Ofis Risk Değerlendirmesi Örneği (2026)

Ofislerde Hangi Tehlikeler Var?

Beş grup öne çıkar: ergonomik tehlikeler, fiziksel-çevresel etkenler, elektrik-yangın, mutfak/çay ocağı alanları ve psikososyal etkenler. Ofis riskleri "düşük şiddetli ama yaygın" ergonomik başlıklar ile "nadir ama ağır sonuçlu" elektrik-yangın başlıklarının bileşimidir:

Ergonomik tehlikeler (en yaygın grup)

• Ekranlı araçlarla uzun süreli çalışma: yanlış oturuş, monitörün göz hizasında olmaması, mola verilmemesi → boyun-bel rahatsızlıkları, göz yorgunluğu. Ekranlı Araçlarla Çalışma Yönetmeliği asgari gereklilikleri tanımlar.
• Ergonomik olmayan sandalye-masa-klavye düzeni: bilek ve sırt zorlanmaları; ayarlanabilir ekipman eksikliği.
• Monoton çalışma ve hareketsizlik: kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları ve motivasyon kaybı.

Fiziksel ve çevresel tehlikeler

• Kayma-takılma-düşme: ıslak zemin, merdivenler, yerde dolaşan kablolar, açık çekmece; ofis kazalarının en büyük bölümü.
• Devrilebilecek dolap ve raf: üst üste istiflenmiş, sabitlenmemiş mobilyanın (özellikle depremde) devrilmesi.
• Yetersiz aydınlatma ve termal konforsuzluk: göz yorgunluğu, baş ağrısı, dikkat dağınıklığı.
• Bakımsız klima/havalandırma: filtrelerde mikroorganizma üremesi, kapalı ortamda hava kalitesi düşüşü.

Elektrik ve yangın

• Çoklu priz zincirlemesi ve yıpranmış kablolar: ofis yangınlarının tipik başlangıcı; kaçak akım rölesi ve topraklama kontrolü şart.
• Arşiv/depo odasında yoğun kâğıt yükü: hızlı yayılan yangın; bu alanlara ayrı söndürücü ve duman dedektörü gerekir.
• Acil çıkışların eşyayla kapatılması: plan yoksa tahliyede gecikme; acil durum planı ofiste de zorunludur.

Mutfak/çay ocağı ve destek alanları

• Sıcak su ve içecek dökülmesi: çay ocağı ve su ısıtıcısı çevresinde yanık.
• Temizlik kimyasalları: etiketsiz saklama ve yanlış karışımlarda solunum yolu tahrişi; temizlik sonrası ıslak zemin.
• Yüksekte yapılan işler: dolap üstüne/merdivene çıkarak dosya alma, cam silme; ofisteki en ağır sonuçlu davranış riski.

Psikososyal etkenler

• İş yükü ve zaman baskısı: iletişim sorunlarıyla birleşince stres kaynaklı verim ve sağlık kayıpları.
• Sağlık gözetimi eksikliği: işe giriş raporu olmadan çalıştırma, periyodik muayenelerin atlanması.

Ofis Risk Değerlendirmesi 5 Adımda Nasıl Yapılır?

1. Kapsamı belirleyin: açık ofis, toplantı odaları, arşiv/depo, çay ocağı-mutfak, tuvaletler, varsa sunucu odası ve otopark dahil tüm alanlar; evden çalışanların ekran düzeni de değerlendirilir.
2. Ekibi kurun: işveren/vekili, İSG hizmeti alınan uzman-hekim (veya şartları sağlıyorsa eğitimli işverenin kendisi) ve çalışan temsilcisi.
3. Tehlikeleri sistematik listeleyin: yukarıdaki kategorileri gezerek fotoğraflı tespit yapın; çalışanlara "işinizde sizi ne zorluyor?" diye sorun. Ergonomik şikâyetler en doğru buradan gelir.
4. Puanlayıp önceliklendirin: 5x5 matriste olasılık × şiddet; elektrik-yangın gibi düşük olasılık/yüksek şiddet kalemlerini küçümsemeyin.
5. Önlem planını izleyin ve yenileyin: sorumlu + termin atayın; belge en geç 6 yılda bir, taşınma/yeni yerleşim/kaza durumlarında derhal yenilenir.

Küçük bir ofiste kim risk değerlendirmesi ekibini oluşturur?

50'den az çalışanı olan az tehlikeli bir ofiste, Bakanlık eğitimini tamamlayan işveren kendisi de ekipte yer alabilir; ekibe en az bir çalışan temsilcisi eklenir. Dışarıdan hizmet alınıyorsa iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi de ekibin doğal parçasıdır.

Küçük ekipte bile gözlem tek kişiye bırakılmaz; farklı bölümlerdeki çalışanların görüşü alınmadan yazılan bir değerlendirme, gerçek şikâyetleri kaçırma riski taşır. Kısa bir anket veya doğrudan yüz yüze görüşme, saha ziyaretinin tam yerine geçmese de bu boşluğu önemli ölçüde kapatır.

Ofis taşındığında risk değerlendirmesi ne zaman yenilenir?

Taşınma, yenileme süresini beklemeden değerlendirmenin derhal tekrarlanmasını gerektiren durumlardan biridir; yeni binanın elektrik tesisatı, kaçış yolları ve genel düzeni eski değerlendirmeden tamamen farklıdır. Eski belge yeni adres için geçerli sayılmaz.

Taşınma öncesi yeni alanın ön kontrolü yapılabiliyorsa, kritik eksiklikler (yetersiz kaçış yolu, sabitlenmemiş tesisat) taşınmadan önce giderilir. Taşınma sonrası ilk hafta içinde tam kapsamlı bir gözden geçirme önerilir. Yeni binanın acil çıkış planı, henüz çalışanlara duyurulmadan önce fiziksel olarak test edilir; tatbikatla doğrulanmayan bir plan yalnızca kâğıt üzerinde vardır.

Önlemler hangi sırayla uygulanmalı?

Yüksek skorlu kalemler (elektrik, yangın, acil çıkış) önce ele alınır; bunlar düşük olasılıkla gerçekleşse de sonucu ağırdır ve giderilmesi genellikle basit bir tesisat veya donanım düzeltmesidir. Ergonomik kalemler, daha çok sayıda çalışanı etkilese de tek tek şiddeti düşüktür ve orta vadeli bir plana bağlanabilir.

Her önlem sorumlu ve terminle kayda geçer; termin geçtiğinde kapatılmamış madde otomatik olarak açık bulgu sayılır. Bu sıralama, kısıtlı bütçeyle en çok riski en hızlı ve en verimli biçimde azaltacak yolu gösterir.

Risk değerlendirmesi hangi kayıtlarla belgelenir?

Temel belge, ekip üyelerinin imzasını taşıyan risk değerlendirmesi raporudur; tarih, katılımcılar, tespit edilen tehlikeler, puanlar ve önlem planı tek dosyada tutulur. Fotoğraflı tespit, hangi bulgunun nerede alındığını gösterdiği için ayrıca değerlidir.

Önlem uygulandıktan sonra yapılan tekrar kontrolün sonucu da aynı dosyaya eklenir; skor düşmediyse önlem yeniden gözden geçirilir. Kayıtların dijital tutulması, bir sonraki gözden geçirmede önceki durumla hızlı karşılaştırma yapılmasını sağlar. Denetimde en sık istenen belge budur; belge eksikse, değerlendirmenin hiç yapılmadığı varsayılır ve idari para cezası riski doğar.