OSGB Yetki Belgesinin Askıya Alınması ve İptali
6 ay askı kuralı, doğrudan iptal halleri, kurucu ortaklara 5 yıl başvuru yasağı ve itiraz yolu.
OSGB yetki belgesi ne zaman askıya alınır?
OSGB yetki belgesi, İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği m.22 uyarınca iki hâlde altı ay süreyle askıya alınır. Birinci hâl, birikmiş ihtar puanlarının 200'e ulaşmasıdır. İkinci hâl, denetim veya kontrollerde tespit edilen bir noksanlığın, giderilmesi için tanınan en fazla 30 günlük sürenin sonunda hâlâ devam etmesidir.
Bu iki yol farklı işler ama aynı yere çıkar. İhtar puanı yolu, küçük ve tekrarlayan aksaklıkların birikmesiyle oluşur; noksanlık yolu ise tek bir ciddi eksikliğin süresinde kapatılmamasıyla oluşur. İkisi de kurumun kontrolünde olan, izlenebilir süreçlerdir.
Yaptırımların tamamı kurumun faaliyet yeteneğini doğrudan etkiler. Bu yüzden bu sayfadaki kurallar OSGB yönetiminin bilmese de olur diyebileceği ayrıntılar değil, günlük işleyişe dahil edilmesi gereken bir risk haritasıdır.
Askı süresinde OSGB neler yapamaz?
Askıdaki bir kurum yeni sözleşme yapamaz ve hizmet veremez; bu yasak, işyeri sayısı veya sözleşme türü fark etmeksizin kurumun tamamını kapsar. Yasağın delinmesi, yani askı süresinde sözleşme yapmak veya fiilen hizmet vermek, bir üst kademeyi tetikler ve belge doğrudan iptal edilir.
Askıya alınan ve iptal edilen kurumlar Genel Müdürlükçe yazılı olarak bilgilendirilir ve internet sayfasında ilan edilir. Bu ilan kamusal bir kayıttır; mevcut ve potansiyel müşterileriniz de aynı listeyi görebilir, dolayısıyla askı yalnız operasyonel değil ticari bir itibar sorunudur.
Yetki belgesi hangi hallerde doğrudan iptal edilir?
Bazı ihlaller askı basamağını atlar ve belgeyi doğrudan iptale götürür. Yönetmelik m.22 çerçevesindeki başlıca yedi hâl aşağıdaki tabloda listelenmiştir.
| Hâl | Açıklama |
|---|---|
| Yetki alanı dışına çıkma | Yetkilendirilen alan dışında şube açmak veya hizmet vermek. |
| Hizmetlerin devri | Sunulması gereken hizmetlerin başka kişi veya kuruma devredilmesi. |
| Ortaklık bildirimi ihlali | Ortaklık değişikliğinin bildirilmemesi veya verilen sürede düzeltilmemesi. |
| Askı hâlinin tekrarı | Aynı vize döneminde askıya alma nedenlerinin tekrarlanması. |
| Amaç dışı kullanım | Belgenin amacı dışında kullanılması. |
| Askıda faaliyet | Askı süresinde sözleşme yapılması veya hizmet verilmesi. |
| Gerçeğe aykırı evrak | Kurumca düzenlenen evrakın gerçeğe aykırı çıkması (en ağır ve savunması en zor hâl). |
Liste yönetmelik m.22'nin çerçevesidir; somut bir işlem karşısında maddenin güncel metni esas alınmalıdır.
Askı ile iptal arasındaki fark nedir?
Askı, geçici ve düzeltilebilir bir yaptırımdır; kurum altı ay boyunca yeni iş alamaz ama süre dolunca ve şartlar sağlanınca faaliyetine devam eder. İptal ise kalıcıdır ve kurucu ile ortaklara ayrıca beş yıllık bir yasak getirir. Aşağıdaki tablo iki yaptırımı yan yana özetler.
| Ölçüt | Askı | İptal |
|---|---|---|
| Süre | Altı ay | Kalıcı |
| Faaliyet sonrası | Süre dolunca devam edilebilir | Yeniden yetki belgesi alınamaz |
| Kurucu/ortak yasağı | Yok | Beş yıl yeniden başvuramaz |
| Tipik tetikleyici | 200 ihtar puanı veya süresinde giderilmeyen noksanlık | Askı ihlali, gerçeğe aykırı evrak, yetki dışı faaliyet |
Kısacası askı bir uyarı basamağıdır, iptal ise geri dönüşü olmayan bir kapanıştır.
İptal sonrası kurucular yeniden başvurabilir mi?
Hayır, hemen başvuramazlar. Yetki belgesi iptal edilen kurumun kurucu ve ortakları beş yıl içinde tekrar yetki belgesi başvurusunda bulunamaz. Bu kural, iptali "kurumu kapat, yeni bir unvanla yeniden aç" yoluyla aşma girişimini kapatır.
Beş yıllık yasak yalnız yeni bir OSGB kurmayı değil, mevcut başka bir OSGB'ye ortak olarak girmeyi de kapsar. Bu yüzden ortaklık yapısı değişikliklerinde geçmiş iptal kayıtlarının kontrol edilmesi gerekir.
Mevcut müşteri sözleşmelerine ne olur?
Önceden yapılmış hizmet ve iş sözleşmelerinden doğan hukuki sonuçlardan OSGB sorumludur; iptal bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Müşteri işyerlerinin İSG hizmeti alma yükümlülüğü ise kesintisiz sürdüğünden, işverenler hizmeti başka bir OSGB'ye veya bireysel görevlendirmeye taşımak zorundadır.
Bu geçişte en kritik operasyonel iş, sağlık gözetimi ve hizmet kayıtlarının devir teslimidir. Kayıtların düzenli tutulmuş olması hem kurumun hukuki sorumluluğunu hem işverenin geçiş maliyetini küçültür; dağınık arşiv devir sürecini haftalarca uzatabilir.
İptal sürecinde arşiv devri nasıl yapılır?
Arşiv devri, işveren yeni bir OSGB veya bireysel görevlendirme belirledikten sonra başlar. Kişisel sağlık dosyaları, periyodik muayene sonuçları ve risk değerlendirmesi kayıtları yeni hizmet sağlayıcıya yazılı bir tutanakla teslim edilir.
Tutanakta hangi dosyanın, hangi tarihte, kime devredildiği tek tek belirtilmelidir. Eksik veya tarihsiz bir devir tutanağı, ileride bir işçinin meslek hastalığı iddiasında hangi kurumun hangi döneme ait kaydı elinde tuttuğunu belirsizleştirir.
Kişisel sağlık dosyalarının saklama süresi işten ayrılma tarihinden itibaren uzun yıllara yayılır; bu nedenle devir sırasında yalnız aktif çalışanların değil, ayrılmış personelin dosyalarının da eksiksiz aktarılması gerekir.
Askı ilanı işletmeyi nasıl etkiler?
Askı kararı yalnız kurumun kendi faaliyetini değil, ticari itibarını da etkiler. Karar Genel Müdürlük internet sayfasında ilan edildiği için mevcut müşteriler, potansiyel müşteriler ve rakip firmalar aynı listeye erişebilir.
Bu görünürlük, askı süresi boyunca yeni sözleşme yapılamamasıyla birleşince gelir kaybını büyütür. Altı ay boyunca pazarlama ve satış çalışmaları fiilen anlamsız hâle gelir, çünkü hiçbir potansiyel müşteriyle sözleşme imzalanamaz.
Askı sonrası itibar toparlanması da zaman alır. Kurumların askı listesine düşme riskini önceden yönetmesi, sonradan itibar onarmaya çalışmaktan her zaman daha ucuzdur.
Çalışanlar açısından da askı görünür bir olaydır. Sağlık ve güvenlik hizmeti aldıkları kurumun askıya alındığını öğrenen personel, işverenden açıklama bekler; bu durum işveren ile OSGB arasındaki güven ilişkisini de zedeler.
Vize süreci ihtar puanlarını nasıl etkiler?
Yetki belgesi beş yılda bir vize ettirilir ve vize dönemi ihtar puanlarının silinme fırsatı sunar; puan sisteminin işleyişi ve silinme kuralları için ihtar puanları rehberine bakılmalıdır. Vize süreci aynı zamanda kurumun tüm şartlarının topluca yeniden kontrol edildiği dönemdir.
Bu yüzden vize dönemine denetimde çıkan noksanlıklar açık bırakılarak girmek risklidir. Vize öncesi bir iç denetim yapılması, biriken küçük eksikliklerin askı eşiğine ulaşmadan görülmesini sağlar.
Denetimde OSGB'lerden hangi kayıtlar isteniyor?
Denetim ekipleri genellikle beş grup belge ister. Bunlar sorumlu müdür atama yazısı ve imzası, ihtar tebligatlarının alındı kayıtları, noksanlıklara karşı düzeltici faaliyet belgeleri, ortaklık değişikliği bildirim yazıları ve İSG KATİP üzerinden yapılan görevlendirme kayıtlarıdır.
Sorumlu müdür, ihtar cevaplarını ve düzeltici faaliyet raporlarını imzalayan kişidir. Bu imzalar kurumun idareyle yazışma tarihçesini oluşturur ve bir uyuşmazlık çıktığında ilk başvurulan belgedir. Kayıtların dijital ve kağıt kopyalarının eşleşmesi, denetimde en sık karşılaşılan uyuşmazlık noktasıdır.
Ortaklık değişikliği bildirimleri özellikle risklidir çünkü bildirim eksikliği kendi başına doğrudan iptal sebebidir. Yeni bir ortak girdiğinde veya pay devri yapıldığında bildirimin hangi tarihte, kime yapıldığı ayrıca kayıt altına alınmalıdır. Bildirim yazısının bir kopyası şirket dosyasında, bir kopyası da ilgili idare biriminde kalmalıdır; tek nüsha saklamak, kayıp veya erişim sorunu çıktığında kurumu ispatsız bırakır.
Askı ve iptali önlemek için OSGB ne yapmalı?
En sık görülen hata, ihtar puanlarını tek tek değil toplu olarak değerlendirmektir. Her ihtar ayrı ayrı küçük görünse de birikimi 200 puana yaklaştığında geri dönüş süresi kısalır.
İkinci sık hata, noksanlık giderme süresini takvime değil hafızaya bırakmaktır. 30 günlük süre resmî tebliğ tarihinden işler ve gecikme mazeret kabul etmez; bu süreyi ajandaya veya panele işlemek tek başına bir güvenlik önlemidir.
Üçüncü hata, ortaklık ve şube değişikliklerini "sonra bildiririz" diye ertelemektir. Bildirim eksikliği başlı başına iptal sebebi olduğu için bu adım, sözleşme imzalanır imzalanmaz tamamlanmalıdır.
Erken uyarı göstergeleri nelerdir?
Askı ve iptal genellikle aniden değil, aylar boyunca görmezden gelinen küçük sinyallerin birikmesiyle gerçekleşir. Aşağıdaki dört gösterge düzenli izlenirse çoğu vaka önlenebilir.
- İhtar puanı toplamı: her ihtar sonrası toplam puan güncel olarak kaydedilmeli ve 200 eşiğine uzaklık ay bazında raporlanmalıdır.
- Noksanlık takvimi: her tespit edilen noksanlığın 30 günlük giderme süresi ayrı bir takvim veya panel satırında izlenmelidir.
- Ortaklık ve şube hareketleri: her pay devri veya şube açılışı, bildirim tarihiyle birlikte ayrı bir kayda düşülmelidir.
- Vize takvimi: beş yıllık vize tarihine kalan süre önceden hatırlatılmalı, vize öncesi bir iç kontrol yapılmalıdır.
Bu dört göstergeyi tek bir kişinin hafızasında değil, kurumun ortak panelinde tutmak, sorumlu müdür değişse bile takibin kesintisiz sürmesini sağlar. Görev değişikliklerinde devir teslim tutanağına bu dört göstergenin güncel durumunun eklenmesi, bilgi kaybını önler.
Örnek senaryo: ihtar puanı nasıl 200'e ulaşır?
Bir OSGB'yi düşünelim: yıl içinde yapılan üç ayrı denetimde küçük noksanlıklar tespit edilir ve her birinde ihtar puanı eklenir. Kurum ilk iki ihtarı süresinde giderir ama üçüncüsünü, sorumlu personel değişikliği yüzünden 30 günlük sürede kapatamaz.
Bu gecikme kendi başına askı sebebidir. Aynı dönemde önceki ihtarlar henüz vize yoluyla silinmediği için toplam puan 200 eşiğine yaklaşır ve kurum iki ayrı yoldan aynı sonuca, altı aylık askıya sürüklenir.
Aynı kurum askı kararını aldıktan sonra sözleşmeli müşterilerine durumu bildirmek zorunda kalır. Müşterilerden biri, hizmetin kesintisiz sürmesi gerektiği için sözleşmeyi feshedip başka bir OSGB'ye geçer; bu da askının yalnız idari değil ticari bir bedeli olduğunu gösterir.
Bu örnek, ihtar takibinin neden tek bir kişinin hafızasına bırakılamayacak kadar kritik olduğunu gösterir. Puan birikimi ve süre takibi ayrı ayrı değil, birlikte izlenmelidir.
Aynı OSGB, üçüncü ihtarı fark ettiğinde ihtar takvimini ortak panele işlemiş olsaydı, sorumlu personel değişikliği süreci geciktirmezdi. Devir teslim sürecinde göstergeleri yazılı hâle getirmek, yeni sorumlunun eksik günü fark etmesini kolaylaştırır.
Askı ve iptal kararına nasıl itiraz edilir?
Askı ve iptal kararları idari işlemdir; tebliğ üzerine idari başvuru yapılabilir ve idari yargıda dava açılabilir. Süreler ve usul somut işleme göre değişir.
Sonuçları kurumsal ölçekte ağır olduğu için bu aşamada idare hukuku desteği almak isabetlidir. İtiraz dilekçesinde kararın dayandığı somut ihlalin tarihi, tespit yöntemi ve varsa daha önce yapılan düzeltici işlemler ayrıntılı biçimde belgelenmelidir. Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
OSGB yetki belgesi askı ve iptali hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa destek@firstisg.com adresine yazın, 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
OSGB yetki belgesi hangi hâllerde askıya alınır?
İki hâlde altı ay süreyle askıya alınır (İSG Hizmetleri Yönetmeliği m.22): (1) ihtar puanları toplamının 200'e ulaşması, (2) denetim veya kontrollerde tespit edilen noksanlıkların, giderilmesi için verilen en fazla 30 günlük süre sonunda devam etmesi. Askı süresince kurum yeni sözleşme yapamaz ve mevcut hizmeti veremez.
OSGB yetki belgesi hangi hâllerde doğrudan iptal edilir?
Başlıca iptal sebepleri: yetki alanı dışında şube açma veya hizmet verme, hizmetlerin devri, ortaklık değişikliğinin bildirilmemesi/düzeltilmemesi, aynı vize döneminde askı hâlinin tekrarı, belgenin amacı dışında kullanılması, askıdayken sözleşme yapılması veya hizmet verilmesi ve düzenlenen evrakın gerçeğe aykırı olması (m.22). Bu hâller idari işlemle tespit edilir.
Yetki belgesi iptal edilen OSGB'nin sahipleri yeniden OSGB açabilir mi?
Hemen açamaz: yetki belgesi iptal edilen kurumun kurucu ve ortakları beş yıl içinde tekrar yetki belgesi başvurusunda bulunamaz. Bu kural, iptali "kapat-yeniden aç" ile aşma yolunu kapatır; beş yıllık süre iptal kararının kesinleştiği tarihten işlemeye başlar ve tüm ortaklar için geçerlidir.
Askı veya iptal hâlinde mevcut müşteri sözleşmeleri ne olur?
Önceden yapılmış hizmet ve iş sözleşmelerinden doğan hukuki sonuçlardan OSGB sorumludur; işyerlerinin İSG hizmeti alma yükümlülüğü ise devam ettiğinden işverenler başka bir OSGB'yle veya bireysel görevlendirmeyle hizmeti sürdürmek zorundadır. Devir-teslim ve arşiv erişimi bu süreçte en kritik operasyonel konudur ve mağduriyeti önler.
Askı ve iptal kararlarına itiraz edilebilir mi?
Evet; askı ve iptal birer idari işlemdir; tebliğ üzerine idari başvuru ve idari yargı yolları kullanılabilir. Süreler işleme göre değişir; kurumsal sonuçları ağır olduğundan bu aşamada idare hukuku desteği almak isabetlidir. Bu rehber hukuki danışmanlık yerine geçmez, somut olayda uzman görüşü alınmalıdır.
En Ucuz Savunma: Hiç Oraya Gelmemek
Askı ve iptal vakalarının kökünde çoğu zaman kötü niyet değil, izlenmeyen idari işler vardır: geciken bildirim, uyuşmayan kayıt, süresi kaçan noksanlık. FirstİSG'de görevlendirme, ziyaret, rapor ve süreli işlerin tamamı tek panelde izlendiği için denetim bir kriz değil rutin hâline gelir. Ekip yönetimi ve ajanda bu düzenin omurgasıdır.
Yetki belgenizi riske atan eksikleri denetim öncesi kapatın
FirstİSG OSGB panelinde tüm firmalarınızın ziyaret, rapor ve belge durumu tek ekranda görünür; askı ve iptale yol açabilecek noksanlıkları önceden görüp kapatırsınız.
Çoklu firma ve uzman yönetimi · koltuk bazlı fiyatlandırma
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın; FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok. İlk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın