Temel İSG Eğitimi Süreleri: Kaç Saat, Kaç Yılda Bir Yenilenir?

Tehlike Sınıfına Göre Kaç Saat Eğitim ve Kaç Yılda Bir Yenileme Gerekir?

İki noktaya dikkat edin. Birincisi, bu süreler asgaridir; işyerinin riskleri gerektiriyorsa artırılır. İkincisi, tablo işyerinin tehlike sınıfına göre okunur, çalışanın unvanına göre değil. Ofiste çalışan muhasebeci de, sahadaki kaynakçı da aynı işyerindeyse aynı sınıfın süresine tabidir. İşyerinizin sınıfından emin değilseniz NACE kodu ve tehlike sınıfı rehberinden sorgulayın.

Yaygın bir karışıklık "geçerlilik süresi" ifadesidir: yönetmelik eğitim belgesine bir son kullanma tarihi yazmaz; yenileme aralığı tanımlar. "İSG eğitimi geçerlilik süresi" diye aranan şey, pratikte yukarıdaki 1-2-3 yıllık tekrar döngüsüdür.

Yenileme Eğitimi de Aynı Süreyi Karşılamalı mı?

Evet. Düzenli aralıklarla tekrarlanan eğitim, tablodaki asgari süreleri (8-12-16 saat) yeniden karşılamalıdır; yenileme, kısaltılmış bir "hatırlatma sunumu" değildir. İçeriği ise birebir aynı kalmaz: aradan geçen dönemde değişen riskler, yeni ekipman veya yaşanan olaylar (kaza, ramak kala) dikkate alınarak güncellenir. Katılım belgesi yenileme eğitiminde de aynı bilgileri (tarih, süre, konu başlıkları, imza) taşımalıdır.

Eğitim Planlaması Adım Adım Nasıl Yapılır?

Planlama, işyerinin tehlike sınıfının doğru belirlenmesiyle başlar. Sınıf yanlış tespit edilirse süre ve yenileme aralığı da baştan yanlış hesaplanmış olur.

İkinci adım, risk değerlendirmesinden çıkan konu ağırlıklarının Ek-1'deki üç gruba dağıtılmasıdır. Üçüncü adım, eğitim tarihinin ve süresinin yıllık çalışma planına yazılmasıdır. Dördüncü adım, eğiticinin konuya uygun seçilmesidir: genel ve teknik konularda iş güvenliği uzmanı, sağlık konularında işyeri hekimi görevlendirilir.

Son adım, eğitim bitiminde katılım belgesinin imzalatılıp özlük dosyasına eklenmesidir. Yeni işe başlayan bir çalışan için bu döngü işe girişte başlar; mevcut çalışan için ise yenileme tarihine göre yeniden işler. İki takvim birbirine karıştırılmamalıdır, aksi hâlde bir çalışanın eğitim tarihi diğerininkiyle yanlışlıkla eşleştirilebilir.

Eğitim Kayıtları Nasıl Tutulmalı, Denetimde Ne İstenir?

Katılım belgesi eğitim tarihini, süresini, işlenen konu başlıklarını, eğiticinin unvanını ve çalışanın imzasını içerir. Belge özlük dosyasında saklanır ve talep hâlinde denetime ibraz edilir.

Müfettiş önce belgenin tarihine, sonra süresinin tabloda verilen asgariyi karşılayıp karşılamadığına bakar. İçeriği konu başlıklarıyla eşleşmeyen genel bir belge, eğitim hiç verilmemiş gibi değerlendirilebilir.

Sık görülen hata, tek bir "genel İSG eğitimi" başlığı altında toplu imza almaktır; hangi konunun kaç saat işlendiği ayrı belirtilmezse belge zayıf sayılır. Eğitim planı, katılım listesi ve konu dökümü birlikte saklanmalıdır.

Örneğin tehlikeli sınıftaki bir işyerinde 12 saatlik eğitim tek günde değil üç ayrı oturumda verilebilir. Bu durumda her oturumun tarihi ve süresi ayrı kayıtta yer almalı, toplamın 12 saati bulduğu oturum kayıtlarının toplamından görülebilmelidir.

Yeni İşe Başlayan Çalışanın Eğitimi Ne Zaman Verilir?

Yeni işe başlayan bir çalışan, fiilen işe başlamadan önce temel İSG eğitimini tamamlamış olmalıdır. Eğitim, işe alışma sürecinin bir parçası değil, ön koşuludur.

Uygulamada bazı işverenler eğitimi "ilk hafta içinde tamamlanır" gibi esnek bir takvime bırakır. Bu yaklaşım, çalışan eğitimsiz sahada çalışırken kaza olursa işvereni savunmasız bırakır; eğitim eksikliği kaza anında doğrudan işveren kusuru olarak değerlendirilir.

Mevsimlik veya geçici işçi alımında da aynı kural geçerlidir. Çalışma süresinin kısalığı eğitim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; kısa süreli bir işte bile temel İSG eğitimi işe başlamadan tamamlanmalıdır.

Taşeron veya alt işveren çalışanlarında eğitim sorumluluğu, çalışanı fiilen istihdam eden işverene aittir. Asıl işveren de bu eğitimlerin yapılıp yapılmadığını denetleme yükümlülüğü taşır; alt işveren İSG yükümlülükleri rehberinde bu paylaşım ayrıntılı anlatılır.

İşyeri Değiştiren Çalışanın Eğitim Belgesi Yeni İşyerinde Geçerli midir?

Katılım belgesi çalışana aittir ve eski işyerinden yenisine taşınabilir; belge süresi dolmadıysa sıfırdan eğitim almak zorunlu değildir. Ancak yeni işyerinin tehlike sınıfı farklıysa durum değişir.

Yeni işyeri daha yüksek tehlike sınıfındaysa, eski eğitim mevzuattaki asgari süreyi karşılamayabilir. Bu durumda süre farkını tamamlayan bir ek eğitim verilmelidir; örneğin az tehlikeli işyerinden çok tehlikeli işyerine geçen bir çalışanın 8 saatlik eğitimi, 16 saatlik asgariyi karşılamaz.

Tehlike sınıfı aynı kalsa bile, yeni işyerinin ekipmanı, kimyasalları veya çalışma yöntemi farklıysa işveren bu konulara özgü bilgilendirmeyi ayrıca yapmalıdır. Bu, temel eğitimin tekrarı değil, işe özgü bir tamamlayıcı bilgilendirmedir.

Pratik kural şudur: yeni işe başlayan her çalışan için önce mevcut belgenin tarihi ve süresi kontrol edilir, sonra yeni işyerinin tehlike sınıfıyla karşılaştırılır. Eksik kalan süre varsa tamamlanır, yoksa belge aynen geçerli kabul edilir.

Yenileme Tarihlerini Çalışan Bazında Takip Edin

8-12-16 saat kuralını bilmek kolay; zor olan yüzlerce çalışanın hangi tarihte eğitim aldığını ve kimin döngüsünün dolmak üzere olduğunu izlemektir. FirstİSG'de eğitim kayıtları çalışan bazında tutulur, yenileme tarihleri tehlike sınıfına göre ajandaya bağlanır ve yaklaşanlar için sertifika takibi otomatik uyarı üretir; denetimde katılım belgelerine tek ekrandan ulaşılır.

Her ay 4 ücretsiz rapor hakkıyla deneyin