İş Güvenliği Uzmanı: Görev, Süre, A/B/C Sınıfı

İSG Uzmanının Bir Günü — Eskiden ve Şimdi

İSG uzmanı olmak, masa başı meslek değildir. Günün çoğu sahada geçer, ama eski iş akışında sahanın karşılığı ofise döndüğünüzde başlıyordu: raporlar, mevzuat aramaları, e-postalar. First ISG bu terazinin ikinci ucunu kaldırır.

İş	Eski düzen	First ISG ile
Saha ziyareti başı rapor süresi	45-90 dk	8-12 dk
Mevzuat madde arama	Elle, kitap/PDF	Otomatik, AI önerisi
Günde yapılabilen ziyaret	3-4	6-8
Hafta sonu rapor yazımı	Düzenli	Hiç
Önceki raporlara erişim	Excel/klasör aranır	Anında, müşteri geçmişi tek yerde
İşveren geri bildirimi	E-posta, gecikir	Rapor onayıyla otomatik

Sınıf Bazında İhtiyaçlar

A Sınıfı İSG Uzmanı

Çok tehlikeli işyerlerinde çalışma hakkı — büyük fabrika, maden, inşaat, tersane. Genellikle 5-15 müşteri firma paralel yönetir. İhtiyaçlar:

Birden fazla kompleks işyerinde detaylı risk analizi
Sık değişen mevzuat (çok tehlikeli sınıfa özel yönetmelikler) takibi
Bakanlık denetimlerinde iyi belgelendirme
Kendi ekibi varsa delegasyon ve koordinasyon

First ISG: Her müşteri firma için ayrı şablon, özelleştirilmiş mevzuat filtresi, tarih damgalı belgelendirme, ekip paylaşım modu.

B Sınıfı İSG Uzmanı

Tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde çalışma hakkı — imalat, tekstil, gıda, atölye, ofis. Genellikle 10-25 müşteri firma. İhtiyaçlar:

Çok sayıda firma ile paralel çalışma — takvim yönetimi kritik
Rapor standardizasyonu (her firmada aynı kalite)
Tekrar eden işyeri ziyaretlerinde verimlilik
Periyodik ziyaret aksama riskini minimize etme

First ISG: Otomatik ziyaret takvimi, tekrarlayan şablonlar, geciken ziyaret uyarıları, toplu rapor izleme panosu.

C Sınıfı İSG Uzmanı

Az tehlikeli işyerlerinde — ofis, mağaza, küçük atölye. Çoğunlukla yeni başlamış uzmanlar veya yan iş olarak yapanlar. İhtiyaçlar:

Kolay öğrenilebilir araç
Mevzuat yorumlamayı kolaylaştıran AI önerisi
Standart raporun eksiksiz çıkması
Gerekirse üst sınıf uzmandan danışma akışı

First ISG: Sezgisel mobil arayüz, her tespit için açıklayıcı mevzuat notu, şablon kütüphanesi, toplulukta soru sorma özelliği.

İş Güvenliği Uzmanı Çalışma Süreleri (Aylık, Tehlike Sınıfı Bazında)

İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik 12. maddesi uyarınca iş güvenliği uzmanının işyerinde aylık asgari çalışma süresi, işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre belirlenir. Aşağıdaki tablo, çalışan başına aylık minimum süreyi ve tam zamanlı görevlendirme eşiğini özetler:

Tehlike sınıfı	Çalışan başına aylık süre	Tam zamanlı görevlendirme eşiği	Çalışabilecek uzman sınıfı
Az tehlikeli	10 dakika	1000 ve üzeri çalışan	A, B, C sınıfı
Tehlikeli	20 dakika	500 ve üzeri çalışan	A, B sınıfı
Çok tehlikeli	40 dakika	250 ve üzeri çalışan (2014 sonrası her yeni işyeri için)	Sadece A sınıfı

Hesaplama örneği: Tehlikeli sınıfında 120 çalışanı olan bir imalat tesisi için aylık minimum iş güvenliği uzmanı süresi: 120 × 20 dk = 2.400 dk/ay ≈ 40 saat/ay. Bu süre tek bir uzmanla ya da birden fazla uzmanla birleşik olarak karşılanabilir; tam zamanlı görevlendirme eşiğine (500) ulaşmadığı sürece OSGB aracılığıyla sözleşme mümkündür.

Not: Aynı işyerinde birden fazla tehlike sınıfında faaliyet varsa, baskın faaliyet kolunun tehlike sınıfı esas alınır. Tehlike sınıfı İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği'nde NACE koduyla listelenir.

İş Güvenliği Uzmanı Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik — Özet

29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, sonraki güncellemelerle bugünkü hâlini alan bu yönetmelik, iş güvenliği uzmanının tüm çalışma çerçevesini belirler. Uygulamada en çok başvurulan maddeler:

Madde 9 — Görev Alanı

İşyerinde yürütülecek iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri kapsamında rehberlik yapmak (işverene, çalışana, diğer uzmanlara)
Risk değerlendirmesinin yapılmasında görev almak
Çalışma ortamı gözetimi yapmak, eksiklikleri işverene yazılı bildirmek
Eğitim programı planlamak ve uygulamak (temel/bilgilendirme/özel eğitim)
İş kazası ve meslek hastalığı durumunda kayıt, bildirim ve analiz yapmak

Madde 10 — Yetkiler

İşverene yazılı olarak bildirilen ve kabul edilmeyen eksiklikler Bakanlığa bildirilebilir (madde 10/1-c)
Çalışma şartları ile ilgili uygun bulmadığı durumlarda işi durdurma yetkisi (acil tehlike koşulunda)
Uzman, görevini yerine getirirken hak arama özgürlüğüne sahiptir ve işveren baskısına karşı korunur

Madde 11 — Sorumluluklar

Uzman, iş güvenliği hizmetlerinin gereği gibi yürütülmemesinden doğan sorumluluğu işverenle paylaşır (asli sorumluluk işverende kalır)
Belgelendirme yükümlülüğü: her faaliyetini yazılı olarak kayıt altına almalı, onaylı deftere işlemeli
Gizlilik: işyerine ait bilgileri üçüncü kişilerle paylaşamaz

Madde 12 — Çalışma Süreleri

Yukarıdaki tabloda özetlenen asgari süreler Madde 12'den gelir. Kısmi süreli (OSGB üzerinden görevlendirme) veya tam zamanlı (doğrudan istihdam) modelleri uygulanabilir.

Madde 6-8 — Eğitim ve Sınıflandırma

C Sınıfı: Temel İSG eğitimi + Bakanlık sınavı — az tehlikeli işyerlerinde çalışabilir
B Sınıfı: C sınıfı + 3 yıl fiili tecrübe + B sınıfı eğitim + sınav — az ve tehlikeli işyerleri
A Sınıfı: B sınıfı + 4 yıl fiili tecrübe + A sınıfı eğitim + sınav — her tehlike sınıfında çalışabilir
Tüm belgelendirme Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İSG Genel Müdürlüğü tarafından yapılır; belgeler 5 yılda bir yenilenir.

Kaynak: İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (RG: 29/12/2012, S: 28512 ve güncellemeleri). Uygulama detayları için ilgili tebliğler ve genelgeler esas alınır; burada özet sunulmuştur.