Okul Risk Değerlendirmesi Örneği (2026)

Okulda Hangi Bölümde Hangi Tehlikeler Bulunur?

Okulda tehlikeler bölüme göre değişir. Sınıf ve koridorlarda devrilme-çarpma, merdiven ve çıkışlarda izdiham, laboratuvarda kimyasal ve alev görülür; kantinde gaz ve haşlanma, bahçe ve spor salonunda düşme-çarpma, teknik hacimlerde yetkisiz erişim öne çıkar. Aşağıdaki alt başlıklar her bölümü ayrı ayrı listeler.

Sınıflar, koridorlar ve idari alanlar

• Sabitlenmemiş dolap, pano ve tabelalar: devrilme-düşme; deprem senaryosunda en kritik başlık, tüm devrilebilir eşya duvara sabitlenmeli.
• Keskin kolon köşeleri ve radyatörler: koridorda koşan öğrencinin çarpması; darbe emici köşe koruyucularla kaplanmalı.
• Kaygan zemin ve ıslak temizlik: teneffüs yoğunluğunda kayma-düşme.
• Elektrik prizleri ve kablolar: korumasız prizler (özellikle küçük yaş grubunda), yıpranmış kablolar, kaçak akım rölesi eksikliği.

Merdivenler ve acil çıkışlar

• Teneffüs ve çıkışlarda izdiham: dar merdivenler, tek yönlü akış düzeni olmaması, toplu kullanımda düşme zinciri riski.
• Acil çıkış kapılarının kilitli olması, içe açılması: tahliyede gecikme; kapılar dışa açılmalı ve ders saatlerinde kilitsiz olmalı.
• Korkuluk yüksekliği ve dikme aralıkları: küçük öğrencilerin arasından geçebileceği korkuluklar.

Laboratuvar ve atölyeler

• Asit, alkol ve diğer kimyasallarla deney: tahriş, yanık, zehirlenme; kimyasallar kilitli dolapta, deneyler koruyucu gözlük-önlükle ve öğretmen gözetiminde.
• İspirto ocağı ve açık alev: yanık ve yangın; taşınabilir söndürücü lab içinde erişilebilir olmalı.
• Güç kaynakları ve elektrikli deney düzenekleri: elektrik çarpması; uyarı levhaları ve deney öncesi kontrol.

Kantin ve yemekhane

• Tüp/doğalgaz kullanımı: gaz kaçağı-patlama; hortum-kelepçe kontrolü, havalandırma, gaz dedektörü.
• Sıcak içecek ve yemek servisi: haşlanma, sıra düzeni ve servis yüksekliği öğrencilere göre planlanmalı.
• Gıda hijyeni: kantin çalışanlarının hijyen eğitimi ve muayeneleri, son kullanma tarihi ve soğuk zincir takibi.

Bahçe, spor salonu ve servisler

• Bahçe duvarı, korkuluklar ve rögar kapakları: yıkılma-düşme; kilitsiz rögar kapağı çocuklar için ciddi risk.
• Kontrolsüz giriş-çıkış ve sokak hayvanları: güvenlik görevlisi, ziyaretçi kaydı ve bahçe çevre güvenliği.
• Spor salonunda korumasız kolon-direkler ve uygun olmayan zemin: çarpma ve burkulmalar; darbe emici kaplama ve düzenli ekipman kontrolü (kale-pota devrilmesi dahil).
• Öğrenci servisleri: araç kontrolleri, rehber personel ve iniş-biniş düzeni; araç ve sürücü tarafının örnek tablosu için servis aracı risk değerlendirmesi.

Teknik hacimler

• Kazan dairesi, kompresör ve trafo odası: yetkisiz erişim, periyodik bakım eksikliği, kapılar kilitli, bakımlar yetkili firmalarca.
• Su deposu ve hidrofor: hijyen ve yetkisiz erişim.
• Çatı: izinsiz çıkışın önlenmemesi, öğrencilerin erişimine tamamen kapalı olmalı.

Okul Risk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır? (5 Adım)

1. Ekibi kurun: okul yönetimi (işveren vekili sıfatıyla müdür), İSG hizmeti sağlayan uzman-hekim, öğretmenler kurulundan temsilciler ve destek personeli; kantin işletmecisi gibi alt işverenler koordinasyona dahil edilir.
2. Bölüm listesi çıkarın: sınıflar, koridorlar, merdivenler, laboratuvar/atölye, kantin-yemekhane, spor salonu, bahçe, teknik hacimler, servis alanı; her bölümü ayrı satır grubunda değerlendirin.
3. Öğrenci davranışını tehlikeye ekleyin: aynı merdiven yetişkin işyerinde "düşük", teneffüs izdihamında "yüksek" risktir; yaş grubuna göre olasılık puanını artırın.
4. Puanlayıp önlem planı çıkarın: 5x5 matrisle skorlayın; sabitleme, köşe koruma ve kaçış yolu gibi düşük maliyetli-yüksek etkili önlemleri öne alın.
5. Acil durum planıyla bütünleştirin: deprem-yangın tatbikatları, toplanma alanı ve tahliye krokileri risk değerlendirmesinin çıktısıyla beslenir; ayrıntı için acil durum planı rehberine bakın. Belge en geç 6 yılda bir, tadilat/kaza sonrası derhal yenilenir.

Denetimde Okulda Neler Kontrol Edilir?

Denetimde önce risk değerlendirmesi belgesinin tarihi ve okul müdürünün işveren vekili sıfatıyla imzası kontrol edilir. Ardından acil çıkışların kilitsiz ve dışa açılır olması, laboratuvardaki kimyasalların kilitli dolapta saklanması, elektrik panolarının kaçak akım rölesiyle korunması yerinde incelenir.

Kantin personelinin hijyen eğitimi kayıtları, servis araçlarının rehber personel şartına uyumu ve tahliye tatbikatı kayıtları da denetim kapsamındadır. Eksik bulunan kalemler için karşılık gelen 2026 ceza tutarları İSG cezaları tablosunda yer alır. Müfettişin ilgi alanı yalnız belge değil fiili durumdur; kağıt üzerinde eksiksiz görünen bir dosya, sahada uygulanmıyorsa yine de eksiklik olarak kaydedilir.

Okul Personeli İçin Hangi Eğitimler Zorunludur?

Öğretmen ve destek personeline 6331 sayılı Kanun m.17 gereği genel İSG eğitimi verilir; süre ve tekrar periyodu İSG eğitimi süreleri rehberinde yer alır. Laboratuvar ve atölye derslerine giren öğretmenlere kimyasal güvenlik, göz duşu kullanımı ve acil müdahale konusunda ayrı bir uygulamalı eğitim verilmelidir.

Kantin personeli Hijyen Eğitimi Yönetmeliği kapsamındaki eğitimi almalıdır. Nöbetçi öğretmenlere teneffüs ve tahliye düzeninde görev ve sorumlulukları ayrıca anlatılmalıdır. Yeni işe başlayan her personel, sahaya çıkmadan önce binanın kaçış yollarını ve acil durum prosedürünü tanıyan bir oryantasyondan geçirilmelidir. Eğitim kayıtlarının imzalı biçimde saklanması, hem denetimde hem olası bir kaza sonrası incelemede okul yönetiminin yükümlülüğünü yerine getirdiğini gösterir.