İşverenin İSG Hizmetini Kendisi Üstlenmesi: Yönetmelik Özeti
Hangi işyerlerinde mümkün, hangi hizmetler kapsam dışı, eğitim ve İSG-KATİP taahhüdü nasıl işler? Madde referanslı özet
Yönetmelik Neyi Düzenler? — Kısa Cevap
İşyerlerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerine İlişkin Yönetmelik (RG: 29.06.2015, S: 29401); 50'den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde, işverenin veya işveren vekilinin gerekli eğitimi tamamlayarak İSG hizmetlerinin bir kısmını kendisinin yürütebilmesinin usul ve esaslarını belirler. Dayanağı, 6331 sayılı Kanun m.6'nın 6645 sayılı Kanun'la değişik hâlidir — eşik ilk metinde "10'dan az" iken 2015'te "50'den az" olarak genişletilmiştir.
Bu sayfa yönetmeliğin madde referanslı özetidir; küçük işyerinin tüm yükümlülük tablosu, üç çözüm yolunun karşılaştırması ve karar pratiği az tehlikeli işyeri rehberinde işlenir. Bağlayıcı çerçeve her zaman yürürlükteki güncel yönetmelik metnidir.
Kimler Üstlenebilir? (m.2, m.4-5)
| Şart | Kural |
|---|---|
| Çalışan sayısı | 50'den az (kapsam m.2) |
| Tehlike sınıfı | Yalnız az tehlikeli — sınıfınızı NACE kodunuzdan doğrulayın; tehlikeli/çok tehlikeli sınıfta üstlenme mümkün değildir |
| Kişi | İşveren veya işveren vekili — yönetmelik tanımında işveren vekili, işin ve işyerinin bütününün yönetiminde görev alan kişidir (m.4); saha şefi/vardiya amiri gibi kısmi yetkililer bu tanıma girmez |
| Eğitim | Bakanlıkça belirlenen işveren eğitim programının tamamlanması (aşağıda) |
Üç şart birlikte aranır. Çalışan sayısı 50'ye ulaştığında veya işyerinin tehlike sınıfı değiştiğinde üstlenme rejimi sona erer; işyeri, İSG Hizmetleri Yönetmeliği'ndeki olağan yollardan birine (uzman/hekim görevlendirme veya OSGB'den hizmet alma) döner.
Neler Üstlenilebilir, Neler Üstlenilemez? (m.5, m.7)
Üstlenme, İSG hizmetlerinin tamamını değil bir kısmını kapsar. Yönetmeliğin çizdiği sınır nettir:
- Üstlenilebilir: Risk değerlendirmesi sürecine katılım, çalışan İSG eğitimlerinin organizasyonu, acil durum planı hazırlığı, saha kontrolleri ve kayıt düzeni gibi iş güvenliği tarafındaki hizmetler.
- Üstlenilemez: İşe giriş ve periyodik muayeneler ile tetkikler kapsam dışıdır (m.5) — sağlık gözetimi hekim işidir ve hekim kanalından alınır (m.7). 10'dan az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde işe giriş ve periyodik muayeneler kamu sağlık hizmeti sunucularından veya aile hekimlerinden de alınabilir (6331 m.15).
Sık karıştırılan iki eşik: Üstlenme eşiği 50'den az çalışandır (6645 ile değişik 6331 m.6); işe giriş raporunun kamu sağlık sunucusu/aile hekiminden alınabilmesi eşiği ise 10'dan az çalışandır (6331 m.15). İkisi ayrı hükümlerdir — 30 çalışanlı az tehlikeli bir işyeri hizmeti üstlenebilir ama sağlık raporlarını işyeri hekimliği kanalından almaya devam eder.
Eğitim ve Muafiyetler (m.9-13, m.18)
- Eğitimi kim verir: Bakanlıkla protokol yapan üniversiteler ve kamu kurum/kuruluşları; program açık öğretim, uzaktan veya yüz yüze yürütülebilir. Uygulamada en yaygın kanal, protokollü üniversitelerin e-sertifika programlarıdır.
- İçerik ve süre: Program, yönetmelik ekindeki asgari konu başlıklarını ve süreleri kapsamak zorundadır; güncel program ve başvuru şartlarını eğitimi veren kuruluştan teyit edin.
- Muafiyet (m.18): İş güvenliği uzmanlığı veya işyeri hekimliği belgesine sahip işveren/işveren vekilleri bu eğitimden muaftır.
İSG-KATİP Taahhüdü: Üstlenme Kendiliğinden Başlamaz (m.5)
Eğitimi tamamlamak tek başına yeterli değildir: hizmeti üstlenecek işveren/işveren vekilinin İSG-KATİP üzerinden sisteme kaydolması zorunludur ve hizmet, sistemde onaylandığı tarihten itibaren geçerli sayılır. Kişinin SGK kayıtlarında işveren/işveren vekili olarak görünmesi gerekir. Katip tarafındaki sözleşme mantığı ve ekran adımları için İSG-KATİP rehberine bakın.
Sorumluluk notu: Üstlenmek, yükümlülüklerden kurtulmak değildir — risk değerlendirmesi, çalışan eğitimi, acil durum planı ve kayıt düzeni aynen sürer; olası bir iş kazasında "uzmanım yoktu, kendim bakıyordum" savunması işvereni korumaz. Yükümlülük ihlallerinde 6331 m.26 idari para cezaları uygulanır; tutarlar için 2026 ceza tablosuna veya ceza hesaplayıcıya bakın.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlı bir mevzuat özetidir; bağlayıcı çerçeve yürürlükteki yönetmelik metnidir.
İşverenin İSG hizmetini üstlenmesi hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
İşveren İSG hizmetini kendisi üstlenebilir mi?
Şartlı evet: işyerinde 50'den az çalışan olmalı, işyeri az tehlikeli sınıfta yer almalı ve işveren veya işveren vekili Bakanlıkça belirlenen eğitim programını tamamlamış olmalıdır (RG 29401 sayılı Yönetmelik; dayanak 6645 ile değişik 6331 m.6). Üç şart birlikte aranır — tehlikeli/çok tehlikeli sınıfta üstlenme mümkün değildir.
Üstlenme hangi hizmetleri kapsamaz?
İşe giriş ve periyodik muayeneler ile tetkikler kapsam dışıdır (m.5); sağlık gözetimi hekim kanalından yürür (m.7). 10'dan az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde işe giriş ve periyodik muayeneler kamu sağlık hizmeti sunucularından veya aile hekiminden de alınabilir (6331 m.15) — bu 10 kişilik eşik, üstlenmenin 50 kişilik eşiğinden ayrı bir hükümdür.
İşveren vekili kimdir, vardiya amiri üstlenebilir mi?
Yönetmelik tanımında işveren vekili, işveren adına hareket eden ve işin ve işyerinin bütününün yönetiminde görev alan kişidir (m.4). Yalnızca bir bölümü veya vardiyayı yöneten amir bu tanıma girmez; üstlenme, işyerinin bütününü yöneten kişi üzerinden kurulur.
İşveren İSG eğitimini kim verir, nasıl alınır?
Bakanlıkla protokol yapan üniversiteler ve kamu kurum/kuruluşları verir; program açık öğretim, uzaktan veya yüz yüze yürütülebilir (m.9-13). Uygulamada en yaygın kanal protokollü üniversitelerin e-sertifika programlarıdır; güncel başvuru şartlarını ve program takvimini eğitimi veren kuruluştan teyit edin.
Eğitimden muaf olan var mı?
Evet: iş güvenliği uzmanlığı veya işyeri hekimliği belgesine sahip işveren/işveren vekilleri eğitimden muaftır (m.18). Muafiyet eğitime ilişkindir; İSG-KATİP kaydı ve üstlenme taahhüdü yine gerekir.
Eğitimi bitirdim — üstlenme ne zaman başlar?
Kendiliğinden başlamaz: işveren/işveren vekilinin İSG-KATİP üzerinden sisteme kaydolması zorunludur ve hizmet, sistemde onaylandığı tarihten itibaren geçerli sayılır (m.5). Kişinin SGK kayıtlarında işveren/işveren vekili olarak görünmesi gerekir; Katip adımları için İSG-KATİP rehberine bakın.
Üstlenen İşverenin Kayıt Yükünü Hafifletin
Hizmeti kendisi üstlenen işverenin en zayıf noktası kayıt düzenidir: eğitim belgeleri, kontrol kayıtları, acil durum planı ve risk değerlendirmesi denetimde ilk sorulan dosyalardır. First İSG'de bu kayıtlar tek yerde durur; fotoğrafla başlayan saha tespiti rapora ve terminli aksiyona dönüşür, yenileme tarihlerini ajanda hatırlatır — İSG için özelleştirilmiş yapay zekâ raporu dakikalar içinde hazırlar.
Her ay ücretsiz rapor hakkıyla deneyin
Mobil uygulama: App Store · Google Play
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın — FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok — ilk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın