlikeli sınıfta 1.000, tehlikeli sınıfta 500, çok tehlikeli sınıfta 250 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde zorunludur. Tam süreli işyeri hekimi eşiği ise az tehlikeli sınıfta 2.000, tehlikeli sınıfta 1.000, çok tehlikeli sınıfta 750 çalışandır. Bu eşiklerin altındaki işyerlerinde görevlendirme kısmi süreli (çalışan sayısı × asgari dakika) yapılabilir.
Eşikler rastgele değildir: çalışan başına aylık asgari dakikanın (uzman 10/20/40, hekim 5/10/15) çalışan sayısıyla çarpımı, yaklaşık bir tam aylık mesaiye ulaştığı noktadan türetilmiştir. Dayanak, İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik m.12 ile İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik m.12'dir. Kısmi süreli görevlendirmede dakika hesabını çalışma süresi hesaplama rehberindeki canlı hesaplayıcıyla yapabilirsiniz.
Tam Süreli Eşik Tablosu
Aşağıdaki çalışan sayısına ulaşan işyerinde, ilgili profesyonelin tam zamanlı (haftalık 45 saat) görevlendirilmesi zorunludur:
| Tehlike sınıfı | Tam süreli iş güvenliği uzmanı | Tam süreli işyeri hekimi |
|---|---|---|
| Az tehlikeli | 1.000 çalışandan itibaren (her 1.000 için 1) | 2.000 çalışandan itibaren (her 2.000 için 1) |
| Tehlikeli | 500 çalışandan itibaren (her 500 için 1) | 1.000 çalışandan itibaren (her 1.000 için 1) |
| Çok tehlikeli | 250 çalışandan itibaren (her 250 için 1) | 750 çalışandan itibaren (her 750 için 1) |
Eşiğin üzerindeki her tam katı için bir profesyonel daha eklenir: çok tehlikeli sınıfta 250 çalışanda bir, 500'de iki, 750'de üç tam süreli uzman gerekir. Eşiğin altında kalan işyeri, kısmi süreli görevlendirmeyi dakika hesabıyla yapar. Uzman ve hekim eşiklerinin farklı olduğuna dikkat edin: tehlikeli sınıfta 600 çalışanlı bir fabrikada tam süreli uzman zorunludur (eşik 500) ama hekim henüz kısmi süreli görevlendirilebilir (eşik 1.000).
Kısmi Süreli Görevlendirmede Asgari Süreler
Eşik altındaki işyeri, çalışan başına aylık asgari dakikayı tutarak görevlendirir. Aşağıdaki tablo, bir çalışan için ayda ayrılması gereken asgari süreyi gösterir:
| Tehlike sınıfı | İş güvenliği uzmanı (çalışan/ay) | İşyeri hekimi (çalışan/ay) |
|---|---|---|
| Az tehlikeli | 10 dakika | 5 dakika |
| Tehlikeli | 20 dakika | 10 dakika |
| Çok tehlikeli | 40 dakika | 15 dakika |
İşlenmiş örnek: 120 çalışanı olan çok tehlikeli sınıf bir fabrika için iş güvenliği uzmanı süresi: 120 × 40 = 4.800 dakika/ay (≈ 80 saat). Çalışan sayısı tam süreli uzman eşiğinin (çok tehlikelide 250) altında kaldığından kısmi süreli görevlendirme yeterlidir; çalışan sayısı 250'ye ulaştığında tam süreli uzman, 750'ye ulaştığında tam süreli hekim zorunlu olur. Kendi işyeriniz için İSG-KATİP dakika hesaplayıcısına çalışan sayınızı girin; aylık dakika, saat karşılığı ve tam süreli eşik uyarısı anında görünür.
Çalışan Sayısı Eşiğin Katına Çıkınca Ne Olur?
Eşiğin her tam katı için bir profesyonel daha eklenir; bu, tek bir uzmanın veya hekimin sınırsız çalışan sayısına bakabileceği anlamına gelmez. Çok tehlikeli sınıfta 250 çalışanda bir, 500'de iki, 750'de üç tam süreli uzman gerekir. Aynı katlama mantığı, kendi eşikleriyle hekim için de geçerlidir.
Uygulamada bu, büyüyen bir işyerinin İSG kadrosunu önceden planlaması gerektiği anlamına gelir. Çalışan sayısı 480'den 510'a çıkan çok tehlikeli bir işyeri, 500 eşiğini geçtiği an ikinci bir tam süreli uzman görevlendirmek zorundadır. Bu geçişi büyüme planından önce öngörmek, son anda uzman arayışına düşmeyi önler.
Karar Akışı: Tam Süreli mi, Kısmi Süreli mi?
- Tehlike sınıfını belirleyin: NACE kodunuzdan az/tehlikeli/çok tehlikeli sınıfı bulun; bkz. tehlike sınıfı rehberi.
- Çalışan sayınızı eşikle karşılaştırın: Uzman için az tehlikelide 1.000, tehlikelide 500, çok tehlikelide 250; hekim için 2.000, 1.000 veya 750 ve üzeriyseniz ilgili profesyonel için tam süreli görevlendirme zorunludur.
- Eşik altındaysanız dakika hesabı yapın: Çalışan sayısı × asgari dakika, aylık toplam görevlendirme süresini verir.
- Görevlendirmeyi kurun: Hesaplanan süreyi karşılayacak şekilde kendi uzmanınızı veya hekiminizi ya da bir OSGB hizmetini İSG-KATİP üzerinden atayın.
Diğer Sağlık Personeli (DSP) Her İşyerinde Zorunlu mu?
Hayır. Diğer sağlık personeli (DSP) yükümlülüğü, çok tehlikeli sınıfta yer alan 10 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde doğar. Az tehlikeli ve tehlikeli sınıftaki işyerlerinde DSP zorunlu değildir, isteğe bağlı görevlendirilebilir.
Süre kademelidir: çalışan başına ayda 10-49 çalışanda 10 dakika, 50-249 çalışanda 15 dakika, 250 ve üzerinde 20 dakika. Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde ise ayrıca DSP görevlendirilmesi zorunlu değildir (6331 sayılı Kanun m.8); hekim tam gün sahada olduğu için DSP'nin destek rolü bu durumda hekimin kendisine düşer.
Tam Süreli ile Kısmi Süreli Arasındaki Fark Nedir?
Tam süreli görevlendirmede uzman veya hekim, haftalık 45 saat boyunca yalnızca o işyerine hizmet verir; başka bir işverenle sözleşme yapamaz. Kısmi süreli görevlendirmede ise aynı profesyonel, aylık dakika tavanını aşmamak kaydıyla birden fazla işyeriyle sözleşme kurabilir.
Bu temel fark, işveren açısından maliyet ve bağlılık dengesini de doğrudan değiştirir. Tam süreli profesyonel işyerine tamamen adanmıştır ve sahayı derinlemesine tanır; kısmi süreli modelde ise maliyet düşük kalır ama profesyonelin zamanı birden fazla işyeri arasında paylaşılır.
Eşiği Geçtiğinizi Fark Etmezseniz Ne Olur?
Çalışan sayısı eşiği geçtiği hâlde görevlendirme kısmi süreli kalırsa, işyeri yetersiz görevlendirme durumuna düşer. Bu, 6331 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası doğurur ve olası bir iş kazasında işverenin kusur değerlendirmesini ağırlaştırır.
Denetimde bu bulgu genellikle SGK'ya bildirilen çalışan sayısı ile İSG-KATİP'teki görevlendirme süresinin karşılaştırılmasıyla ortaya çıkar. Çalışan sayısındaki artış, İSG-KATİP'e otomatik yansımaz; işverenin görevlendirmeyi kendisinin güncellemesi gerekir.
Örnek Senaryo: Büyüyen Bir Fabrikada Kadro Planlaması
Örnek Tekstil A.Ş., tehlikeli sınıfta yer alan ve 420 çalışanla kısmi süreli bir uzmanla çalışan bir fabrikadır. Şirket yeni bir sipariş aldıkça çalışan sayısını artırmayı planlamaktadır; İK departmanı, çalışan sayısının 500'ü geçeceği tarihi elindeki verilerle önceden hesaplar.
Eşiğe yaklaşık üç ay kala işveren, mevcut kısmi süreli uzmanla görüşüp tam süreli statüye geçme koşullarını konuşur veya piyasada tam süreli çalışacak yeni bir uzman arayışına başlar. Çalışan sayısı 500'ü geçtiği gün, tam süreli uzman zaten göreve başlamış olduğu için işyeri tek bir gün bile yükümlülük dışı kalmaz.
Birden Fazla Tam Süreli Profesyonel Aynı İşyerinde Nasıl Çalışır?
Çalışan sayısı eşiğin birden fazla katına birden ulaştığında, her kat için ayrı bir tam süreli profesyonel görevlendirilir ve bunlar arasında görev paylaşımı işverence düzenlenir. Örneğin 600 çalışanlı çok tehlikeli bir işyerinde iki tam süreli uzman gerekir (eşik 250'nin katları).
Uygulamada bu ekip genellikle vardiya, bölüm veya fiziksel saha bazında bölünür ve görev sınırları önceden yazılı olarak belirlenir. Her uzman kendi sorumluluk alanındaki risk değerlendirmesi ve saha denetiminden sorumlu olur, ama işyerinin genel İSG koordinasyonu ortak yürütülür. Görev paylaşımının önceden yazılı olması, bir kazada "hangi uzman hangi alandan sorumluydu" sorusuna net ve hızlı bir cevap sağlar.
Tam Süreli Görevlendirilen Uzman Başka İşyerinde Çalışabilir mi?
Hayır, mümkün değildir. Bir işyerinde tam süreli görevlendirilen uzman veya hekim, aynı dönemde başka bir işyeriyle sözleşme yapamaz; İSG-KATİP, tam süreli statüdeki bir profesyonel için ikinci bir sözleşme girişini kabul etmez.
Bu kısıt, tam süreli görevlendirmenin temel amacını korur: profesyonelin tüm mesaisinin ve dikkatinin tek bir işyerine ayrılmasını garanti eder. Serbest çalışma modelleriyle karşılaştırma için İSG uzmanı çalışma modelleri rehberine bakabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Birinci hata, çalışan sayısındaki artışı takip etmemek ve eşiği geçtikten aylar sonra fark etmektir. İkinci hata, uzman ve hekim eşiklerini karıştırmaktır; tehlikeli sınıfta 600 çalışanlı bir işyeride uzman için tam süreli zorunluluk doğar ama hekim için henüz doğmaz, çünkü hekim eşiği 1.000'dir.
Üçüncü hata, tam süreli görevlendirilen bir profesyoneli aynı anda başka bir işyerinde de kısmi süreli göstermeye çalışmaktır; sistem bunu kabul etmez ve görevlendirme geçersiz sayılır. Dördüncü hata, DSP yükümlülüğünü tam süreli hekim varken de ayrıca aramaktır; hekim tam süreliyse DSP zorunlu değildir.
Denetimde Tam Süreli Görevlendirme Nasıl Doğrulanır?
Denetim ekibi, işyerinin SGK'ya bildirdiği en güncel çalışan sayısını İSG-KATİP'teki görevlendirme kaydıyla karşılaştırır. Eşiği aşan bir çalışan sayısına rağmen kısmi süreli görevlendirme görünüyorsa, bu tek başına bir bulgudur ve ayrıca sorgulanır.
İkinci kontrol noktası, tam süreli görevlendirilen profesyonelin fiilen ve düzenli biçimde o işyerinde bulunup bulunmadığıdır. Saha ziyaretinde uzman veya hekim yoksa, kayıtlı görevlendirme ile sahadaki gerçeklik arasında bir tutarsızlık olup olmadığı araştırılır. Devam çizelgesi veya giriş-çıkış kaydı gibi belgeler bu noktada destekleyici kanıt olarak istenebilir.
Tam Süreli Görevlendirme Maliyeti Nasıl Planlanır?
Tam süreli bir uzman veya hekim, kısmi süreli modele göre daha yüksek sabit maliyet demektir; ama eşik zorunlu olduğunda bu bir tercih değil yükümlülüktür. Maliyeti öngörmenin yolu, çalışan sayısı artış eğilimini izlemek ve eşiğe yaklaşırken bütçeye tam süreli kalemi eklemektir.
Bazı işyerleri, eşiğe yaklaşırken kısmi süreli bir profesyonelin çalışma saatini kademeli olarak artırarak geçişi yumuşatır; ancak eşik fiilen aşıldığı an görevlendirmenin tam süreli statüye geçmiş olması gerekir. Kademeli artış, yasal zorunluluğun başlangıç tarihini hiçbir şekilde ertelemez.
Küçülen İşyerinde Eşik Geriye Doğru Nasıl İşler?
Çalışan sayısı eşiğin altına kalıcı biçimde düştüğünde, tam süreli görevlendirme zorunluluğu da kalkar ve işyeri kısmi süreli modele geçebilir. Ancak bu geçiş otomatik değildir; İSG-KATİP'teki görevlendirme kaydının işveren tarafından güncellenmesi ve mevcut tam süreli sözleşmenin usulünce feshedilmesi gerekir.
Uygulamada işverenler bazen geçici bir küçülmede tam süreli statüyü korumayı tercih eder, çünkü çalışan sayısı tekrar artabilir ve yeni bir profesyonel arama süreci zaman kaybettirir. Bu, yasal bir zorunluluk değil işletme tercihidir; mevsimsel dalgalanması olan sektörlerde bu tercih özellikle sık görülür.
Tam süreli görevlendirme hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa destek@firstisg.com adresine yazın, 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Tam süreli iş güvenliği uzmanı kaç çalışanda zorunlu?
Az tehlikeli sınıfta 1.000, tehlikeli sınıfta 500, çok tehlikeli sınıfta 250 ve daha fazla çalışanı olan işyeri, her eşik katı için en az bir tam gün iş güvenliği uzmanı görevlendirmek zorundadır. Bu eşiklerin altında görevlendirme kısmi süreli (çalışan sayısı × asgari dakika) yapılabilir.
Tam süreli işyeri hekimi ne zaman zorunlu olur?
İşyeri hekimi eşikleri uzmandan farklıdır: az tehlikeli sınıfta 2.000, tehlikeli sınıfta 1.000, çok tehlikeli sınıfta 750 çalışandan itibaren her eşik katı için bir tam gün hekim görevlendirilir. Tam süreli hekim görevlendirilen işyerinde ayrıca diğer sağlık personeli (DSP) şartı aranmaz.
Kısmi süreli görevlendirmede asgari dakika nedir?
İş güvenliği uzmanı için çalışan başına ayda: az tehlikeli 10, tehlikeli 20, çok tehlikeli 40 dakika. İşyeri hekimi için: az tehlikeli 5, tehlikeli 10, çok tehlikeli 15 dakika. Örneğin tehlikeli sınıfta 60 çalışanlı bir işyeri için uzman süresi 60 × 20 = 1.200 dakikadır. Toplam süreyi çalışma süresi hesaplayıcıyla bulabilirsiniz.
120 çalışanlı çok tehlikeli fabrikada hangi görevlendirme gerekir?
120 × 40 = 4.800 dakika/ay (≈ 80 saat) uzman süresi gerekir; çalışan sayısı tam süreli eşiğin (250) altında kaldığından kısmi süreli görevlendirme yeterlidir. İşyeri hekimi tarafında ise 120 × 15 = 1.800 dakika/ay gerekir, bu da 750 hekim eşiğinin altındadır. Çalışan sayısı 250'ye ulaştığında tam süreli uzman, 750'ye ulaştığında tam süreli hekim zorunlu olur.
Diğer sağlık personeli (DSP) her işyerinde zorunlu mu?
Hayır. DSP yükümlülüğü çok tehlikeli sınıfta yer alan 10 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde doğar; süre kademelidir (10-49 çalışanda 10, 50-249'da 15, 250+'da 20 dk/çalışan/ay). Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde ayrıca DSP zorunlu değildir. Az tehlikeli ve tehlikeli sınıf işyerlerinde ise, çalışan sayısı ne olursa olsun, DSP yükümlülüğü hiç doğmaz.
Görevlendirme Süresini ve Atamaları Tek Yerden İzlemek
Çalışan sayısı değiştikçe gerekli görevlendirme süresi ve tam-süreli eşiği de değişir; bu eşiği kaçırmak, denetimde "yetersiz görevlendirme" cezası anlamına gelir. FirstİSG'de işyerlerinizin çalışan sayısı, tehlike sınıfı ve atanan uzman/hekim süresi tek panelde durur; eşiğe yaklaşan işyeri öne çıkar. OSGB'ler için bu, yüzlerce müşteri sözleşmesinde süre uygunluğunu takip etmenin en pratik yoludur.
Gerekli uzman ve hekim süresini doğru hesaplayın
FirstİSG uygulamasında çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre gerekli uzman-hekim dakikalarını görür, sözleşme ve saha kapasitenizi planlarsınız.
Her ay ücretsiz rapor hakkı · iOS + Android
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın; FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok. İlk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın