OSGB Açma Şartları: Kadro, Fiziki Mekân, Sorumlu Müdür ve İhtar Puanları
OSGB nasıl kurulur: zorunlu personel, metrekare şartları, yetki belgesi süreci, vize ve ihtar puanı kuralları
OSGB Nasıl Kurulur? — Kısa Cevap
OSGB (Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi); işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunmak üzere kurulan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca yetkilendirilen kuruluştur. Kurmak için üç şart bir arada sağlanır: (1) tam süreli zorunlu kadro (işyeri hekimi + iş güvenliği uzmanı + diğer sağlık personeli), (2) yönetmelikteki fiziki mekân şartlarını taşıyan bir yer, (3) Bakanlığa başvuru sonucunda alınan yetki belgesi. Dayanak: İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği (RG: 29.12.2012, S: 28512).
Yetki belgesi alınmadan hizmet sözleşmesi yapılamaz; sözleşmeler İSG-KATİP üzerinden yürütülür.
Zorunlu Kadro ve Sorumlu Müdür
| Pozisyon | Asgari şart |
|---|---|
| İşyeri hekimi | Tam süreli en az 1 — geçerli işyeri hekimliği belgesiyle |
| İş güvenliği uzmanı | Tam süreli en az 1 (hizmet verilecek işyerlerinin tehlike sınıfına uygun belge sınıfı) |
| Diğer sağlık personeli (DSP) | Tam süreli en az 1 — DSP belgeli |
| Sorumlu müdür | OSGB'de tam süreli istihdam edilen işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı arasından atanır |
"OSGB mesul müdürü kimler olabilir?" sorusunun cevabı bu tablodadır: sorumlu (mesul) müdür dışarıdan atanamaz — kuruluşun tam süreli hekim veya uzmanlarından biri olmalıdır. Sorumlu müdür, OSGB'nin mevzuata uygun işleyişinden Bakanlığa karşı sorumludur ve İSG-KATİP'te kurum işlemlerini yürütür.
Fiziki Mekân Şartları (Metrekare Tablosu)
Yönetmeliğe göre OSGB'nin en az şu bölümlerden oluşması gerekir:
| Bölüm | Asgari büyüklük |
|---|---|
| Muayene odası (işyeri hekimi) | 10 m² |
| İlkyardım ve acil müdahale odası | 15 m² |
| İş güvenliği uzmanı odası | 10 m² |
| Bekleme yeri | 12 m² |
| Arşiv odası + en az bir tuvalet ve lavabo | Uygun büyüklükte |
Sık aranan "İSG uzmanı odası kaç metrekare olmalı?" sorusunun OSGB cevabı en az 10 m²'dir. Mekânın kat planı, tapu/kira sözleşmesi ve yapı kullanma belgesi başvuru dosyasının parçasıdır; başvuru öncesi binanın bu bölümlemeye uygunluğunu doğrulayın. Güncel başvuru evrak listesi için Bakanlık (İSG Genel Müdürlüğü) duyuruları esastır.
Yetki Belgesi, Vize ve İhtar Puanları
- Yetki belgesi ve vize: Yetki belgesi 5 yıllık dönemler hâlinde vize ettirilir. Vize başvurusunun süresinde yapılmaması hizmet vermeye engel oluşturur.
- İhtar puanları: Mevzuat ihlallerinde yönetmelik ekindeki tabloya göre ihtar puanı uygulanır. Puanların birikmesi (kurumlar için yönetmelikte belirlenen üst sınıra ulaşılması) yetki belgesinin iptaline yol açar.
- İhtar puanları ne zaman silinir? Beş yıllık sürenin sonunda vize işlemini tamamlayan kuruluşların, uygulanmasının üzerinden en az bir yıl geçmiş tüm ihtar puanları silinir. Ayrıca ihtar gerektiren bir ihlali yalnızca bir kez işlemiş kuruluşların o ihlale ilişkin puanları üç yılın sonunda silinir.
- Hizmet bölgesi ve tabela: OSGB'ler kural olarak yetki aldıkları adres ve il sınırları çerçevesinde hizmet verir; şube açmak ayrı yetkilendirme gerektirir. Güncel sınırlamalar için yönetmeliğin yürürlükteki metni esastır.
"OSGB ücretini kim öder?" — İSG hizmetinin maliyeti her durumda işverene aittir; 6331 sayılı Kanun m.6 gereği bu maliyet çalışanlara yansıtılamaz. Hizmet bedeli OSGB ile işveren arasındaki sözleşmeyle belirlenir; asgari süreleri çalışma süresi hesabı belirler.
Kuruluş Sonrası: Operasyonu Baştan Doğru Kurmak
Yetki belgesini almak işin resmî yarısıdır; OSGB'nin kârlılığını belirleyen diğer yarısı operasyondur: ziyaret planlaması, dakika hesabı, raporlama ve evrak takibi. Kâğıt-Excel karmasıyla başlayan OSGB'ler büyüdükçe aynı krizi yaşar: hangi uzmanın hangi firmada kaç dakikası kaldı, hangi raporlar gecikti? Bu tarafı baştan yazılımla kurmak için OSGB çözüm sayfasına ve İSG yazılımı seçim rehberine bakın.
OSGB kuruluşu hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
OSGB açmak için hangi personel zorunludur?
Tam süreli en az bir işyeri hekimi, bir iş güvenliği uzmanı ve bir diğer sağlık personeli (DSP) istihdamı zorunludur (İSG Hizmetleri Yönetmeliği). Uzmanın belge sınıfı, hizmet verilecek işyerlerinin tehlike sınıfıyla uyumlu olmalıdır.
OSGB sorumlu (mesul) müdürü kimler olabilir?
Sorumlu müdür, OSGB'de tam süreli istihdam edilen işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı arasından atanır; dışarıdan ya da kısmi süreli biri atanamaz. Sorumlu müdür kurumun mevzuata uygun işleyişinden sorumludur ve İSG-KATİP'te kurum işlemlerini yürütür.
OSGB için metrekare şartları nelerdir?
En az: 10 m² muayene odası, 15 m² ilkyardım ve acil müdahale odası, 10 m² iş güvenliği uzmanı odası, 12 m² bekleme yeri; ayrıca uygun büyüklükte arşiv odası ve en az bir tuvalet-lavabo (İSG Hizmetleri Yönetmeliği). Kat planı ve kullanım belgeleri başvuru dosyasına eklenir.
OSGB ihtar puanları ne zaman silinir?
Beş yıllık sürenin sonunda vize işlemini tamamlayan kuruluşların, uygulanmasının üzerinden en az bir yıl geçmiş tüm ihtar puanları silinir. İhtar gerektiren bir ihlali yalnızca bir kez işlemiş kuruluşların o ihlale ilişkin puanları ise üç yılın sonunda silinir (İSG Hizmetleri Yönetmeliği).
OSGB ücretini kim öder?
Her durumda işveren öder — 6331 sayılı Kanun m.6 gereği iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz. Hizmet bedeli serbestçe sözleşmeyle belirlenir; asgari hizmet süresi tabanını çalışan sayısı × tehlike sınıfı dakika hesabı oluşturur.
OSGB kurmak kârlı mı, operasyon tarafında ne gerekir?
Kârlılık büyük ölçüde operasyon verimine bağlıdır: uzman/hekim dakikalarının doluluk oranı, ziyaret planlaması ve raporlama hızı. Sözleşme-dakika-ziyaret üçlüsünü baştan dijital kurmak ölçeklenmeyi belirler — değerlendirme kriterleri için İSG yazılımı seçim rehberine, OSGB'lere özel çözüm için OSGB sayfasına bakın.
Yeni OSGB'nizi Dijital Kurun
First İSG; OSGB ekipleri için ziyaret ajandası, süre/sözleşme takibi, saha denetimi ve yapay zekâ destekli raporlamayı tek platformda sunar. Firma ve personel verilerinizi Excel'den topluca aktarabilir, ekibinizi ilk günden tek panelde yönetebilirsiniz.