Apartman ve Site Yönetimi Risk Değerlendirmesi Örneği (2026)
Kapıcı ve site görevlisi çalıştıran yönetimler için: kazan dairesi, asansör, çatı ve bahçe riskleri, örnek 5x5 tablosu ve Excel şablonu
Apartman İçin Risk Değerlendirmesi Zorunlu mu? — Kısa Cevap
Kapıcı, kaloriferci, bahçıvan, güvenlik veya temizlik görevlisi çalıştıran her apartman ve site yönetimi 6331 sayılı Kanun kapsamında işverendir ve risk değerlendirmesi yaptırmakla yükümlüdür (6331 m.10). İşveren sıfatı kat malikleri kuruluna aittir; yükümlülüğün takibini yönetici yürütür ve masraflar ortak giderden karşılanır. Hiç çalışanı olmayan, hizmetleri tamamen dışarıdan firmalarla gören binalarda 6331 yükümlülükleri o firmaların üzerindedir.
Konut yönetimi faaliyetleri genellikle az tehlikeli sınıftadır; risk değerlendirmesi en geç 6 yılda bir yenilenir. 50'den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde eğitimi tamamlayan işveren/yönetici İSG hizmetlerinin bir kısmını üstlenebilir — ayrıntılar az tehlikeli işyeri rehberinde. NACE kodunuzu buradan doğrulayın.
Apartman ve Sitelerde Tipik Tehlikeler
Binalarda risk, görevlinin gün içinde dolaştığı teknik hacimlerde yoğunlaşır — kazan dairesi, asansör kuyusu, çatı ve elektrik panoları küçük bir konut binasını bile "çok bileşenli" bir işyerine çevirir:
Teknik hacimler (en ağır sonuçlu grup)
- Kazan dairesi: yetkili belgesi olmayan kalofercinin kazana müdahalesi, baca temizliğinin aksaması, gaz kaçağı dedektörü ve acil yakıt kesme vanası eksikliği — patlama ve CO zehirlenmesi riski.
- Asansör: periyodik kontrolü yapılmayan asansör, makine dairesine yetkisiz giriş — sıkışma ve düşme riski; yıllık kontrol yetkili muayene kuruluşuna yaptırılır.
- Elektrik panoları ve hidrofor: kilitlenmemiş pano, pano içinde/üstünde eşya depolama, kaçak akım rölesi eksikliği — yangın ve çarpılma.
- Su deposu, arıtma ve rögarlar: kilitsiz rögar kapağı (düşme), depo hijyeni, arıtma çevresinin çocuklara açık olması.
Bina ortak alanları
- Merdiven ve zeminler: kaygan kaplama, tırabzan-korkuluk eksikliği, arızalı merdiven aydınlatması — hem görevli hem sakinler için düşme riski.
- Yangın merdiveni ve acil çıkışlar: kilitli kapılar, kaçış yoluna eşya bırakılması, işaretleme ve acil aydınlatma eksikliği.
- Çöp odası ve çöp toplama: hijyen, haşere, kesici atıklarla temas; görevliye eldiven-koruyucu verilmemesi.
- Kapalı otopark: havalandırmanın çalışmaması (egzoz birikimi), yaya yolu ayrımının olmaması.
Görevlinin yaptığı işler
- Çatıda ve yüksekte çalışma: anten-uydu ayarı, kar-yosun temizliği gibi işlere korumasız çıkılması — binalardaki en ölümcül senaryo; bu işler emniyet kemeri ve gözetim olmadan yapılmamalı, uzmanlık gerektirenler yetkin firmalara verilmelidir.
- Bahçe işleri: çim biçme makinesi ve motorlu tırpanın fırlattığı parçalar, kesici yüzeyler, gürültü; budama artıklarının ortada bırakılması.
- Temizlik kimyasalları ve haşere ilaçları: etiketsiz saklama, eldivensiz kullanım, çocukların erişebileceği yerde depolama.
- Elle taşıma: tüp, koli, mobilya taşınmasında bel incinmesi; el arabası temin edilmemesi.
Sağlık, eğitim ve psikososyal
- İşe giriş ve periyodik muayene eksikliği; tetanos aşısının unutulması.
- Görevliye İSG eğitimi verilmemesi: makine, kimyasal ve yüksekte çalışma tehlikeleri konusunda bilgilendirme zorunlu.
- Sakinlerle gerginlik, görev tanımı dışı talepler: psikososyal yük; görev tanımının yazılı yapılması en etkili önlemdir.
Örnek 5x5 Risk Değerlendirmesi Tablosu (Apartman/Site)
5x5 L tipi matrisle puanlanmış temsili satırlar; puanları binanızın mevcut önlemlerine göre yeniden takdir edin:
| Bölüm | Tehlike | Risk | O | Ş | Skor | Önlem |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Çatı | Korumasız çatı çalışması | Yüksekten düşme, ölüm | 3 | 5 | 15 | Emniyet kemeri + gözetim; uzmanlık işleri yetkin firmaya |
| Kazan dairesi | Gaz kaçağı dedektörü ve vana eksikliği | Patlama, zehirlenme | 2 | 5 | 10 | Gaz dedektörü + alarm; içte-dışta acil kesme vanası; havalandırma |
| Kazan dairesi | Belgesiz kalofercinin kazan işletmesi | Hatalı işletme; patlama | 2 | 5 | 10 | Yetkili kaloriferci/ateşçi belgesi; kazan talimatı; periyodik bakım |
| Asansör | Periyodik kontrolün yapılmaması | Sıkışma, düşme | 2 | 5 | 10 | Yıllık yetkili muayene; aylık bakım sözleşmesi; makine dairesi kilitli |
| Elektrik | Kilitsiz pano, kaçak akım rölesi yok | Elektrik çarpması, yangın | 3 | 5 | 15 | Pano kilitli; kaçak akım rölesi; pano içi/üstü eşyadan arındırılır |
| Yangın güvenliği | Kilitli yangın merdiveni kapısı | Tahliye edememe | 2 | 5 | 10 | Kaçış kapıları kilitsiz ve dışa açılır; güzergâh boş; işaretleme |
| Merdivenler | Arızalı aydınlatma, kaygan basamak | Düşme (görevli + sakinler) | 3 | 3 | 9 | Günlük lamba kontrolü; kaymaz bant; sağlam tırabzan |
| Bahçe | Çim biçme makinesi/tırpan parça fırlatması | Görevlinin veya sakinin yaralanması | 2 | 4 | 8 | KKD (gözlük, kulaklık); çevrede kişi varken çalışmama; bakım |
| Çöp odası | Kesici atıklar, hijyen eksikliği | Kesik, enfeksiyon | 3 | 3 | 9 | Eldiven-koruyucu kıyafet; ağzı bağlı torba; düzenli dezenfeksiyon |
| Rögar/altyapı | Kilitsiz rögar kapakları | İçine düşme (çocuklar dahil) | 2 | 4 | 8 | Kilit sistemi; anahtarlar yalnız sorumlularda; periyodik kontrol |
Apartman/Site Risk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır? — 5 Adım
- İşveren yapısını netleştirin: çalışanın (kapıcı, güvenlik, bahçıvan) SGK işvereni kim — kat malikleri kurulu mu, site işletme şirketi mi, dışarıdan hizmet firması mı? Yükümlülük buna göre dağılır.
- Bölüm listesi çıkarın: ortak alanlar (girişler, merdivenler, otopark), teknik hacimler (kazan dairesi, asansör makine dairesi, pano odaları, su deposu, çatı), dış alanlar (bahçe, çöp toplama, rögarlar) ve görevli odası.
- Görevlinin fiilen yaptığı işleri izleyin: resmi görev tanımı ile fiilî işler (çatıya çıkma, tüp taşıma, ilaçlama) çoğu binada farklıdır; risk fiilî işten doğar.
- Puanlayın ve önlemleri termine bağlayın: 5x5 matriste skorlayın; teknik hacim riskleri (patlama, düşme, çarpılma) düşük olasılıklı ama yüksek şiddetlidir — önceliklendirin.
- Periyodik kontrolleri takvime alın: asansör (yıllık), baca temizliği, yangın söndürücü (6 ay), elektrik topraklama (yıllık), su deposu temizliği; belgeyi en geç 6 yılda bir yenileyin.
İlgili Mevzuat
- 6331 sayılı İSG Kanunu m.10 — çalışan istihdam eden apartman/site yönetimlerinin risk değerlendirmesi yükümlülüğü.
- İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği — ekip, yöntem ve yenileme süreleri.
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu — yönetici ve kat malikleri kurulunun sorumluluk çerçevesi.
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik — kaçış yolları, yangın merdiveni, söndürücü ve kazan dairesi gereklilikleri.
- Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği — yıllık kontrol zorunluluğu ve etiket sistemi.
Konut kapıcısının çalışma koşulları ayrıca Konut Kapıcıları Yönetmeliği'ne tabidir; İSG eğitimi ve sağlık gözetimi yükümlülükleri 6331 kapsamında devam eder.
Apartman ve site risk değerlendirmesi hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Apartman için risk değerlendirmesi zorunlu mu?
Kapıcı, kaloriferci, güvenlik, bahçıvan veya temizlik görevlisi çalıştıran her apartman ve site yönetimi 6331 sayılı Kanun kapsamında işverendir; risk değerlendirmesi yaptırmak zorundadır. İşveren sıfatı kat malikleri kuruluna aittir, takip sorumluluğu yöneticidedir.
Kapıcısı olmayan apartmanda da risk değerlendirmesi gerekir mi?
Hiç çalışanı olmayan bina 6331 kapsamına girmez. Temizlik ve güvenlik tamamen dışarıdan firmalarla görülüyorsa İSG yükümlülükleri o firmaların üzerindedir; ancak yönetim, ortak alanların (asansör, kazan dairesi, yangın önlemleri) güvenliğinden Kat Mülkiyeti Kanunu ve genel hükümler çerçevesinde sorumlu olmaya devam eder.
Apartman risk değerlendirmesi kaç yılda bir yenilenir?
Konut yönetimi faaliyetleri genellikle az tehlikeli sınıftadır; değerlendirme en geç 6 yılda bir yenilenir. Doğalgaza geçiş, asansör revizyonu, tadilat veya iş kazası gibi durumlarda süre beklenmeden güncellenir — yenileme rehberi.
Risk değerlendirmesinin masrafını kim öder?
İşveren yükümlülüğü olduğu için kat malikleri adına ortak giderden (aidat) karşılanır. Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre ortak alan güvenliğine ilişkin zorunlu giderlere tüm malikler katılır; "ben kullanmıyorum" itirazı zorunlu İSG harcamaları için geçerli değildir.
Kapıcıya İSG eğitimi vermek zorunlu mu?
Evet. 6331 m.17 gereği tüm çalışanlara İSG eğitimi verilir; kapıcının kullandığı makineler (çim biçme, temizlik ekipmanı), kimyasallar ve yüksekte çalışma tehlikeleri eğitimin sektöre özgü bölümünü oluşturur. Eğitim vermemenin 2026 cezası çalışan başına 8.980 TL'dir — ceza tablosu.
Apartmanda en riskli alanlar hangileri?
Ağır sonuç potansiyeline göre: çatı (korumasız çalışmada ölümlü düşme), kazan dairesi (patlama, CO zehirlenmesi), asansör ve makine dairesi, elektrik panoları ve kapalı otopark. Görevlinin bu alanlardaki fiilî işleri — resmi görev tanımında olmasa bile — değerlendirmeye dahil edilmelidir.
Bina Kontrollerini Takvime Bağlayın
Risk değerlendirmenizi FirstİSG uygulamasında hazır şablon kütüphanesinden başlayarak dijital yürütür, asansör-kazan-yangın söndürücü gibi periyodik kontrolleri ajandaya bağlar, görevli eğitimlerini ve raporları tek yerde tutarsınız. Yönetim değişse de kayıtlar binada kalır.
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın — FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok — ilk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın