OSGB İhtar Puanları: Dereceler, 200 Puan Eşiği ve Silinme Kuralları
Hafif/orta/ağır ihlal sistemi nasıl işler, puanlar ne zaman silinir, 200 puana ulaşınca ne olur?
İhtar Puanı Nedir?
İhtar puanı, doğrudan iptal gerektiren hâller dışındaki yükümlülük ihlallerinde OSGB'nin yetki belgesine işleyen idari yaptırımdır (İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği m.21). Her ihlal, yönetmelik ekindeki ihtar tablosunda hafif, orta veya ağır derecesiyle puanlanır. Puanların toplamı 200'e ulaştığında yetki belgesi altı ay süreyle askıya alınır.
İhtar puanı para cezası değildir. Ancak birikimi kurumun yetki belgesini, dolayısıyla faaliyetini doğrudan tehdit ettiği için OSGB yönetiminde düzenli izlenmesi gereken en kritik göstergelerden biridir ve göz ardı edildiğinde kurumun geleceğini doğrudan etkiler.
Derece Sistemi ve Yıllık 30/60 Kuralı Nasıl İşler?
Sistemin en az bilinen ve en caydırıcı kuralı, tekrar eden küçük ihlallerin otomatik büyümesidir.
| Eşik (takvim yılı içinde) | Sonuç |
|---|---|
| Hafif ihlallerin puan toplamı 30'a ulaşırsa | O yıl işlenecek sonraki hafif ihlaller bir üst derecenin puanı esas alınarak uygulanır. |
| Orta ihlallerin puan toplamı 60'a ulaşırsa | Sonraki orta ihlaller de üst derece puanıyla uygulanır. |
| Tüm ihtar puanları toplamı 200'e ulaşırsa | Yetki belgesi altı ay askıya alınır (m.22). |
İhlallerin kalem kalem listesi ve puan değerleri yönetmeliğin ekindeki ihtar tablosunda düzenlenir; tablo değişebildiği için işlem yapmadan önce ekin güncel hâlini esas alın. Bu rehber puan değeri uydurmaz, yalnız çerçeveyi anlatır.
Pratik sonuç şudur: bir kurum, tek başına ağır sayılmayan beş altı küçük hafif ihlali aynı yıl işlerse, sonraki hafif ihlaller artık hafif puanla değil bir üst derecenin puanıyla değerlendirilir. Yıl içinde erken fark edilen bir eğilim, geç fark edilenden çok daha ucuza durdurulabilir.
Hangi Tür İhlaller Puan Getirir?
Doğrudan iptal gerektiren ağır hâller (yetki alanı dışında hizmet, belgenin devri gibi) dışında kalan yükümlülük ihlalleri ihtar tablosundan puanlanır. Uygulamada puanların büyük kısmı üç kaynaktan doğar.
- Bildirim gecikmeleri: personel, adres, unvan, ortaklık ve sorumlu müdür değişikliklerinin süresinde bildirilmemesi.
- Görevlendirme ve kayıt düzeni: İSG-KATİP kayıtlarıyla fiili durumun uyuşmaması, arşiv ve hizmet kayıtlarının sunulamaması.
- Fiziki şartlardan sapma: onaylı plana aykırılık, tabela uyumsuzluğu; denetim rehberindeki sık bulgularla birebir örtüşür.
Ortak nokta şudur: ihtarların çoğu kasıtlı ihlalden değil, takip edilmeyen idari işlerden doğar. Bu yüzden en etkili savunma hukuki değil operasyoneldir: bildirim ve kayıt işlerini takvime ve sisteme bağlamak.
Puanlar Ne Zaman Silinir?
- Tek seferlik ihlal kuralı: İhtar gerektiren bir ihlali yalnızca bir kez işlemiş kurumların o ihlale ilişkin puanları üç yılın sonunda silinir.
- Vize kuralı: Beş yıllık sürenin sonunda vize işlemini tamamlayan kurumların, verilmesinin üzerinden en az bir yıl geçmiş tüm ihtar puanları silinir.
Vize dönemi bu yüzden yalnızca bir formalite değil, ihtar hanesini temizleme fırsatıdır. Vizeye puan yüküyle girmemek için son yılda bildirim disiplinini sıkılaştırmak yaygın ve akılcı bir pratiktir.
İhtar ile İdari Para Cezası Arasındaki Fark Nedir?
İki yaptırım ayrı kulvarlarda işler: ihtar puanı belgeye, idari para cezası bütçeye dokunur. Aynı olay ikisini birden tetikleyebilir.
6331 sayılı Kanun kapsamındaki güncel para cezası tutarları için İSG cezaları rehberine bakılabilir. Kuruma tebliğ edilen ihtara karşı ise idari başvuru ve idari yargı yolu açıktır.
İhtar Puanı Takibi Nasıl Yapılmalı?
Etkili bir takip her zaman üç unsuru bir arada tutar: hangi ihlalin tam olarak ne zaman işlendiği, hangi derecede puanlandığı ve yıl içindeki kümülatif toplam. Bu üçü ayrı ayrı bilinse de bir araya getirilmezse, 30 ve 60 puanlık eşiklerin ne zaman aşıldığı fark edilmez.
Pratikte en işlevsel yöntem, her ihlali tarih ve derecesiyle birlikte tek bir listeye işlemek ve bu listeyi üç ayda bir toplamaktır. Toplam, 30 veya 60'a yaklaştığında bildirim ve kayıt süreçleri sıkılaştırılmalı; toplam 200'e yaklaştığında ise sorumlu müdür konuyu yönetime taşımalıdır.
Bu takibi sağlayan kurumlar, askıya düşmeden önce genellikle birkaç ay önceden uyarı sinyali görür. Takip etmeyenler için ise 200 puan sınırı, üç ay öncesinden kestirilemeyen bir sürpriz olarak gelir; oysa sinyal aslında aylar önce, ilk birkaç hafif ihlalde zaten görülebilir hâldedir.
Örnek Senaryo: Bir Yılda Üç Bildirim Gecikmesi Yaşayan OSGB
Orta ölçekli bir OSGB'yi ele alalım. Ocak ayında bir personel ayrılışının bildirimi bir hafta geç yapılır ve hafif dereceden ihtar puanı işlenir. Nisan ayında adres değişikliği bildirimi de benzer şekilde gecikir ve ikinci hafif puan eklenir.
Ağustos ayında üçüncü bir bildirim (bu kez ortaklık yapısındaki bir değişiklik) yine geç yapılırsa, kurum artık yıl içinde tekrar eden bir örüntü sergiliyor demektir. Bu noktada hafif ihlallerin toplamı 30 eşiğine yaklaşmış olabilir; eşik aşılırsa aynı yıl işlenecek dördüncü bir hafif ihlal artık bir üst derecenin puanıyla değerlendirilir.
Bu senaryodaki tek düzeltilebilir nokta, üç bildirimin de aynı kök nedenden (personel değişikliklerini takip eden kişinin belirsizliğinden) kaynaklanmasıdır. Bildirim sorumluluğunu tek bir kişiye ve sabit bir süreye bağlamak, dördüncü bir gecikmeyi büyük ölçüde önler.
Eğer kurum bu üç gecikmeyi ayrı ayrı, birbirinden kopuk olaylar gibi değerlendirirse kök nedeni asla görmez ve dördüncü, beşinci gecikme aynı şekilde yaşanmaya devam eder. Puanları yıl sonunda tek listede toplamak, bu tür tekrarları görünür kılan en basit yöntemdir.
İhtar Puanı Vize Sürecini Nasıl Etkiler?
Vize başvurusu sırasında Bakanlık, kurumun güncel ihtar puanı durumunu da değerlendirmenin bir parçası sayar. Yüksek bir puan yükü, vize sürecini otomatik olarak reddettirmez ama kurumun geçmiş yıllardaki disiplinini gösteren bir gösterge olarak öne çıkar.
Silinme kuralları da vize takvimiyle iç içedir: beş yıllık dönem sonunda vize tamamlanınca, üzerinden en az bir yıl geçmiş puanlar temizlenir. Bu yüzden vizeden bir iki yıl önce bildirim disiplinini sıkılaştırmak, hem yeni puan birikimini önler hem eski puanların silinme takvimine yaklaşmasını beklemeyi anlamlı kılar.
Askıya Alınan Bir OSGB Ne Yapmalıdır?
Yetki belgesi askıya alındığında kurum yeni sözleşme yapamaz ve hizmet veremez. Bu süre boyunca öncelik, askı süresinin sona ereceği tarihe kadar aynı ihlallerin tekrarlanmamasını garanti altına almaktır.
Pratik adım sırası şöyledir: önce askıya yol açan puanların kaynağı olan süreç (bildirim, kayıt veya fiziki uyum) kök nedeniyle birlikte düzeltilir. Ardından bu düzeltme yazılı olarak belgelenir. Son olarak askı süresi bitmeden önce, aynı hatanın tekrarlanmayacağını gösterecek bir iç kontrol düzeni kurulur; aksi hâlde aynı vize döneminde askı hâlinin tekrarı doğrudan ve kalıcı biçimde iptal riskini doğurur.
Küçük ve Büyük Ölçekli OSGB'lerde Puan Yönetimi Farklı mı?
Yönetmelik, kurum büyüklüğüne göre farklı bir puanlama uygulamaz; kural her ölçekteki OSGB için birebir aynıdır. Ancak pratikte büyük kurumlarda daha fazla personel ve daha fazla sözleşme olduğu için bildirim hacmi de artar, dolayısıyla takip edilmesi gereken kalem sayısı da orantılı biçimde büyür.
Küçük bir OSGB'de tek bir sorumlu müdür genellikle tüm bildirimleri kendi hafızasında ve kişisel olarak takip edebilir. Büyüyen bir kurumda ise bu takip mutlaka bir listeye veya sisteme taşınmalıdır; aksi hâlde bildirim gecikmeleri fark edilmeden birikir ve yıl sonunda toplam beklenmedik biçimde yükselir. Şube açan veya personel sayısını hızla artıran kurumlarda bu geçiş genellikle geç yapılır ve puan birikimi de tam bu geçiş döneminde hızlanır.
Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
- Puanları kurum içinde takip etmemek: Denetim tutanağını arşive kaldırıp puan toplamını hiç hesaplamamak; birikim ancak Bakanlık bildirimiyle fark edilir.
- Hafif ihlali önemsiz saymak: Tek bir hafif ihlal küçük görünse de 30 puanlık eşiğe yaklaşan bir kurumda aynı ihlal artık üst derece puanıyla değerlendirilir.
- Vize dönemini sadece belge yenileme sanmak: Vize aynı zamanda bir yıllık puan silinme fırsatıdır; bu fırsat bildirim disiplini önceden sıkılaştırılmazsa kaçırılır.
- Sorumlu müdür değişikliğinde eski alışkanlığı sürdürmek: Yeni sorumlu müdür, devraldığı kurumun güncel puan durumunu ilk haftada öğrenmelidir; öğrenmezse geçmiş bir ihlalin tekrarını fark edemez.
Bu dört hatanın ortak paydası, ihtar puanının yalnızca denetim gününde değil, yıl boyunca izlenmesi gereken bir gösterge olduğunu gözden kaçırmaktır.
İhtar Puanı ile Denetim Bulgusu Aynı Şey midir?
Hayır, ikisi aynı olay değildir ama birbirine bağlıdır. Denetim bulgusu, denetim ekibinin tespit ettiği somut bir eksikliktir; ihtar puanı ise bu eksikliğin yönetmelik ekindeki tabloya göre aldığı sayısal karşılıktır.
Bir denetimde birden fazla bulgu çıkabilir ve her biri ayrı ayrı puanlanır. Bu yüzden tek bir denetim ziyareti, kurumun yıllık puan toplamını tek seferde önemli ölçüde artırabilir. Denetim öncesi hazırlığın değeri de buradan gelir: her bulgu potansiyel bir puan demektir, ayrıntılı hazırlık için denetim rehberine bakılabilir.
Bu bağlantıyı gözden kaçıran kurumlar genellikle denetimi tek seferlik bir olay olarak görür; oysa denetim tutanağındaki her satır, o yılki puan toplamına doğrudan eklenen bir kalemdir. Denetim hazırlığını rutine bağlayan bir kurum, aslında ihtar puanı riskini de aynı anda yönetmiş olur.
Ortaklar ve Yönetim Puan Yükünden Nasıl Bilgilendirilmeli?
OSGB'lerde puan takibi genellikle sorumlu müdürün elinde toplanır ve kurumun ortakları veya üst yönetimi durumdan haberdar olmayabilir. Bu bilgi eksikliği, askı riskine yaklaşan bir kurumda yönetimin gerekli önlemleri zamanında ve doğru biçimde alamamasına yol açar.
Basit ve etkili bir uygulama, üç ayda bir kısa bir puan özetini yönetimle paylaşmaktır: o dönemde işlenen ihlaller, yıllık kümülatif toplam ve 30, 60 veya 200 puanlık eşiklere kalan mesafe. Bu özet, ayrıntılı bir rapor olmak zorunda değildir; amacı, puan yükünün beklenmedik bir sürpriz olarak ortaya çıkmasını baştan önlemektir.
Ortaklık yapısında değişiklik planlanıyorsa bu özetin ayrıca önemi vardır: güncel puan durumu, devir görüşmelerinde kurumun idari geçmişini gösteren somut bir veridir ve genellikle sorulur.
Yeni bir ortak veya yatırımcıyla görüşen bir kurum için düzenli tutulan puan geçmişi, kurumun operasyonel disiplinini gösteren güvenilir bir referanstır. Aksine, dağınık ve geriye dönük olarak yeniden derlenmeye çalışılan bir puan geçmişi, karşı tarafta güven sorunu yaratabilir.
OSGB ihtar puanları hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa destek@firstisg.com adresine yazın, 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
OSGB ihtar puanları ne zaman silinir?
İki kural vardır: (1) İhtar gerektiren bir ihlali yalnızca bir kez işlemiş kurumların o ihlale ilişkin puanları üç yılın sonunda silinir; (2) beş yıllık sürenin sonunda vize işlemini tamamlayan kurumların, verilmesinin üzerinden en az bir yıl geçmiş tüm ihtar puanları silinir (İSG Hizmetleri Yönetmeliği).
İhtar puanları 200'e ulaşırsa ne olur?
Yetki belgesinin geçerliliği altı ay süreyle askıya alınır (Yönetmelik m.22). Askı süresince kurum sözleşme yapamaz ve hizmet veremez; askıya rağmen hizmet verilmesi veya aynı vize döneminde askı hâlinin tekrarı belgenin iptaline yol açar. Puan eşiği aşılmadan önce düzeltici işlem yapılması bu riski önler.
Hafif, orta ve ağır ihlal ne demektir?
Yönetmelik ekindeki ihtar tablosu her ihlali derecesine göre puanlandırır. Caydırıcılığı artıran kural şudur: bir takvim yılında hafif ihlallerin puan toplamı 30'a veya orta ihlallerin toplamı 60'a ulaşırsa, o yıl işlenecek sonraki hafif/orta ihlaller bir üst derecenin puanı esas alınarak uygulanır — yani tekrar eden küçük ihlaller hızla büyür.
Hangi ihlaller ihtar puanı gerektirir?
Doğrudan iptal gerektiren ağır hâller (yetki alanı dışında hizmet, belgenin devri gibi) dışında kalan yükümlülük ihlalleri ihtar tablosundan puanlanır: bildirimlerin süresinde yapılmaması, görevlendirme ve kayıt düzenindeki eksikler, fiziki şartlardan sapmalar gibi. Kalem kalem güncel liste ve puan değerleri için yönetmeliğin ekindeki ihtar tablosunun güncel hâline bakılmalıdır.
İhtara itiraz edilebilir mi?
İhtar idari bir işlemdir; tebliğ üzerine kurum, işleme karşı idari başvuru ve idari yargı yollarını kullanabilir. Süreler ve usul somut işleme göre değiştiğinden, itiraz aşamasında idare hukuku desteği almak isabetlidir. İtiraz süreci ihtarın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; bu rehber hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İhtarın Panzehiri: Takvime Bağlı Kayıt
İhtar puanlarının çoğunun kaynağı unutulan bildirimler ve dağınık kayıtlardır. FirstİSG'de görevlendirmeler, ziyaretler ve raporlar tek panelde birikir; süreli işler ajandaya bağlanır. Böylece bildirimi kimin yapacağı sorusu sistemin sorusu olur, denetmenin bulgusu olmaz.
İhtar riskini doğuran eksik işleri denetim öncesi tek panelden görün
FirstİSG OSGB panelinde firmalarınızın geciken ziyaret, rapor ve evrak durumu tek yerde toplanır; ihtar puanına yol açabilecek noksanlıkları oluşmadan fark edersiniz.
Çoklu firma ve uzman yönetimi · koltuk bazlı fiyatlandırma
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın; FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok. İlk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın