Az Tehlikeli İşyerlerinde İSG Zorunluluğu: Kim, Neyi, Ne Zaman Yapmak Zorunda?
1 Ocak 2025 sonrası küçük işyerlerinin yükümlülükleri: evet/hayır tablosu, 3 çözüm yolu, işverenin kendisi üstlenme şartları ve cezalar
Az Tehlikeli İşyerinde İSG Zorunlu mu? (Kısa Cevap)
1 Ocak 2025'ten beri Türkiye'deki tüm işyerleri (tek çalışanı olan az tehlikeli bir ofis dahil) iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek zorundadır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 6 ve 7. maddelerinin, kamu kurumları ile 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için yıllarca ertelenen yürürlüğü 31 Aralık 2024'te sona erdi. Bu değişiklik, daha önce kapsam dışında kalan milyonlarca küçük işletmeyi (dükkânlar, ofisler, bürolar, apartman yönetimleri) ilk kez uzman/hekim görevlendirme yükümlülüğüne soktu.
Yükümlülük üç yoldan karşılanabilir: OSGB'den hizmet almak, bireysel uzman/hekimle kısmi süreli sözleşme yapmak veya, şartları sağlıyorsanız, İSG hizmetini işveren olarak kendiniz üstlenmek. Üçü de aşağıda; önce neyin zaten zorunlu olduğunu, neyin 2025'te eklendiğini netleştirelim.
Apartman ve site yönetimleri de bu değişiklikten doğrudan etkilendi, ama koşullu: kapıcı, güvenlik görevlisi veya temizlik personeli doğrudan çalıştıran yönetim 6331 kapsamında işverendir ve az tehlikeli işyeri yükümlülüklerine tabidir. Hizmeti dışarıdan bir firma aracılığıyla alan (kendi çalışanı olmayan) yönetimler kapsam dışıdır; bu durumda yükümlülük hizmeti veren firmadadır.
2025'te Ne Değişti?
6331 sayılı Kanun 2012'de yayımlandı; risk değerlendirmesi, çalışan eğitimi ve acil durum planı gibi yükümlülükler kısa sürede tüm işyerleri için yürürlüğe girdi. Uzman ve hekim görevlendirme yükümlülüğü (m.6-7) ise kamu kurumları ile 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için defalarca ertelendi. Son erteleme 31 Aralık 2024'te doldu:
| Tarih | Ne oldu? |
|---|---|
| 2012 | 6331 sayılı Kanun yayımlandı; İSG yükümlülükleri ilk kez kamu-özel ayrımı olmaksızın tüm çalışanları kapsadı. |
| 2013 | Risk değerlendirmesi, çalışan eğitimi, acil durum planı yükümlülükleri tüm işyerlerinde (az tehlikeli küçük işyerleri dahil) yürürlüğe girdi. |
| 2014-2024 | Uzman/hekim görevlendirme (m.6-7), kamu kurumları ile 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için art arda çıkan kanunlarla ertelendi. |
| 1 Ocak 2025 | Erteleme bitti. 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri ve kamu kurumları da iş güvenliği uzmanı + işyeri hekimi görevlendirmekle yükümlü. |
Yani "küçük işyerine İSG gerekmiyordu, artık gerekiyor" cümlesi yarı doğrudur: risk değerlendirmesi ve eğitim zaten zorunluydu; 2025'in getirdiği yenilik uzman ve hekim görevlendirme (ve bunun İSG-KATİP üzerinden belgelenmesi) zorunluluğudur.
Kim Neyi Yapmak Zorunda? (Evet/Hayır Tablosu)
Az tehlikeli sınıfta, 50'den az çalışanı olan bir işyerinin bugünkü yükümlülük tablosu:
| Yükümlülük | Zorunlu mu? | Not |
|---|---|---|
| İş güvenliği uzmanı görevlendirme | EVET (1.1.2025'ten beri) | Az tehlikelide en az C sınıfı uzman; çalışan başına ayda 10 dk |
| İşyeri hekimi görevlendirme | EVET (1.1.2025'ten beri) | Çalışan başına ayda 5 dk |
| Risk değerlendirmesi | EVET (2013'ten beri) | En geç 6 yılda bir yenilenir; değişiklikte derhal |
| Çalışan İSG eğitimi | EVET (2013'ten beri) | İşe başlamadan önce + periyodik yenileme |
| Acil durum planı | EVET (2013'ten beri) | Tahliye, yangın, ilk yardım görevlendirmeleri dahil |
| İşe giriş sağlık raporu | EVET | 50'den az çalışanlı az tehlikelide ÇASMER, aile hekimi veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da alınabilir (6331 m.15/3) |
| Diğer sağlık personeli (DSP) | HAYIR | DSP yükümlülüğü çok tehlikeli sınıf işyerleri içindir |
| İSG kurulu | HAYIR | Kurul, 50+ çalışanı olan ve 6 aydan uzun süren işlerin yükümlülüğüdür |
İşyerinizin tehlike sınıfından emin değilseniz adım adım sorgulama için tehlike sınıfı ve NACE kodu rehberine bakın; sınıf, NACE kodunuzun Tehlike Sınıfları Tebliği'ndeki karşılığıyla belirlenir. Tehlikeli/çok tehlikeli sınıftaysanız bu sayfa değil, sektörünüze ait rehber geçerlidir.
Yükümlülüğü Karşılamanın 3 Yolu
Küçük işyerleri için uzman/hekim görevlendirme tam zamanlı istihdam anlamına gelmez; az tehlikeli sınıfta süreler düşüktür: iş güvenliği uzmanı için çalışan başına ayda 10 dakika, işyeri hekimi için 5 dakika. Örneğin 8 çalışanlı bir mağaza ayda 80 dk uzman + 40 dk hekim hizmeti almalıdır. Kendi rakamınız için canlı süre hesaplayıcıyı kullanın.
1. OSGB'den hizmet almak
En yaygın yol: Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) ile sözleşme yapılır; uzman + hekim hizmetini OSGB tek pakette sağlar. Sözleşme İSG-KATİP üzerinden tanımlanıp iki tarafça onaylanmadan geçerli olmaz; kâğıt sözleşme tek başına yetmez.
Sözleşmeyi işveren veya işveren vekili ile OSGB'nin yetkilisi imzalar; her iki tarafın İSG-KATİP'te onay vermesi gerekir, tek taraflı kayıt hizmeti başlatmaz. Sözleşmede kaç saat/dakika hizmet alındığı, hangi uzmanın ve hangi hekimin görevlendirildiği, ziyaret sıklığı ne kadar olduğu açıkça yazılı olmalıdır; "yeterli hizmet" gibi belirsiz ifadeler denetimde sorgulanır. OSGB değişikliğinde eski sözleşmenin İSG-KATİP'te düzgünce kapatılmadan yeni sözleşmenin başlatılamayacağı da sık atlanan bir noktadır; boşta kalan her gün, hizmetsiz gün olarak sayılır.
2. Bireysel uzman/hekimle kısmi süreli sözleşme
Yetki belgesine sahip bir iş güvenliği uzmanı ve bir işyeri hekimiyle ayrı ayrı kısmi süreli görevlendirme yapılabilir. Süre yükü düşük olduğu için bireysel profesyoneller birden çok küçük işyerine birlikte hizmet verir. Görevlendirme yine İSG-KATİP onayıyla resmileşir.
Bu yol, OSGB'ye kıyasla genelde daha düşük maliyetlidir çünkü aracı kurum payı yoktur. Ancak uzman veya hekim izin, hastalık ya da işi bırakma gibi bir sebeple ayrılırsa, yerine yenisi bulunana kadar hizmet boşluğu oluşur. OSGB'de bu risk kurumsal olarak yönetilir, bireysel sözleşmede ise işverenin kendisinin bizzat takip etmesi gerekir. Küçük işyeri sahibi bu yolu seçerken, uzman veya hekimin herhangi bir sebeple ayrılması ihtimaline karşı önceden bir yedek plan düşünmelidir.
3. İSG hizmetini işveren olarak kendiniz üstlenmek (şartlı)
Aşağıdaki bölümde ayrıntısıyla: 50'den az çalışan + az tehlikeli sınıf + Bakanlık eğitimini tamamlama şartıyla işveren, sağlık gözetimi hariç İSG hizmetlerini kendisi yürütebilir. Bu üçüncü yol, özellikle tek kişilik veya çok küçük ekipli işletmelerde tercih edilir; dışarıdan hizmet almanın aylık maliyetini tamamen ortadan kaldırır.
İşveren İSG Hizmetini Kendisi Üstlenebilir mi?
Evet, üç şartın üçü birden sağlanıyorsa mümkündür.
- Çalışan sayısı 50'den az olmalı,
- İşyeri az tehlikeli sınıfta yer almalı,
- İşveren veya işveren vekili, Bakanlıkça ilan edilen eğitim programını tamamlamış olmalı (eğitim açık öğretim, uzaktan veya yüz yüze biçimlerinde sunulur; sonunda eğitim tamamlama belgesi düzenlenir).
Bu durumda işveren, işe giriş ve periyodik muayeneler ile tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini kendisi yürütebilir. Kapsama risk değerlendirmesine katılım, çalışan eğitimlerinin organizasyonu, acil durum planı, saha kontrolleri ve kayıtlar girer. Sağlık gözetimi (işe giriş raporu, periyodik muayene) hekim işidir. 50'den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde bu raporlar ÇASMER, aile hekimi veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da alınabilir (6331 m.15/3). Şartların, muafiyetlerin ve İSG-KATİP adımının madde referanslı mevzuat özeti için işveren üstlenme yönetmeliği sayfasına bakın.
İki pratik uyarı: (1) Üstlenme kendiliğinden geçerli olmaz; eğitimi tamamlayan işverenin İSG-KATİP üzerinden taahhüt vererek üstlenmeyi tanımlaması gerekir; hizmet, sistemde onaylandığı tarihten itibaren geçerli sayılır. Ayrıca kişinin SGK kayıtlarında işveren/işveren vekili olarak görünmesi gerekir. (2) Üstlenmek, sorumluluğu da üstlenmektir: iş kazasında "uzmanım yoktu, kendim bakıyordum" savunması işvereni korumaz; kayıt düzeni (risk değerlendirmesi, eğitim belgeleri, kontrol kayıtları) daha da önem kazanır.
Karar pratiği şöyledir: çalışan sayınız 10'un altındaysa ve işiniz gerçekten masa başıysa, üstlenme makul bir tasarruftur. Çalışan sayısı arttıkça, sahada makine/araç devreye girdikçe profesyonel hizmet (OSGB veya bireysel uzman) hem daha güvenli hem denetimde daha savunulabilirdir.
Somut bir örnek: 6 çalışanlı bir muhasebe bürosunun sahibi, eğitim programını tamamlayıp İSG-KATİP'te üstlenmeyi onaylattı. Risk değerlendirmesini kendi eliyle hazırladı, çalışanlara yangın tüpü kullanımı ve acil çıkış eğitimini bizzat kendisi verdi. İşe giriş sağlık raporlarını ise yakın aile hekiminden aldırdı, çünkü bu kısmı hiçbir şekilde üstlenemiyordu. Yıllık maliyeti yalnızca sağlık raporu masrafına indi, ama denetimde risk değerlendirmesinin tarihini ve eğitim kayıtlarını rahatça gösterebildiği için hiçbir sorun yaşamadı.
Az tehlikeli sınıftaki tipik işyerleri için uygulanmış risk değerlendirmesi örnekleri de hazırladık. Üstlenme yolunu seçen işverenin işini kolaylaştıran örnekler: ofis risk değerlendirmesi örneği, market ve mağaza örneği, apartman ve site yönetimi örneği ile okul örneği. Her birinde puanlanmış tablo ve indirilebilir Excel şablonu var. Hizmet sektöründen restoran-kafe risk değerlendirmesi örneği ile spor salonu örneği de aynı ailede.
Görevlendirme Yapmamanın Bedeli
6331 m.26 gereği uzman veya hekim görevlendirmeyen işverene, görevlendirilmeyen her profesyonel için ayrı ve aykırılığın sürdüğü her ay için tekrar idari para cezası uygulanır. 2026 tarifesinde bu ceza aylık 111.263 TL'dir (yeniden değerleme oranı %25,49 uygulanmış resmî tutar); tutarlar her yıl artar ve tehlike sınıfı ile çalışan sayısına göre artırımlı uygulanabilir. Uzman ve hekim ikisi birden görevlendirilmemişse yıllık birikim 2,5 milyon TL'yi aşar. Bu, küçük bir işletmenin OSGB hizmet bedelinin çok üzerindedir.
Ayrıca risk değerlendirmesi yapmamak (66.725 TL'den başlar), çalışan eğitimi vermemek (çalışan başına 8.980 TL) ve işe giriş raporu almamak ayrı ceza kalemleridir. Madde madde güncel tutarlar için 2026 İSG cezaları tablosuna bakın; kendi çalışan sayınız ve sınıfınız için tutarı ceza hesaplayıcısıyla dökümlü görebilirsiniz. Denetimde ilk istenenler: İSG-KATİP sözleşme/taahhüt kaydı, güncel risk değerlendirmesi, eğitim belgeleri ve sağlık raporları.
Küçük İşyerlerinde Hangi Hatalar Sık Yapılır?
Küçük işyerlerinde en sık görülen dört hata, "yükümlülüğü bilmemek" değil "yükümlülüğü eksik yerine getirmek" biçimindedir.
- Sözleşme var ama İSG-KATİP'te onaylanmamış: Kâğıt üzerinde imzalanan sözleşme, sistemde onaylanmadan hukuken hizmet başlatmaz; denetimde "hizmet yok" sayılır.
- Süre yükü hesaplanmamış: Çalışan sayısı arttıkça uzman/hekim süresi de artmalıdır; işveren sözleşmeyi eski çalışan sayısına göre bırakırsa fiilen eksik hizmet alınmış olur.
- Üstlenme belgesi eksik: İşveren eğitimi tamamlar ama İSG-KATİP'te üstlenme taahhüdünü vermezse, üstlenme resmen başlamamış sayılır.
- Risk değerlendirmesi bir kere yapılıp unutulur: İşyeri düzeni değiştiğinde (yeni makine, yeni bölüm) güncellenmesi gerekir; değişmeyen bir belge zamanla gerçeği yansıtmaz olur.
Bu dört hatanın ortak noktası, işverenin "bir şey yaptım" duygusuyla yetinip sürecin tamamlanıp tamamlanmadığını kontrol etmemesidir. Denetimde sorulan soru "yaptınız mı" değil "belgeleyebiliyor musunuz" sorusudur; bu ayrım küçük işyerinde de en az büyük işyerinde olduğu kadar geçerli ve önemlidir.
Az tehlikeli işyeri yükümlülükleri hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa destek@firstisg.com adresine yazın, 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Az tehlikeli işyerinde iş güvenliği uzmanı zorunlu mu?
Evet. 1 Ocak 2025'ten beri, çalışan sayısına bakılmaksızın tüm az tehlikeli işyerleri iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek zorundadır (6331 sayılı Kanun m.6). Daha önce bu yükümlülük 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için ertelenmişti; son erteleme 31 Aralık 2024'te sona erdi. Tek çalışanı olan bir dükkân da kapsamdadır.
3-5 çalışanlı küçük bir ofis için işyeri hekimi de mi gerekiyor?
Evet, ama süre yükü düşüktür: az tehlikeli sınıfta işyeri hekimi için çalışan başına ayda 5 dakika esas alınır; 5 çalışanlı ofis için ayda 25 dakika. Bu hizmet tam zamanlı istihdam değil, OSGB'den veya kısmi süreli sözleşmeyle bireysel hekimden alınır. Kendi sürenizi çalışma süresi hesaplayıcıyla bulabilirsiniz; ofis ortamına özgü tehlike listesi için ofis iş güvenliği sayfasına bakın.
Uzman veya hekim görevlendirmezsem ceza ne kadar?
6331 m.26 gereği görevlendirilmeyen her profesyonel (uzman ve hekim ayrı ayrı) için ve aykırılığın sürdüğü her ay için ayrı idari para cezası uygulanır; 2026 tarifesinde aylık tutar 111.263 TL'dir ve her yıl yeniden değerleme oranıyla artar. İki profesyoneli de görevlendirmeyen bir işyeri için yıllık birikim 2,5 milyon TL'yi aşar. Tüm kalemler için 2026 İSG cezaları tablosuna bakın.
Az tehlikeli işyerinde risk değerlendirmesi kaç yılda bir yenilenir?
En geç 6 yılda bir (tehlikeli sınıfta 4, çok tehlikeli sınıfta 2 yıl). Ancak iş kazası, yeni makine/süreç, taşınma gibi önemli değişikliklerde süre beklenmeden güncellenir. Risk değerlendirmesi yükümlülüğü yeni değildir; 2013'ten beri tüm işyerleri için zorunludur; adımlar için risk değerlendirmesi rehberine bakın.
İşe giriş sağlık raporu nereden alınır?
Kural olarak işyeri hekiminden. 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için işe giriş ve periyodik muayeneler ÇASMER'lerden, aile hekimlerinden veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da alınabilir (6331 m.15/3; eşik 7033 s. Kanun ile 2017'de, kurum listesi 7538 s. Kanun ile 2025'te güncellendi). İşverenin İSG hizmetini kendisi üstlendiği durumda da sağlık raporları bu kanaldan sağlanır.
Küçük İşyerinin İSG Takibi İçin: FirstİSG
Yükümlülük listesi küçük işletme için göz korkutucu görünür; pratikte iş, düzenli kayıt ve takipten ibarettir. FirstİSG bunu tek uygulamada toplar. İşyeri fotoğraflarından İSG için özelleştirilmiş yapay zekâ ile tehlike tespiti yapar ve mevzuat referanslı rapor üretir; risk değerlendirmesi yenileme ve eğitim tarihlerini hatırlatır, İSG evrakını denetime hazır arşivde tutar. İSG hizmetini ister OSGB'den alın, ister kendiniz üstlenin, kayıt yükünü uygulama taşır.
Az tehlikeli işyerinin İSG yükümlülüklerini eksiksiz yürütün
FirstİSG uygulamasında risk değerlendirmesi, eğitim ve muayene yükümlülüklerini tek yerden takip eder, görevlendirme eksikliğinin ceza riskini önceden görürsünüz.
Her ay ücretsiz rapor hakkı · iOS + Android
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın; FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok. İlk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın