İSG Yazılımı Alırken Sorulacak 24 Soru ve Mevzuat Karşılığı

Satın Almadan Önce Hangi 24 Soru Sorulmalı?

Aşağıdaki soruları değerlendirdiğiniz her satıcıya aynı sırayla sorun ve cevapları yazılı isteyin. Sözlü verilen taahhüt, sözleşmeye geçmediği sürece bağlayıcı değildir.

A. Mevzuat uyumu ve güncellik (1–4)

1. Mevzuat değiştiğinde içeriği kim, ne kadar sürede günceller? Son 12 ayda hangi yönetmelik değişikliği ürüne yansıdı, tarihiyle gösterebilir misiniz?
2. Risk değerlendirmesi yenileme tarihini sistem tehlike sınıfından kendisi mi hesaplıyor, yoksa tarihi elle mi giriyorum?
3. Çalışan eğitimlerinin tekrar tarihleri tehlike sınıfına göre otomatik kuruluyor mu; yaklaşan son tarihler için hatırlatma üretiliyor mu?
4. Rapor çıktısındaki bulgular ilgili mevzuat maddesine referanslanıyor mu, yoksa referansı ben mi yazıyorum?

B. Saha ve mobil kullanım (5–8)

5. iOS ve Android uygulaması var mı? Mağaza bağlantısını şimdi görebilir miyim?
6. İnternet olmayan sahada (şantiye, yer altı, fabrika içi) denetim açıp fotoğraf ekleyebiliyor muyum; bağlantı gelince kendiliğinden eşitleniyor mu?
7. Fotoğraf, imza ve denetim listesi sahada tek akışta doldurulabiliyor mu, yoksa ofise dönünce mi tamamlanıyor?
8. Aynı işyerinin geçmiş denetimleri sahada telefondan görülebiliyor mu?

C. Kayıt, arşiv ve denetime hazırlık (9–12)

9. Bir teftişte istenen kayıtları (risk değerlendirmesi, eğitim kayıtları, ziyaret geçmişi, kaza kayıtları) tek dosyada dışa aktarabiliyor muyum?
10. Kayıtta kimin ne zaman ne değiştirdiği, sonradan silinemeyen bir denetim (audit) izinde tutuluyor mu?
11. Sözleşmem biterse verimi hangi formatta, ne kadar sürede ve hangi bedelle alabilirim?
12. Rapor çıktısı (PDF/Word) kendi şablonuma uyarlanabiliyor mu?

D. KVKK ve veri güvenliği (13–16)

13. Veriler hangi ülkede barındırılıyor; yurt dışına aktarım oluyorsa hangi koşulla?
14. Çalışanların sağlık verisine kimler erişebiliyor; erişim role göre kısıtlı mı ve kayıt altına alınıyor mu?
15. Farklı müşteri firmaların verileri birbirinden izole mi?
16. Alt işleyen listesi (barındırma, e-posta, yapay zekâ) paylaşılıyor mu; veri işleyen sözleşmesi imzalanıyor mu?

E. OSGB operasyonu (17–20)

17. Kaç kullanıcı ve kaç müşteri firma tanımlanabiliyor? Müşteri firma sayısı fiyatı etkiliyor mu?
18. Uzman/hekim–müşteri ataması ve ziyaret takvimi sistemde mi kuruluyor, yoksa ayrı bir takvimde mi tutuluyor?
19. Tehlike sınıfına göre asgari çalışma süresi takibi var mı; eksik kalan dakika için uyarı üretiliyor mu?
20. Geciken ziyaretler ve ekip yükü yöneticiye tek ekranda görünüyor mu?

F. Ticari koşullar ve geçiş (21–24)

21. Fiyat yayımlı mı? Kurulum, eğitim ve veri aktarımı fiyata dâhil mi, ayrıca mı ücretlendiriliyor?
22. Mevcut verimi (Excel/CSV, İSG-KATİP çıktısı) içe aktarabiliyor muyum; aktarımı kim yapıyor?
23. Destek Türkçe mi; dönüş süresi için yazılı bir taahhüt var mı?
24. Yapay zekâ çıktısı uzman onayından geçmeden rapora girebiliyor mu? (Girmemeli: öneri yazılımdan, karar ve imza uzmandan.)

"Bakanlık Onaylı İSG Yazılımı" İfadesi Ne Anlama Gelir?

Bu ifadenin teknik karşılığı, yazılım firmasının İBYS (İş Sağlığı ve Güvenliği Bilgi Yönetim Sistemi) veri iletim kanalını kullanma yetkisine, yani entegratör yetkisine, sahip olmasıdır. Yazılımın bütününe verilmiş bir kalite belgesi değildir. Entegratör listesindeki firmaların bir bölümü yalnızca veri iletimi sunar; risk değerlendirmesi, saha denetimi veya raporlama gibi günlük İSG işlerini hiç kapsamaz.

Bu yüzden değerlendirmede iki soruyu ayırın: "İBYS veri iletimimi nasıl çözerim?" ve "Günlük İSG operasyonumu hangi yazılım yürütür?" İkisi birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. İBYS'yi, uzman ve hekim görevlendirmelerinin yürütüldüğü resmî portal olan İSG-KATİP ile de karıştırmayın. Sistemin işleyişi ve hangi kayıtların iletildiği için adanmış İBYS rehberine bakın.

Entegratör kanalı, yalnız İBYS kapsamındaki kayıtları Bakanlığa elektronik ileten işyerleri için bağlayıcıdır; hangi kayıt türünün hangi tarihten itibaren iletileceği Bakanlık duyurularıyla ayrıca belirlenir. Bu iletimi yapmayan bir işyeri için entegratör yetkisi seçim kriteri olmaktan çıkar.

Yapay Zekâ Desteği: Çekirdek Akış mı, Opsiyonel Süs mü?

"Yapay zekâ destekli" etiketi bugün neredeyse her İSG yazılımında var; kapsamı ise ürüne göre çok değişir. Bir uçta, raporlamanın en yavaş adımlarını (saha fotoğrafından uygunsuzluk tespiti, bulgu başına mevzuat maddesi eşleştirme, risk skoru hesaplama ve rapor taslağı) otomatikleştiren çekirdek bir akış vardır. Diğer uçta günlük işe dokunmayan bir eklenti bulunur. Fark, uzmanın haftada kazandığı saat olarak ölçülür.

Nasıl sınanır: demoda gerçek bir saha fotoğrafı yükleyin. Üç çıktıyı arayın: madde madde uygunsuzluk yazımı, her bulguya ilgili mevzuat referansı ve hesaplanmış risk skoru (5x5 matris veya Fine-Kinney). Üçü de saniyeler içinde geliyorsa yapay zekâ ürünün çekirdeğidir; yanıt "yakında" vaadiyse veya ayrı satılan bir modülse etikettir.

Bir de sorumluluk tarafını sorun: çıktı uzman onayından geçmeden rapora giriyor mu? Girmemeli. FirstİSG'de bu akış ürünün çekirdeğidir ve her bulgu uzman onayından geçer; adım adım işleyişini AI saha analizi sayfasında görebilirsiniz.

Yazılım Değişikliğinde Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

En sık hata, mevcut verinin geçişini son güne bırakmaktır. Excel veya eski yazılımdan aktarılacak risk değerlendirmesi, eğitim kaydı ve ziyaret geçmişi, format önceden netleşmeden aktarılırsa eksik veya çift kayıt oluşur.

İkinci hata, demo sırasında yalnız satıcının hazırladığı örnek veriyle işlem yapmaktır. Kendi sahanızdan gerçek bir fotoğraf ve gerçek bir tehlike sınıfı girilmeden hız ve doğruluk gerçekçi ölçülmez.

Üçüncü hata, sözleşme imzalanmadan önce veri dışa aktarım koşulunu sormamaktır. Sözleşme biterken verinin hangi formatta ve hangi bedelle teslim edileceği belirsizse, geçiş maliyeti beklenenden yüksek çıkabilir.

Dördüncü hata, satın alma kararını tek bir kullanıcının vermesidir. Sahada çalışan uzman ile OSGB yöneticisi farklı ihtiyaçlar görebilir; demoya ikisinin birlikte katılması eksik kalan soruları erken ortaya çıkarır.