Fine-Kinney Risk Analizi: Puan Tabloları, Hesaplama ve Excel Şablonu (2026)
R = Olasılık × Frekans × Şiddet. Canlı hesaplayıcı, risk düzeyi eşikleri ve sahada doldurulmaya hazır indirilebilir tablo
Fine-Kinney nedir? (kısa cevap)
Fine-Kinney, riski üç değişkenin çarpımıyla sayısallaştıran bir risk değerlendirme metodudur. Formül şöyledir: Olasılık, Frekans ve Şiddet çarpılır, Risk (R) elde edilir. 5x5 L-Matris'ten temel farkı, tehlikeye maruz kalma sıklığının ayrı bir değişken olarak puanlanmasıdır. Skor 0,1 ile 10.000 arasında çıkar. R ≥ 400 "tolere edilemez" demektir ve faaliyet risk giderilene kadar durdurulur. Aynı tehlikenin farklı sıklıklarla tekrarladığı inşaat, maden, kimya ve ağır sanayi işyerlerinde 5x5'ten daha ayırt edici sonuç verir.
Dayanak: İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (RG 29.12.2012, S. 28512) yöntem dayatmaz; işyerine uygun bilimsel bir metot seçilmesini ister. Fine-Kinney, Türkiye'de 5x5 L-Matris ile birlikte en yaygın kullanılan iki yöntemden biridir. Sürecin tamamı (tehlike tespiti, ekip, dokümantasyon, yenileme süreleri) için risk değerlendirmesi rehberine bakın.
Yöntemin adı, geliştiricileri William T. Fine ve daha sonra yöntemi genişleten Kinney'den gelir. Frekans değişkeni, aynı tehlikenin işyerinde ne sıklıkla yaşandığını ayrı puanladığı için, maruziyet süresi işten işe çok değişen sektörlerde daha güvenilir bir sıralama üretir. Örneğin bir vinç operatörü her gün kaldırma yapar, bakımcı ise ayda bir; aynı düşme tehlikesi bu iki çalışan için farklı frekans puanı alır ve skor buna göre ayrışır. Bu ayrım, kaynakların doğru önceliklendirilmesini sağlar ve düşük frekanslı ama yüksek şiddetli tehlikelerin gözden kaçmasını önler.
Canlı Hesaplayıcı: O × F × Ş → Risk Skoru
Üç puanı seçin; risk skoru, kategori ve aksiyon önerisi anında hesaplanır.
Puanlama ekip kanaatiyle yapılır; skor tek başına değil, mevcut önlemler ve mevzuat yükümlülükleriyle birlikte yorumlanmalıdır.
Hesaplamayı şimdi deneyin: önlem öncesi ve sonrası skoru yan yana karşılaştıran kalıntı risk karşılaştırmalı Fine-Kinney hesaplayıcısı ayrı araç sayfasında.
Puan tabloları: hangi puan neye karşılık gelir?
Olasılık 0,2 ile 10, frekans 0,5 ile 10, şiddet 1 ile 100 arasında puanlanır. Her puanın karşılığı aşağıdaki üç tabloda tanımlıdır.
Olasılık (O): tehlikenin zarara dönüşme ihtimali
| Puan | Tanım |
|---|---|
| 0,2 | Beklenmez, pratikte imkânsız |
| 0,5 | Çok zayıf olasılık |
| 1 | Zayıf ama mümkün |
| 3 | Nadir ama olabilir |
| 6 | Kuvvetle mümkün |
| 10 | Beklenen, neredeyse kesin |
Frekans (F): tehlikeye maruz kalma sıklığı
| Puan | Tanım |
|---|---|
| 0,5 | Yılda birkaç kez, çok seyrek |
| 1 | Yılda 1 defa |
| 2 | Ayda 1 defa |
| 3 | Haftada 1-2 defa |
| 6 | Günde birkaç saat |
| 10 | Sürekli, her saat |
Şiddet (Ş): olası zararın büyüklüğü
| Puan | Tanım |
|---|---|
| 1 | Hafif: ilkyardımla atlatılır, iş kaybı yok |
| 3 | Önemli: dış tedavi, geçici iş göremezlik |
| 7 | Ciddi: kalıcı hasar, uzuv kaybı riski |
| 15 | Çok ciddi: sakatlık veya 1 ölüm |
| 40 | Felaket: çoklu ölüm |
| 100 | Yıkım: büyük endüstriyel kaza, çevre felaketi |
Risk Düzeyi Eşikleri ve Aksiyonlar
| Skor aralığı | Risk düzeyi | Gereken aksiyon |
|---|---|---|
| R < 20 | Çok düşük risk | Kabul edilebilir; periyodik izleme |
| 20 ≤ R < 70 | Düşük risk | Gözetim altında tutulur, önlem planlanır |
| 70 ≤ R < 200 | Önemli risk | Düzeltme gerekli; terminli aksiyon planı |
| 200 ≤ R < 400 | Yüksek risk | Kısa sürede (günler içinde) iyileştirme |
| R ≥ 400 | Tolere edilemez | Faaliyet durdurulur, risk giderilmeden başlatılmaz |
Düşük ve önemli risk arasındaki fark hız meselesidir. Düşük risk düzeyinde gözetim sürer, iş durmaz; önemli risk düzeyinde ise terminli bir aksiyon planı açılır ve önlemin makul bir sürede tamamlanması izlenir. Yüksek ve tolere edilemez risklerde beklenmeden harekete geçilir; aradaki fark, yüksek riskte iş kısıtlanarak sürdürülebilirken tolere edilemez riskte çalışmanın tamamen durmasıdır. 400 eşiği keyfi değildir; üç değişkenin çarpımı olduğu için, tek bir değişkenin çok yüksek çıkması bile skoru bu sınıra taşıyabilir.
Fine-Kinney Excel şablonu nereden indirilir?
Bu sayfadaki hazır şablon, sahada doldurulmaya hazırdır ve kayıt gerektirmez. Doğrudan indirilir:
- Risk Değerlendirme sayfası: bölüm/faaliyet, tehlike, risk, etkilenenler, mevcut önlemler ve O-F-Ş sütunlarını içerir; risk skoru ve risk düzeyi formülle otomatik hesaplanır, önlem sonrası kalan risk sütunları dahildir
- Açılır liste: O, F ve Ş hücrelerinde yalnız geçerli Fine-Kinney puanları seçilebilir, yazım hatası olmaz
- Puan tabloları sayfası: bu sayfadaki olasılık, frekans, şiddet ve risk düzeyi tabloları başvuru için yanınızdadır
- 3 işlenmiş örnek satır (şantiye, depo, ofis senaryoları)
Fine-Kinney Excel şablonunu indir (.xlsx) Diğer ücretsiz İSG form ve şablonları için şablon kütüphanesine bakın.
İki değişkenli versiyon için 5x5 L-Matris rehberindeki Excel şablonuna bakın.
İşlenmiş saha örneği: korkuluksuz döşeme kenarı nasıl puanlanır?
Üç puan tek tek gerekçelendirilip çarpılır, sonra önlem sonrası skor ayrıca hesaplanır. Adım adım:
- Tehlike: 3. kat döşeme kenarında korkuluk yok; 4 işçi kenara 1 metreden yakın çalışıyor.
- Olasılık (O) = 6: düşme kuvvetle mümkün, kenar açık ve işçiler malzeme taşıyor.
- Frekans (F) = 6: maruziyet günde birkaç saat sürüyor, kaba inşaat dönemi boyunca her gün.
- Şiddet (Ş) = 15: yaklaşık 9 metreden düşme ölüm veya kalıcı sakatlıkla sonuçlanabilir.
- R = 540: tolere edilemez risk düzeyine girer. Faaliyet durdurulur, korkuluk ve yaşam hattı kurulmadan çalışma başlatılmaz.
- Önlem sonrası: korkuluk, paraşüt tipi emniyet kemeri ve günlük kontrol sonrasında O=1, F=6, Ş=15 olur. Skor R=90'a iner, bu önemli risk düzeyidir; kalan risk KKD denetimi ve periyodik kontrolle yönetilir. Bu önce/sonra kıyasını kalıntı risk hesaplayıcısında tek ekranda görebilirsiniz.
3 hata: Mevcut önlemleri yok sayıp "çıplak" riski puanlamak yerine her zaman mevcut durumda puanlayın, önlem sonrası skoru ayrı sütunda gösterin. Şiddeti "en kötü senaryo" yerine "makul en kötü" üzerinden seçin; her şeye 40-100 vermek tabloyu işlevsizleştirir. Üçüncü hata frekansı olasılıkla karıştırmaktır. Frekans maruziyetin sıklığıdır, olayın ihtimali değil.
Fine-Kinney'in sektöre uygulanmış hâli için doldurulmuş örnek tablolar hazırladık: spor salonu için doldurulmuş Fine-Kinney örneği ile huzurevi ve bakım merkezi örneği. Her ikisinde de sektörün tehlike kütüphanesi ve indirilebilir Excel şablonu var. Ağır sanayi tarafında kaynak işleri örneği, tekstil örneği ve inşaat/şantiye örneği de Fine-Kinney ana tablosuyla hazırlandı.
Fine-Kinney mi, 5x5 L-Matris mi?
| Kriter | Fine-Kinney | 5x5 L-Matris |
|---|---|---|
| Değişkenler | 3 (olasılık, frekans, şiddet) | 2 (olasılık, şiddet) |
| Skor aralığı | 0,1 - 10.000 (yüksek ayırt edicilik) | 1 - 25 |
| Uygulama hızı | Daha yavaş, frekans verisi gerekir | Hızlı, eğitimsiz ekip de uygular |
| İdeal kullanım | İnşaat, maden, kimya, ağır sanayi | Ofis, perakende, küçük atölye |
| Zayıf yanı | Puanlama öznelliği skoru büyük saptırabilir | Sık-maruziyetli tehlikeleri ayırt edemez |
Aynı işyerinde iki yöntem birlikte de kullanılabilir: rutin bölümler 5x5 ile, yüksek tehlikeli prosesler Fine-Kinney ile değerlendirilir. Yönetmelik tek yöntem şartı koymaz. 5x5'in puan tabloları, renkli matrisi, canlı hesaplayıcısı ve Excel şablonu için 5x5 (L tipi matris) rehberine bakın. FMEA, HAZOP, JSA, ETA ve FTA dahil 7 yöntemin karar tablosu ise risk analizi yöntemleri karşılaştırma rehberinde.
Fine-Kinney risk değerlendirmesi hangi adımlarla uygulanır, hangi kayıtlar tutulur?
Süreç bir ekiple başlar ve beş adımda ilerler: tehlike tespiti, üç değişkenin ayrı ayrı puanlanması, önlem belirleme, dokümantasyon ve izleme. Frekans puanı, ekibin sahayı gerçekten gözlemlemesini gerektirir.
- Tehlike tespiti: Bölüm bölüm gezilir, her iş adımındaki tehlikeler listelenir; geçmiş kaza ve ramak kala kayıtları da gözden geçirilir.
- Puanlama: Her tehlike için olasılık, frekans ve şiddet ayrı ayrı, mevcut önlemler dikkate alınarak puanlanır ve çarpılır.
- Önlem belirleme: Skoru yüksek çıkan tehlikelere öncelik verilir, önlem terminli bir plana bağlanır.
- Dokümantasyon: Tablo yazılı rapor hâline getirilir, ekip üyelerinin unvan ve imzasıyla kayda geçer.
- İzleme: Önlem uygulandıktan sonra aynı tehlike yeniden puanlanır, kalan risk ayrı sütunda gösterilir.
Tutulması gereken kayıtlar şunlardır: puanlanmış risk tablosu, ekip üyelerinin imzaları, düzenleme ve geçerlilik tarihi, varsa ortam ölçümü sonuçları ve önlem takip çizelgesi. Bu belgeler denetimde ilk istenenler arasındadır. Sürecin genel anlatımı için risk değerlendirmesi nasıl yapılır rehberine bakabilirsiniz.
Fine-Kinney puanlamasında denetimde neler kontrol edilir?
Müfettiş üç şeye bakar: frekans puanının gerçek gözleme dayanıp dayanmadığı, önlem sonrası skorun yeniden hesaplanıp hesaplanmadığı ve ekibin raporu imzalayıp imzalamadığı. Gerekçesiz frekans puanı, denetimde en sık eleştirilen noktadır.
- Frekans gerekçesiz: "Günde birkaç saat" gibi bir puan verilmiş ama vardiya kaydı veya gözlem notuyla desteklenmemişse, puan keyfi kabul edilir.
- R ≥ 400 durdurulmamış: Tolere edilemez risk tespit edildiği hâlde çalışma devam ettirilmişse, bu ağır bir bulgu sayılır.
- Kalan risk sütunu boş: Önlem uygulandıktan sonra tehlike yeniden puanlanmamışsa, önlemin etkili olup olmadığı belgelenmemiş demektir.
- Frekansla olasılık karışmış: İki değişken aynı gerekçeyle doldurulmuşsa, üç değişkenli yöntemin ayırt ediciliği kaybolur.
