First ISG
Saha işiniz için mobil uygulama — ücretsiz
Risk Skoru = Olasılık × Şiddet — renkli 5x5 matris, canlı hesaplayıcı, risk düzeyi eşikleri ve sahada doldurulmaya hazır indirilebilir tablo
5x5 L tipi matris, riski iki değişkenin çarpımıyla sayısallaştıran bir risk değerlendirme metodudur: Risk Skoru = Olasılık (O) × Şiddet (Ş) — her iki değişken de 1-5 arası puanlanır, skor 1 ile 25 arasında çıkar. Skor 25 "tolere edilemez" demektir ve çalışma risk giderilene kadar durdurulur. Hızlı uygulanması, özel eğitim gerektirmemesi ve sonucun renkli matris üzerinde tek bakışta okunması sayesinde Türkiye'de en yaygın kullanılan risk analizi yöntemidir; özellikle ofis, perakende, atölye ve orta ölçekli üretim işyerlerine uygundur.
Dayanak: İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (RG 29.12.2012, S. 28512) yöntem dayatmaz; işyerine uygun bilimsel bir metot seçilmesini ister. Sürecin tamamı (tehlike tespiti, ekip, dokümantasyon, yenileme süreleri) için risk değerlendirmesi rehberine bakın.
İki puanı seçin; risk skoru, kategori ve aksiyon önerisi anında hesaplanır.
Puanlama ekip kanaatiyle yapılır; skor tek başına değil, mevcut önlemler ve mevzuat yükümlülükleriyle birlikte yorumlanmalıdır.
Satırlar olasılığı, sütunlar şiddeti gösterir; kesişim hücresi risk skorudur:
| O \ Ş | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 2 | 2 | 4 | 6 | 8 | 10 |
| 3 | 3 | 6 | 9 | 12 | 15 |
| 4 | 4 | 8 | 12 | 16 | 20 |
| 5 | 5 | 10 | 15 | 20 | 25 |
| Puan | Tanım |
|---|---|
| 1 | Çok küçük — yılda bir ya da daha seyrek |
| 2 | Küçük — yılda birkaç kez |
| 3 | Orta — ayda bir |
| 4 | Yüksek — haftada bir |
| 5 | Çok yüksek — hemen her gün |
| Puan | Tanım |
|---|---|
| 1 | Çok hafif — iş kaybı yok, ilkyardım dahi gerektirmez |
| 2 | Hafif — ilkyardım, aynı gün işe dönüş |
| 3 | Orta — geçici iş göremezlik, dış tedavi |
| 4 | Ciddi — uzuv kaybı, meslek hastalığı, kalıcı hasar |
| 5 | Çok ciddi — ölüm, sürekli iş göremezlik |
| Skor | Risk düzeyi | Gereken aksiyon |
|---|---|---|
| 1 | Önemsiz risk | Önlem önceliği yok; kayıt ve periyodik izleme yeterli |
| 2 - 6 | Katlanılabilir (düşük) risk | İlave kontrol planlanır, gözetim altında izlenir |
| 8 - 12 | Dikkate değer (orta) risk | Terminli aksiyon planı; makul sürede iyileştirme |
| 15 - 20 | Önemli (yüksek) risk | Kısa sürede önlem; gerekiyorsa iş kısıtlanır |
| 25 | Tolere edilemez | Çalışma durdurulur, risk giderilmeden başlatılmaz |
Sahada doldurulmaya hazır tablo — kayıt gerektirmez, doğrudan indirilir:
5x5 Excel şablonunu indir (.xlsx) Diğer ücretsiz İSG form ve şablonları için şablon kütüphanesine bakın.
Üç değişkenli versiyon için Fine-Kinney Excel şablonuna bakın.
Adım adım gerçek bir değerlendirme:
Dikkat — en sık yapılan 3 puanlama hatası: (1) Olasılığı "hiç kaza olmadı" diye düşük puanlamak — geçmiş kaza yokluğu değil, maruziyet koşulları esas alınır. (2) Şiddeti "en kötü senaryo" yerine "makul en kötü" üzerinden seçmemek; her tehlikeye 5 vermek matrisi işlevsizleştirir. (3) Mevcut önlemleri yok sayıp "çıplak" riski puanlamak — her zaman mevcut durumda puanlayın, önlem sonrası skoru ayrı sütunda gösterin.
İki yöntemin temel farkı frekans değişkenidir: Fine-Kinney, tehlikeye maruz kalma sıklığını ayrı puanlar (R = O × F × Ş) ve 0,1-10.000 arası skor üretir; 5x5 ise iki değişkenle hızlı sonuç verir.
Aynı işyerinde iki yöntem birlikte de kullanılabilir: rutin bölümler 5x5 ile, yüksek tehlikeli prosesler Fine-Kinney ile değerlendirilir — yönetmelik tek yöntem şartı koymaz. Puan tabloları, canlı hesaplayıcı ve Excel şablonuyla birlikte ayrıntılı kıyas için Fine-Kinney rehberine; FMEA, HAZOP, JSA, ETA ve FTA dahil 7 yöntemin karar tablosu için risk analizi yöntemleri karşılaştırma rehberine bakın.
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
5x5 L tipi matris, riski iki değişkenin çarpımıyla puanlayan risk değerlendirme metodudur: Risk Skoru = Olasılık (1-5) × Şiddet (1-5). Skor 1 ile 25 arasında çıkar ve renkli matris üzerinde okunur. Hızlı uygulanması ve özel eğitim gerektirmemesi nedeniyle Türkiye'de en yaygın kullanılan risk analizi yöntemidir; "L tipi" adı iki boyutlu karar matrisi ailesinden gelir.
Tehlike için iki puan seçilir ve çarpılır: zararın gerçekleşme olasılığı (1-5) ve gerçekleşirse şiddeti (1-5). Örnek: forklift ile yaya trafiğinin ayrılmadığı depoda çarpışma → O=3 (ayda bir karşılaşma ihtimali) × Ş=5 (ölümcül olabilir) = 15 → önemli risk, kısa sürede önlem gerekir. Bu sayfadaki canlı hesaplayıcıyla deneyebilirsiniz.
Beş kademe vardır: 25 tolere edilemez (çalışma durdurulur), 15-20 önemli risk (kısa sürede önlem), 8-12 dikkate değer risk (terminli aksiyon planı), 2-6 katlanılabilir risk (izleme + planlı iyileştirme), 1 önemsiz risk (kayıt yeterli).
Mevzuat yöntem dayatmaz. Ofis, perakende, küçük atölye gibi düşük karmaşıklıkta 5x5 hızlı ve yeterlidir. Tehlikeye maruz kalma sıklığının kritik olduğu inşaat, maden, kimya ve ağır sanayide üç değişkenli Fine-Kinney daha ayırt edici sonuç verir. Aynı işyerinde ikisi birlikte de kullanılabilir.
Bu sayfadaki hazır şablonu kayıt gerektirmeden ücretsiz indirebilirsiniz: Oת formülü ve risk düzeyi otomatik hesaplanır, açılır listeyle yalnız 1-5 puanları girilebilir, renkli 5x5 matris ve puan tabloları ayrı sayfada gelir. 5x5 Excel şablonunu indir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği m.12'ye göre en geç çok tehlikeli sınıfta 2, tehlikeli sınıfta 4, az tehlikeli sınıfta 6 yılda bir yenilenir. İş kazası, yeni makine/süreç, mevzuat değişikliği gibi durumlarda süre beklenmeden güncellenir. Sürecin tamamı için risk değerlendirmesi rehberine bakın.
Excel şablonu işinizi görür; ancak her satır için tehlike tanımı, mevzuat maddesi ve önlem metnini elle yazmak saatler alır. First İSG'de saha fotoğrafını yüklersiniz; İSG için özelleştirilmiş yapay zekâ tehlikeyi tespit eder, 5x5 matrisine göre risk skorunu hesaplar, ilgili yönetmelik maddesiyle birlikte tespit-öneri metnini hazırlar. Siz puanları ve metni kontrol edip onaylarsınız — rapor dakikalar içinde PDF olarak hazırdır, yüksek skorlu kalemler otomatik DÖF takibine düşer.