Berber ve Kuaför Salonu Risk Değerlendirmesi Örneği (2026)
Kesici alet, kimyasal ve hijyen riskleri; örnek 5x5 tablosu, adım adım hazırlama süreci ve indirilebilir Excel şablonu
Berber Dükkânı İçin Risk Değerlendirmesi Zorunlu mu? — Kısa Cevap
Evet. En az bir çalışanı (kalfa, çırak dahil) olan her berber, kuaför ve güzellik salonu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.10 gereği risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Berber ve kuaför işletmeleri (NACE 96.02) tehlikeli sınıfta yer alır; bu yüzden değerlendirme en geç 4 yılda bir yenilenir ve işveren, "az tehlikeli işyerlerinde işverenin kendisi üstlenebilir" kolaylığından yararlanamaz — tehlike sınıfınızı NACE kodunuzdan doğrulayın.
Tek başına çalışan, hiç çalışanı olmayan esnaf 6331 kapsamına girmez; ancak bir çırak veya kalfa istihdam edildiği anda kanunun tüm yükümlülükleri (risk değerlendirmesi, çalışan eğitimi, acil durum planı, işe giriş raporu) devreye girer. Sürecin genel çerçevesi için risk değerlendirmesi nasıl yapılır rehberine bakın.
Berber ve Kuaför Salonlarında Tipik Tehlikeler
Salon küçük olsa da tehlike çeşitliliği yüksektir: keskin aletler, ısıtıcı cihazlar, yoğun kimyasal kullanımı ve müşteriyle birebir temas aynı mekânda buluşur. Saha deneyimi ve kamuya açık kaynaklardan derlediğimiz başlıklar:
Kimyasal tehlikeler
- Boya, perma ve ağartma ürünleri: uzun süreli solunum ve cilt maruziyeti; eldiven ve maske olmadan çalışmada mesleki cilt hastalıkları ve solunum yolu rahatsızlıkları.
- Sprey, oksidan ve alevlenebilir ürünler: ısı kaynağına yakın depolanan sprey ve alkol bazlı ürünlerde yangın/parlama riski.
- Etiketsiz kaplara aktarılan kimyasallar: göze/cilde sıçramada doğru ilk müdahalenin yapılamaması.
Biyolojik tehlikeler ve hijyen
- Sterilize edilmeyen makas, ustura ve makine başlıkları: kan yoluyla bulaşan etkenler (hepatit B/C) dahil enfeksiyon riski — jilet ve benzeri sarf malzemeler tek kullanımlık olmalı.
- Ortak havlu/önlük kullanımı: mantar ve cilt enfeksiyonlarının müşteriler arasında taşınması.
- Açık yara ve kesiklerle çalışma: eldivensiz müdahalede hem çalışan hem müşteri için bulaş riski; tetanos aşısının güncel tutulmaması.
Fiziksel ve mekanik tehlikeler
- Kesici-delici aletler: kılıfsız ustura/makas, dikkat dağınıklığıyla (ör. çalışırken telefon) kesik yaralanmaları.
- Islak zemin ve kesilen saç birikintisi: kayma-düşme; özellikle yıkama ünitesi çevresinde.
- Sıcak yüzeyler: maşa, düzleştirici ve ağda ısıtıcılarında yanık.
- Kırık/çatlak ayna ve cam yüzeyler: kesik ve düşen cam yaralanması.
Elektrik tehlikeleri
- Islak ortamda elektrikli cihaz: fön makinesinin lavabo çevresinde kullanımı — elektrik çarpması riskinin en tipik hali.
- Kaçak akım rölesi olmayan tesisat, çoklu priz yüklemesi: yangın ve çarpılma; topraklama kontrolünün yılda bir yetkili servise yaptırılmaması.
- Yıpranmış kablolu el cihazları: deforme kablo, fiş ve prizlerin değiştirilmemesi.
Ergonomik ve psikososyal etkenler
- Uzun süre ayakta ve aynı pozisyonda çalışma: varis, bel-boyun ve kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları; mola düzeni yoksa risk artar.
- Tekrarlayan el-bilek hareketleri: makas kullanımına bağlı tendon rahatsızlıkları.
- Müşteriyle gerginlik, yoğun çalışma temposu: stres ve şiddet/tartışma riski; çırak ve genç çalışanların özel durumu gözetilmeli.
Örnek 5x5 Risk Değerlendirmesi Tablosu (Berber/Kuaför)
Aşağıdaki tablo 5x5 L tipi matris ile puanlanmış örnek satırlardır. Puanlar temsilidir — kendi salonunuzun mevcut önlem durumuna göre yeniden takdir edilmelidir. Tablonun genişletilmiş hâli indirilebilir şablonda hazırdır.
| Bölüm | Tehlike | Risk | O | Ş | Skor | Önlem |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tıraş/kesim | Sterilize edilmeyen ustura-makas | Kan yoluyla bulaşan enfeksiyon | 3 | 5 | 15 | Her müşteri sonrası sterilizasyon; jilet tek kullanımlık; hijyen eğitimi |
| Boya ünitesi | Boya/perma kimyasallarına maruziyet | Mesleki cilt ve solunum hastalığı | 3 | 4 | 12 | Nitril eldiven + maske; ortam havalandırması; ürün talimatına uyum |
| Yıkama ünitesi | Islak zeminde elektrikli fön kullanımı | Elektrik çarpması | 2 | 5 | 10 | Kaçak akım rölesi; cihazların ıslak alandan uzak tutulması |
| Genel alan | Islak zemin, saç birikintisi | Kayma-düşme yaralanması | 3 | 3 | 9 | Sık süpürme; ıslak zemin levhası; kaymaz paspas |
| Elektrik | Çoklu prize aşırı yükleme | Yangın | 3 | 5 | 15 | Cihaz sayısına uygun tesisat; yıllık topraklama kontrolü |
| Cihazlar | Maşa/düzleştirici sıcak yüzeyi | Yanık | 3 | 2 | 6 | Isıya dayanıklı altlık; kullanım sonrası fişten çekme |
| Depolama | Alevlenebilir sprey/alkol ürünleri | Yangın, parlama | 2 | 5 | 10 | Isı kaynağından uzak, ayrı depolama alanı; etiket kontrolü |
| Ağda/bakım | Hijyenik olmayan ağda uygulaması | Enfeksiyon bulaşması | 3 | 4 | 12 | Tek kullanımlık spatula; uygulama öncesi antiseptik temizlik |
| Çalışma düzeni | Uzun süre ayakta, tekrarlayan hareket | Kas-iskelet rahatsızlığı, varis | 4 | 3 | 12 | Mola düzeni; yükseklik ayarlı koltuk; basit egzersiz bilgilendirmesi |
| Acil durum | Kontrolsüz yangın tüpü, plansızlık | Yangına müdahale edememe | 2 | 5 | 10 | 6 ayda bir tüp kontrolü; acil durum planı ve görünür acil numaralar |
Berber/Kuaför Risk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır? — 5 Adım
- Ekibi kurun: tehlikeli sınıfta değerlendirme, görevlendirilen iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin katılımıyla yapılır; işveren ve çalışanlar (kalfa/çırak dahil) sürece dahil edilir.
- Salonu bölümlere ayırın: kesim/tıraş, yıkama, boya ünitesi, bekleme alanı, depo/arka oda, tuvalet. Her bölümü ayrı gezin, fotoğraflayın.
- Tehlikeleri listeleyin: yukarıdaki kategorileri (kimyasal, biyolojik, elektrik, kesici alet, ergonomi) kontrol listesi gibi kullanın; müşterilerin de etkilenebileceğini unutmayın.
- Puanlayın ve önceliklendirin: olasılık × şiddet ile 5x5 matriste skorlayın; 15 ve üzeri skorlar için işi başlatmadan önlem alın.
- Önlemleri termine bağlayıp belgeleyin: her önleme sorumlu ve tarih atayın; dokümanı ekiple imzalayın, işyerinde saklayın ve en geç 4 yılda bir (kaza, taşınma, yeni cihaz gibi durumlarda derhal) yenileyin.
İlgili Mevzuat
- 6331 sayılı İSG Kanunu m.10 — risk değerlendirmesi yükümlülüğü ve çalışanların katılımı.
- İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği — ekip, yöntem serbestisi, yenileme süreleri (tehlikeli sınıf: 4 yıl).
- İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği — NACE 96.02 (berber, kuaför ve güzellik salonu faaliyetleri): tehlikeli sınıf.
- Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Yönetmeliği — boya/oksidan gibi ürünlerle çalışma ve depolama kuralları.
- Hijyen Eğitimi Yönetmeliği — berber/kuaför çalışanlarına hijyen eğitimi zorunluluğu.
Yükümlülük ihlallerinin 2026 ceza karşılıkları için İSG cezaları tablosuna bakın; risk değerlendirmesi yapmamanın cezası 66.725 TL'den başlar ve aykırılık sürdükçe her ay tekrarlanır.
Berber ve kuaför risk değerlendirmesi hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Berber dükkânı için risk değerlendirmesi zorunlu mu?
Evet. En az bir çalışanı (çırak ve kalfa dahil) olan her berber ve kuaför salonu, 6331 sayılı Kanun m.10 gereği risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Hiç çalışanı olmayan, tek başına çalışan esnaf kanun kapsamına girmez. Sürecin tamamı için risk değerlendirmesi rehberine bakın.
Kuaför salonu hangi tehlike sınıfında yer alır?
Berber, kuaför ve güzellik salonu faaliyetleri (NACE 96.02) İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği'nde tehlikeli sınıftadır. Bu; risk değerlendirmesinin en geç 4 yılda bir yenilenmesi ve İSG hizmetlerinin işverence üstlenilememesi (uzman/hekim görevlendirme gerekliliği) anlamına gelir. Kodunuzu NACE sorgulama rehberinden doğrulayın.
Berber/kuaför risk değerlendirmesi kaç yılda bir yenilenir?
Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç 4 yılda bir yenilenir. İşyerinin taşınması, yeni cihaz veya kimyasal ürün grubuna geçilmesi, iş kazası ya da ramak kala olayı gibi durumlarda süre beklenmeden güncellenir — detaylar yenileme rehberinde.
Kuaförde çırak çalıştırıyorum, İSG yükümlülüklerim değişir mi?
Çırak ve stajyerler de 6331 kapsamında çalışan sayılır; üstelik genç çalışan olarak özel politika gerektiren gruptadır (6331 m.10). Risk değerlendirmesinde genç çalışanların yapamayacağı işler (bazı kimyasal işlemler gibi) ayrıca değerlendirilmeli, işe giriş raporu ve İSG eğitimi eksiksiz olmalıdır.
Berber risk değerlendirmesini kim yapabilir?
Tehlikeli sınıfta değerlendirme; işveren/vekili, görevlendirilen iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi ile çalışan temsilcisinin katıldığı ekiple yapılır. Küçük salonlar bu hizmeti tipik olarak bir OSGB'den alır. Az tehlikeli işyerlerine tanınan "işverenin kendisi yürütebilir" kolaylığı tehlikeli sınıfta geçerli değildir.
Risk değerlendirmesi yapmamanın cezası ne kadar?
2026 tarifesinde risk değerlendirmesi yapmamanın veya yaptırmamanın idari para cezası 66.725 TL'den başlar ve aykırılığın sürdüğü her ay tekrar uygulanır. Diğer kalemlerle birlikte güncel tutarlar için 2026 İSG cezaları tablosuna bakın.
Risk Değerlendirmenizi Uygulamada Hazırlayın
Bu sayfadaki tehlike başlıklarıyla uğraşmak için Excel zorunlu değil: risk değerlendirmenizi FirstİSG uygulamasında dijital yürütürsünüz — hazır şablon kütüphanesinden başlar, salonunuzun fotoğraflarıyla saha tespiti yapar, İSG için özelleştirilmiş yapay zekâ desteğiyle raporu dakikalar içinde tamamlarsınız. Yenileme tarihi yaklaştığında sistem hatırlatır.
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın — FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok — ilk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın