İSG Kurulları Yönetmeliği: Eşik, Alt İşveren ve Toplantı Kuralları
Kurul hangi işyerlerinde zorunlu, asıl işveren-alt işveren ilişkisinde kaç kurul kurulur, toplantı sıklığını hangi kural belirler? Madde referanslı özet
Yönetmelik Neyi Düzenler? — Kısa Cevap
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik (RG: 18.01.2013, S: 28532); İSG kurulunun hangi işyerlerinde oluşturulacağını, üye yapısını, çalışma usullerini ve işverenin kurula karşı yükümlülüklerini belirler. Dayanağı 6331 sayılı Kanun m.22'dir. Kurul zorunluluğu iki şartın birlikte varlığıyla doğar: 50 ve daha fazla çalışan ve altı aydan fazla süren sürekli işler (m.4).
Bu sayfa yönetmeliğin madde referanslı özetidir; üye kompozisyonu tablosu, kurulum adımları ve tutanak şablonu İSG kurulu rehberinde, toplantı yürütme pratiği toplantı rehberinde yer alır. Bağlayıcı çerçeve her zaman yürürlükteki güncel yönetmelik metnidir.
Alt İşveren Varken Kaç Kurul Kurulur? (m.4)
Yönetmeliğin sahada en çok karıştırılan hükmü budur. Altı aydan fazla süren asıl işveren-alt işveren ilişkisinde kurul yükümlülüğü dört senaryoya göre dağılır:
| Durum (çalışan sayıları) | Kurulacak kurul | Koordinasyon |
|---|---|---|
| Asıl işveren ≥50 ve alt işveren ≥50 | Her ikisi ayrı ayrı kurul kurar | Asıl işveren sağlar |
| Yalnız asıl işveren ≥50 | Kurulu asıl işveren kurar | Alt işverenle işbirliği kurulur (vekâleten yetkili temsilci atanır) |
| Yalnız alt işveren ≥50 | Kurulu alt işveren kurar | Asıl işverenle işbirliği kurulur |
| İkisi de <50, toplam ≥50 | Birlikte tek kurul | Asıl işveren yürütür |
Şantiyeler bu hükmün en yoğun uygulandığı yerdir: aynı sahada birden fazla işveren varsa kimin kurul kuracağı sözleşme aşamasında netleştirilmeli, koordinasyon yazılı kayda bağlanmalıdır. Şantiye güvenliği rehberindeki organizasyon bölümüyle birlikte okuyun.
Üyeler ve Atama Kuralları (m.6)
Kurul; işveren/vekili başkanlığında, sekretaryayı yürüten iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, insan kaynakları sorumlusu, varsa sivil savunma uzmanı ve formen/ustabaşı, çalışan temsilcisi ve destek elemanından oluşur — tam kompozisyon tablosu ve seçim usulleri İSG kurulu rehberindedir. Yönetmeliğin m.6'da eklediği iki atama inceliği sık gözden kaçar:
- Atamayı işveren yapar: Uzman, hekim, İK sorumlusu ve sivil savunma uzmanı üyeliği işveren/vekili atamasıyla kurulur; çalışan temsilcisi ise seçimle gelir.
- Uzman tehlike sınıfına uygun seçilir: Birden fazla uzmanın veya hekimin bulunduğu işyerinde kurul üyesi uzman, işyerinin tehlike sınıfına uygun belge sınıfındakiler arasından görevlendirilir.
Üye eğitimi (m.7): İşveren, kurul üyelerine ve yedeklerine görevleriyle ilgili eğitim verilmesini sağlamakla yükümlüdür — kurulun görev ve yetkileri, İSG mevzuatı, işyerine ait riskler, iletişim ve kaza inceleme teknikleri bu eğitimin tipik başlıklarıdır. Bu, çalışanların periyodik temel İSG eğitiminden ayrı bir yükümlülüktür ve denetimde belgesi sorulur.
Toplantı Mekanizması: Kural "Ayda Bir"dir (m.9)
Yaygın özet "az tehlikelide 3 ayda bir, tehlikelide 2 ayda bir, çok tehlikelide ayda bir" şeklindedir; yönetmeliğin gerçek mekanizması bir adım inceliklidir: kurul varsayılan olarak ayda en az bir kez toplanır; toplantı aralığını kurulun kendi kararıyla tehlikeli sınıfta iki aya, az tehlikeli sınıfta üç aya kadar uzatmak mümkündür. Çok tehlikeli sınıfta bu uzatma imkânı yoktur — aylık toplantı esastır. Uzatma kararı alınmamışsa az tehlikeli işyerinde bile aylık toplantı kuraldır; bu kararın karar defterinde yazılı olması denetimde fark yaratır.
- Olağanüstü toplantı: Ölümlü veya ağır iş kazası, meslek hastalığı ya da özel bir tehlikenin ortaya çıkması hâlinde kurul gecikmeden toplanır.
- Karar usulü: Kararlar oy çokluğuyla alınır; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir. Toplantı tutanağa bağlanır, kararlar karar defterine işlenir.
- Bağlayıcılık: Mevzuata uygun kurul kararlarını uygulamak işverenin yükümlülüğüdür; uygulanmayan kararın kaydı olası bir kusur incelemesinde belirleyici delildir.
Gündem hazırlama, yeter sayı ve tutanak yazımının pratiği için kurul toplantısı rehberine bakın; kurulun görevleri arasındaki iç yönerge taslağı ayrı rehberde işlenir.
Kurmamanın ve İşletmemenin Sonucu
Kurul oluşturmamak 6331 sayılı Kanun'a aykırılıktır ve idari para cezası gerektirir; aykırılık sürdüğü her ay ceza tekrar eder. Kurul kâğıt üstünde kurulmuş ama toplanmıyorsa denetimde "işletilmeyen kurul" olarak değerlendirilir — toplantı tutanakları ve karar defteri ilk istenen kayıtlardandır. Güncel tutarlar için 2026 ceza tablosuna bakın, kendi kaleminizi ceza hesaplayıcısıyla hesaplayın.
İSG Kurulları Yönetmeliği hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
İSG kurulu hangi işyerlerinde zorunlu?
İki şart birlikte aranır: 50 ve daha fazla çalışan bulunması ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapılması (m.4; dayanak 6331 m.22). Tehlike sınıfı kurul zorunluluğunun doğmasını etkilemez, yalnız toplantı sıklığını etkiler. Kurulun kimlerden oluştuğu ve kurulum adımları için İSG kurulu rehberine bakın.
Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde kaç kurul kurulur?
Yönetmelik m.4 dört senaryo tanımlar: her iki tarafın da çalışanı 50 ve üzerindeyse ayrı ayrı iki kurul (koordinasyonu asıl işveren sağlar); yalnız asıl işverenki 50+ ise kurulu asıl işveren, yalnız alt işverenki 50+ ise alt işveren kurar; ikisi de 50'nin altında ama toplam 50'yi geçiyorsa birlikte tek kurul kurulur ve koordinasyonu asıl işveren yürütür.
İSG kurulu toplantısı ayda bir mi, üç ayda bir mi yapılır?
Yönetmelik m.9'a göre kurul varsayılan olarak ayda en az bir kez toplanır; kurul kendi kararıyla toplantı aralığını tehlikeli sınıfta iki aya, az tehlikeli sınıfta üç aya uzatabilir. Çok tehlikeli sınıfta aylık toplantı esastır. Ölümlü/ağır kaza, meslek hastalığı veya özel tehlike hâlinde olağanüstü toplanılır. Gündem ve tutanak pratiği için toplantı rehberine bakın.
Kurul kararları işveren için bağlayıcı mı?
Kurul, mevzuata uygun kararlarını işverene bildirir ve işveren bu kararları uygulamakla yükümlüdür (6331 m.22 çerçevesi). Kararlar toplantı tutanağına ve karar defterine işlenir; uygulanmayan kararın kaydı, denetimde ve olası bir kusur incelemesinde belirleyici delildir.
Kurul üyelerine eğitim verilmesi zorunlu mu?
Evet. İşveren, kurul üyelerine ve yedeklerine görevleriyle ilgili eğitim verilmesini sağlar (m.7): kurulun görev ve yetkileri, İSG mevzuatı, işyerine ait riskler, iletişim ve kaza inceleme teknikleri gibi konular. Bu eğitim, çalışanların periyodik temel İSG eğitiminden ayrı bir yükümlülüktür.
İSG kurulu kurmamanın yaptırımı nedir?
Kurul oluşturmamak 6331 sayılı Kanun'a aykırılıktır ve idari para cezası gerektirir; aykırılığın sürdüğü her ay için ceza tekrar eder. Güncel tutarlar için 2026 ceza tablosuna bakın; kendi kaleminizi ceza hesaplayıcısıyla hesaplayabilirsiniz.
Kurul Kayıtlarını Denetime Hazır Tutmak
Kurulun mevzuat yükü büyük ölçüde kayıt yüküdür: toplantı çağrısı, gündem, tutanak, karar defteri ve kararların kapanış takibi. First İSG'de kaza, ramak kala ve DÖF kayıtları tek yerde toplandığından kurul gündemi bu kayıtlardan dakikalar içinde çıkar; alınan kararlar sorumlu ve terminli işe dönüşür, geçmiş tutanaklara denetimde tek tıkla ulaşılır.
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın — FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok — ilk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın