Son güncelleme:

Fine-Kinney Nedir? — Kısa Cevap

Fine-Kinney, riski üç değişkenin çarpımıyla sayısallaştıran bir risk değerlendirme metodudur: Risk (R) = Olasılık (O) × Frekans (F) × Şiddet (Ş). 5x5 L-Matris'ten temel farkı, tehlikeye maruz kalma sıklığını (frekans) ayrı bir değişken olarak puanlamasıdır. Skor 0,1 ile 10.000 arasında çıkar; R ≥ 400 "tolere edilemez" demektir ve faaliyet risk giderilene kadar durdurulur. Aynı tehlikenin farklı sıklıklarla tekrarladığı inşaat, maden, kimya ve ağır sanayi işyerlerinde 5x5'ten daha ayırt edici sonuç verir.

Dayanak: İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (RG 29.12.2012, S. 28512) yöntem dayatmaz; işyerine uygun bilimsel bir metot seçilmesini ister. Fine-Kinney, Türkiye'de 5x5 L-Matris ile birlikte en yaygın kullanılan iki yöntemden biridir. Sürecin tamamı (tehlike tespiti, ekip, dokümantasyon, yenileme süreleri) için risk değerlendirmesi rehberine bakın.

Canlı Hesaplayıcı: O × F × Ş → Risk Skoru

Üç puanı seçin; risk skoru, kategori ve aksiyon önerisi anında hesaplanır.

Puanlama ekip kanaatiyle yapılır; skor tek başına değil, mevcut önlemler ve mevzuat yükümlülükleriyle birlikte yorumlanmalıdır.

Fine-Kinney Puan Tabloları

Olasılık (O) — Tehlikenin zarara dönüşme ihtimali

Puan Tanım
0,2Beklenmez, pratikte imkânsız
0,5Çok zayıf olasılık
1Zayıf ama mümkün
3Nadir ama olabilir
6Kuvvetle mümkün
10Beklenen, neredeyse kesin

Frekans (F) — Tehlikeye maruz kalma sıklığı

Puan Tanım
0,5Yılda birkaç kez, çok seyrek
1Yılda 1 defa
2Ayda 1 defa
3Haftada 1-2 defa
6Günde birkaç saat
10Sürekli, her saat

Şiddet (Ş) — Olası zararın büyüklüğü

Puan Tanım
1Hafif — ilkyardımla atlatılır, iş kaybı yok
3Önemli — dış tedavi, geçici iş göremezlik
7Ciddi — kalıcı hasar, uzuv kaybı riski
15Çok ciddi — sakatlık veya 1 ölüm
40Felaket — çoklu ölüm
100Yıkım — büyük endüstriyel kaza, çevre felaketi

Risk Düzeyi Eşikleri ve Aksiyonlar

Skor aralığı Risk düzeyi Gereken aksiyon
R < 20Çok düşük riskKabul edilebilir; periyodik izleme
20 ≤ R < 70Düşük riskGözetim altında tutulur, önlem planlanır
70 ≤ R < 200Önemli riskDüzeltme gerekli; terminli aksiyon planı
200 ≤ R < 400Yüksek riskKısa sürede (günler içinde) iyileştirme
R ≥ 400Tolere edilemezFaaliyet durdurulur, risk giderilmeden başlatılmaz

Ücretsiz Fine-Kinney Excel Şablonu

Sahada doldurulmaya hazır tablo — kayıt gerektirmez, doğrudan indirilir:

Fine-Kinney Excel şablonunu indir (.xlsx) Diğer ücretsiz İSG form ve şablonları için şablon kütüphanesine bakın.

İki değişkenli versiyon için 5x5 L-Matris rehberindeki Excel şablonuna bakın.

İşlenmiş Saha Örneği: Şantiyede Korkuluksuz Döşeme Kenarı

Adım adım gerçek bir değerlendirme:

  1. Tehlike: 3. kat döşeme kenarında korkuluk yok; 4 işçi kenara 1 metreden yakın çalışıyor.
  2. Olasılık (O) = 6: Düşme kuvvetle mümkün — kenar açık, işçiler malzeme taşıyor.
  3. Frekans (F) = 6: Maruziyet günde birkaç saat sürüyor (kaba inşaat dönemi boyunca her gün).
  4. Şiddet (Ş) = 15: ~9 metreden düşme → ölüm veya kalıcı sakatlık.
  5. R = 6 × 6 × 15 = 540 → Tolere edilemez. Faaliyet durdurulur; korkuluk ve yaşam hattı kurulmadan çalışma başlatılmaz.
  6. Önlem sonrası yeniden puanlama: Korkuluk + paraşüt tipi emniyet kemeri + günlük kontrol sonrası O=1, F=6, Ş=15 → R = 90 (önemli risk); kalan risk KKD denetimi ve periyodik kontrolle yönetilir.

Dikkat — en sık yapılan 3 puanlama hatası: (1) Mevcut önlemleri yok sayıp "çıplak" riski puanlamak yerine her zaman mevcut durumda puanlayın, önlem sonrası skoru ayrı sütunda gösterin. (2) Şiddeti "en kötü senaryo" yerine "makul en kötü" üzerinden seçin; her şeye 40-100 vermek tabloyu işlevsizleştirir. (3) Frekansı olasılıkla karıştırmayın — frekans maruziyetin sıklığıdır, olayın ihtimali değil.

Fine-Kinney mi, 5x5 L-Matris mi?

Kriter Fine-Kinney 5x5 L-Matris
Değişkenler 3 (olasılık, frekans, şiddet) 2 (olasılık, şiddet)
Skor aralığı 0,1 - 10.000 (yüksek ayırt edicilik) 1 - 25
Uygulama hızı Daha yavaş — frekans verisi gerekir Hızlı, eğitimsiz ekip de uygular
İdeal kullanım İnşaat, maden, kimya, ağır sanayi Ofis, perakende, küçük atölye
Zayıf yanı Puanlama öznelliği skoru büyük saptırabilir Sık-maruziyetli tehlikeleri ayırt edemez

Aynı işyerinde iki yöntem birlikte de kullanılabilir: rutin bölümler 5x5 ile, yüksek tehlikeli prosesler Fine-Kinney ile değerlendirilir — yönetmelik tek yöntem şartı koymaz. 5x5'in puan tabloları, renkli matrisi, canlı hesaplayıcısı ve Excel şablonu için 5x5 (L tipi matris) rehberine; FMEA, HAZOP, JSA, ETA ve FTA dahil 7 yöntemin karar tablosu için risk analizi yöntemleri karşılaştırma rehberine bakın.

Fine-Kinney hakkında sık sorulan sorular

Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.

Fine-Kinney risk analizi nedir?

Fine-Kinney, riski üç değişkenin çarpımıyla sayısallaştıran bir risk değerlendirme metodudur: R = Olasılık (O) × Frekans (F) × Şiddet (Ş). 5x5 matristen farkı, tehlikeye maruz kalma sıklığını (frekans) ayrı bir değişken olarak puanlamasıdır; bu yüzden aynı tehlikenin farklı sıklıklarla tekrarladığı inşaat, maden ve kimya gibi sektörlerde daha ayırt edici sonuç verir.

Fine-Kinney skoru nasıl hesaplanır?

Tehlike için üç puan seçilir ve çarpılır: olasılık (0,2-10), frekans (0,5-10) ve şiddet (1-100). Örnek: korkuluksuz döşeme kenarında çalışma → O=6 (kuvvetle mümkün) × F=6 (günde birkaç saat) × Ş=15 (çok ciddi) = 540 → tolere edilemez risk, faaliyet durdurulur. Bu sayfadaki canlı hesaplayıcıyla deneyebilirsiniz.

Fine-Kinney risk skoru nasıl yorumlanır?

Beş kademe vardır: R < 20 çok düşük (izleme yeterli), 20 ≤ R < 70 düşük (önlem planlanır), 70 ≤ R < 200 önemli (düzeltme gerekli), 200 ≤ R < 400 yüksek (hemen önlem) ve R ≥ 400 tolere edilemez — faaliyet risk giderilene kadar durdurulur.

Fine-Kinney mi 5x5 matris mi kullanmalıyım?

Mevzuat yöntem dayatmaz; işyerine uygun olan seçilir. Ofis, perakende ve küçük atölye gibi düşük karmaşıklıkta 5x5 L-Matris hızlı ve yeterlidir. Maruz kalma sıklığının kritik olduğu inşaat, maden, kimya ve ağır sanayide Fine-Kinney daha hassas sonuç verir. Diğer metotların karşılaştırması için risk değerlendirmesi rehberine bakın.

Fine-Kinney Excel tablosu nereden indirilir?

Bu sayfadaki hazır şablonu kayıt gerektirmeden ücretsiz indirebilirsiniz: sütunlar, O×Fת formülü ve risk düzeyi otomatik hesaplanır, puan tabloları ayrı sayfada gelir. Fine-Kinney Excel şablonunu indir.

Fine-Kinney puanları kim tarafından verilmeli?

Puanlama tek kişinin kanaati değil, ekip işidir: iş güvenliği uzmanı koordinasyonunda, işin içindeki çalışan/ustabaşı ve gerekiyorsa işyeri hekimiyle birlikte verilmelidir. Aynı tehlikeye farklı kişiler çok farklı puan veriyorsa tanım yeterince somut değildir — tehlikeyi bölüp yeniden puanlayın.

Fine-Kinney Tablosunu Elle Doldurmak Yerine: Fotoğraftan Risk Analizi

Excel şablonu işinizi görür; ancak her satır için tehlike tanımı, mevzuat maddesi ve önlem metnini elle yazmak saatler alır. First İSG'de saha fotoğrafını yüklersiniz; İSG için özelleştirilmiş yapay zekâ tehlikeyi tespit eder, risk skorunu hesaplar, ilgili yönetmelik maddesiyle birlikte tespit-öneri metnini hazırlar. Siz puanları ve metni kontrol edip onaylarsınız — rapor dakikalar içinde PDF olarak hazırdır, yüksek skorlu kalemler otomatik DÖF takibine düşer.

Her ay ücretsiz rapor hakkıyla deneyin

Sıradaki adımlar