Bu dört noktanın belgelenmesi, denetimde risk değerlendirmesinin gerçekten sahada yaşadığını gösterir. Puanlama tek kişinin kanaatiyle değil, iş güvenliği uzmanı koordinasyonunda, işin içindeki çalışan/ustabaşı ve gerekiyorsa işyeri hekimiyle birlikte yapılmalıdır. Aynı tehlikeye farklı kişiler birbirinden çok uzak puan veriyorsa, sorun genelde puanlayanda değil tanımdadır: tehlikeyi tek satırda değil alt kalemlere bölüp yeniden puanlayın.
Özetle Fine-Kinney'i doğru kullanmak üç şeye bağlıdır: frekans puanının gözleme dayanması, önlem sonrası skorun yeniden hesaplanması ve tüm sürecin yazılı kayda geçmesi. Bu üçü sağlandığında hem denetim hem de sahadaki gerçek risk yönetimi aynı tabloda buluşur ve rapor yalnızca kâğıt üzerinde kalmış olmaz.
Fine-Kinney hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa destek@firstisg.com adresine yazın, 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Fine-Kinney risk analizi nedir?
Fine-Kinney, riski üç değişkenin çarpımıyla sayısallaştıran bir risk değerlendirme metodudur: R = Olasılık (O) × Frekans (F) × Şiddet (Ş). 5x5 matristen farkı, tehlikeye maruz kalma sıklığını (frekans) ayrı bir değişken olarak puanlamasıdır; bu yüzden aynı tehlikenin farklı sıklıklarla tekrarladığı inşaat, maden ve kimya gibi sektörlerde daha ayırt edici sonuç verir.
Fine-Kinney skoru nasıl hesaplanır?
Tehlike için üç puan seçilir ve çarpılır: olasılık (0,2-10), frekans (0,5-10) ve şiddet (1-100). Örnek: korkuluksuz döşeme kenarında çalışma → O=6 (kuvvetle mümkün) × F=6 (günde birkaç saat) × Ş=15 (çok ciddi) = 540 → tolere edilemez risk, faaliyet durdurulur. Bu sayfadaki canlı hesaplayıcıyla deneyebilirsiniz.
Fine-Kinney risk skoru nasıl yorumlanır?
Beş kademe vardır: R < 20 çok düşük (izleme yeterli), 20 ≤ R < 70 düşük (önlem planlanır), 70 ≤ R < 200 önemli (düzeltme gerekli), 200 ≤ R < 400 yüksek (hemen önlem) ve R ≥ 400 tolere edilemez; faaliyet risk giderilene kadar durdurulur.
Fine-Kinney mi 5x5 matris mi kullanmalıyım?
Mevzuat yöntem dayatmaz; işyerine uygun olan seçilir. Ofis, perakende ve küçük atölye gibi düşük karmaşıklıkta 5x5 L-Matris hızlı ve yeterlidir. Maruz kalma sıklığının kritik olduğu inşaat, maden, kimya ve ağır sanayide Fine-Kinney daha hassas sonuç verir. Diğer metotların karşılaştırması için risk değerlendirmesi rehberine bakın.
Fine-Kinney Excel tablosu nereden indirilir?
Bu sayfadaki hazır şablonu kayıt gerektirmeden ücretsiz indirebilirsiniz: sütunlar, O×Fת formülü ve risk düzeyi otomatik hesaplanır, puan tabloları ayrı sayfada gelir. O-F-Ş hücrelerinde açılır listeyle yalnız geçerli puanlar seçilebilir, yazım hatası önlenir; şantiye, depo ve ofis senaryolarından 3 işlenmiş örnek satır da dahildir.
Tabloyu elle doldurmak yerine: fotoğraftan risk analizi
Excel şablonu işinizi görür; ancak her satır için tehlike tanımı, mevzuat maddesi ve önlem metnini elle yazmak saatler alır. FirstİSG'de saha fotoğrafını yüklersiniz; İSG için özelleştirilmiş yapay zekâ tehlikeyi tespit eder, risk skorunu hesaplar, ilgili yönetmelik maddesiyle birlikte tespit-öneri metnini hazırlar. Siz puanları ve metni kontrol edip onaylarsınız. Rapor dakikalar içinde PDF olarak hazırdır; yüksek skorlu kalemler otomatik DÖF takibine düşer.
Fine-Kinney değerlendirmesini sahada fotoğraftan, puanlı hazırlayın
FirstİSG uygulamasında tehlikeyi fotoğraftan tespit eder, olasılık × frekans × şiddet skorunu Fine-Kinney öneri puanıyla önceliklendirir ve mevzuat referanslı değerlendirmeyi dakikalar içinde çıkarırsınız.
Her ay ücretsiz rapor hakkı · iOS + Android
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın; FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok. İlk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın