İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır? SGK 3 Gün Yükümlülüğü

Bu Rehberde Neler Var?

• İş kazasının yasal tanımı
• Bildirim süresi ve sorumlu
• Nereye ve nasıl bildirilir?
• Gerekli belgeler
• Adım adım süreç
• Bildirim yapmamanın cezaları
• En sık yapılan 6 hata
• Örnek bildirim formu
• İndirilebilir tutanak + şahit ifade formu (Word)

1. İş Kazasının Yasal Tanımı

5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 13. maddesine göre iş kazası, aşağıdaki hâl ve durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen veya ruhen özre uğratan olaydır:

1. Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada
2. İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle
3. Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda
4. Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda
5. Sigortalının işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında

Bu beş durumun herhangi birinde meydana gelen olay iş kazası sayılır. Olayın meydana geliş biçimi (düşme, kesilme, yanma, trafik kazası, kalp krizi) önemli değil — yer, zaman ve iş bağlantısı belirleyici.

Sınır çizgisi: olay gerçekleşti ama yaralanma/hasar doğmadıysa bu bir iş kazası değil ramak kaladır — SGK'ya bildirilmez ancak işyeri içinde kaydedilip önleme bağlanır; form şablonu ve bildirim akışı için ramak kala rehberine bakın. Zarar anlık bir olaydan değil, işin niteliğinden zaman içinde doğduysa konu iş kazası değil meslek hastalığıdır — süreç, süreler ve yetkili kurumlar ayrı işler: meslek hastalığı bildirimi rehberi.

İş kazalarının en yoğun yaşandığı sektör yapı işleridir; bildirimden önce kazayı hiç yaşamamak için şantiye iş güvenliği rehberindeki 25 kontrol noktası ve günlük kontrol rutini sahadaki önleme çerçevesini verir.

2. Bildirim Süresi

İş kazası meydana geldiği tarihten itibaren 3 iş günü içinde işveren tarafından SGK'ya bildirilmelidir.

"3 iş günü" — kaza gününden itibaren sayılır. Kaza Cumartesi olduysa pazartesi gün 1 sayılır, çarşamba son gündür.

Sorumlu Kim?

İşveren. Kanunen bildirim yükümlülüğü işverendedir. Pratikte İSG uzmanı hazırlık yapabilir ve çok büyük işyerlerinde İK departmanı takip edebilir, ancak ne uzman ne İK hukuken sorumlu — bildirimi işveren yapar veya yapması için yetkili kılar. Bildirim ayrı, kusur ayrı konudur: kazanın oluşumunda uzmanın payı bilirkişi incelemesiyle ayrıca değerlendirilir — bkz. iş kazasında İSG uzmanının sorumluluğu.

3. Nereye ve Nasıl Bildirilir?

3.1. SGK Elektronik Sistemi

Günümüzde bildirim yalnızca SGK'nın "e-SGK" elektronik sistemi üzerinden yapılır. Kağıt form kabul edilmez.

• SGK e-Bildirge şifresi ile giriş
• "İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim" modülü
• Form doldurulur, belgeler ek olarak yüklenir
• Bildirim numarası sistem tarafından otomatik verilir — sakla

3.2. Ölümcül/Ciddi Yaralanmada Ek Bildirim

Ölümcül veya ciddi yaralanmalı iş kazalarında SGK dışında şunlara da bildirim zorunludur:

• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu: İş Kazası Elektronik Bildirim Sistemi (İKMHBS)
• Cumhuriyet Başsavcılığı: Taksirle ölüme sebebiyet soruşturması açılır
• Yerel kolluk kuvveti: Jandarma/polis — olay yeri tespiti ve tutanak

4. Gerekli Belgeler

Bildirime ek olarak şu belgeler toplanır ve saklanır (SGK istediğinde sunulur):

1. İş kazası tutanağı: İşverenin, tanıkların, İSG uzmanının ortak hazırladığı olay raporu
2. Tanık ifadeleri: Olayı gören kişilerin yazılı beyanları (en az 2 tanık)
3. Fotoğraflar: Olay yerinin geniş açı + detay fotoğrafları. KKD'nin durumu, makinenin durumu.
4. Tıbbi rapor: Hastane müdahale raporu, kaza teşhisi
5. Sigorta belgeleri: Kaza geçirenin SGK kaydı, işyeri sigorta bilgisi
6. Risk değerlendirmesi kopyası: Kaza tarihinde geçerli olan risk değerlendirmesi
7. Eğitim kayıtları: Kaza geçiren çalışanın aldığı İSG eğitimleri
8. KKD teslim tutanağı: Kaza geçirene tahsis edilen KKD, imzalı teslim kaydı

5. Adım Adım Bildirim Süreci

Gün 0 — Kaza Anı

1. Derhal: İlkyardım, 112 çağrısı, hastane
2. İlk saat: Olay yerini koru (fotoğraf çek, kanıtlar bozulmasın)
3. İlk gün: İşveren bilgilendir, İSG uzmanı bilgilendir, tanıkların ad ve iletişimi alın
4. Ölümlü ise: Polis/Jandarma arayın, Cumhuriyet Savcılığı bildirimi derhal

Gün 1 — İç Süreç

5. İş kazası tutanağı hazırla (İSG uzmanı yönetir)
6. Tanık ifadelerini yaz
7. Fotoğraf arşivi oluştur, video varsa sakla
8. Tıbbi rapor al (hastaneden)

Gün 2 — Belge Tamamlama

9. Risk değerlendirmesi kopyası çıkar
10. Eğitim ve KKD kayıtlarını derle
11. Çalışanın SGK hizmet dökümü al

Gün 3 — SGK Bildirimi

12. e-SGK'ya giriş, "İş Kazası Bildirim" formu doldur
13. Tüm belgeleri yükle
14. Bildirim numarasını kaydet, güvenli yerde sakla
15. Teşkilat onayını bekle (genellikle 24 saat içinde)

Gün 4+ — Takip

16. SGK'dan gelebilecek ek soruları yanıtla
17. Çalışmazlık bildirimini yap — çalışanın rapor parasının (geçici iş göremezlik ödeneği) ödenmesi buna bağlıdır; ödenek tutarları, maluliyet ve tazminat süreci için iş kazası sonrası haklar rehberine bakın
18. Risk değerlendirmesini yenilemek için 30 gün içinde aksiyon planı
19. Benzer kaza olmasın diye düzeltici önlemleri tamamla — kök neden analizi ve terminli takip için kazayı bir DÖF (düzeltici önleyici faaliyet) kaydına bağlayın; sayfada indirilebilir Word/Excel DÖF formu da var

6. Bildirim Yapmamanın Cezaları

İş kazası bildirimi yapmamak/geç yapmak:

• İdari para cezası: 3 iş günü içinde bildirmemenin 2026 cezası 44.443 TL'den başlar, tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre 133.329 TL'ye kadar artar (6331 m.14/2) — kalem kalem tutarlar 2026 ceza tablosunda, işyerinize göre hesap ceza hesaplayıcısında
• Sigorta tazminat kaybı: Çalışanın SGK tedavi ve tazminat hakkı aksayabilir — işveren dolaylı olarak sorumlu
• Cezai sorumluluk: Ölümcül iş kazasında bildirim yapmamak, gizleme olarak değerlendirilebilir — TCK kapsamında ayrıca soruşturma
• İşverenin itibar ve denetim riski: Sonraki denetimlerde "izlenen işveren" kategorisine alınır

7. En Sık Yapılan 6 Hata

7.1. "Küçük yaralanmayı sessize alma"

Parmak kesiği, hafif yanık, bel zorlanması — bunlar da iş kazası. Çalışan "bir şey olmaz" dese bile, bildirim yapılmalı. Sonradan kronik hastalık gelişirse "neden geç bildirildi" sorusu gelir.

7.2. Olay yerini hızlı temizleme

Makineyi hemen yıkamak, kanı silmek, yerdeki malzemeyi kaldırmak — kanıt kaybı. Kazayı SGK veya Savcılık soruşturursa "delil yok" durumu işverene karşı kullanılır.

7.3. Tanıkları konuşturmama

"İşvereni mağdur etmek istemiyor" hassasiyetiyle tanıkları yazmamak. Tanık ifadeleri objektif bir şekilde alınmalı — olayın doğru anlaşılması için kritik.

7.4. Risk değerlendirmesi güncellemesi atlanır

Kaza bildirilir ama altındaki risk değerlendirmesi yenilenmez — aynı kaza 6 ay sonra tekrar olabilir. Yönetmelik gereği iş kazası yeni risk değerlendirmesini tetikler.

7.5. "İşyeri dışıydı, iş kazası değil"

Tipik yanlış: servis aracıyla işe giderken kaza. Bu iş kazası sayılır (Madde 13/e). İşverence sağlanan taşıtla işyerine gidiş gelişte meydana gelen olaylar sayılır.

7.6. Çalışan hatası gerekçesiyle bildirmeme

"Çalışan talimat dinlemedi, kendi hatası" — Bu bildirim yükümlülüğünü kaldırmaz. Kusur değerlendirmesi SGK'nın işidir. İşveren bildirir, soruşturma kusur dağılımını belirler.

8. Örnek Bildirim Bilgileri

SGK'ya verilen bilgiler (doldurulacak temel alanlar):

9. İndirilebilir Şablon: İş Kazası Tutanağı + Şahit İfade Formu

SGK e-bildirimi öncesinde olayın iç tespiti için kullanılan iki belge tek Word dosyasında — kayıt gerektirmez, doğrudan indirilir:

• İş kazası tespit tutanağı: işyeri, kazalı ve kaza bilgi tabloları (kaza türü işaretlemeli), olayın oluş şekli, etkenler ve acil önlemler alanları, üçlü imza bölümü
• Şahit ifade formu: şahit bilgileri, serbest ifade alanı ve beyan-imza bölümü — her şahit için ayrı kopya doldurulur
• Yönlendirme notları şablonun içinde: objektif anlatım, fotoğraf ekleme, kusur değerlendirmesi yazmama

Tutanak + şahit ifade formunu indir (.docx) Yazdırılabilir PDF indir (.pdf) Diğer ücretsiz İSG form ve şablonları için şablon kütüphanesine bakın.

"İş kazası formu PDF" diye aranan resmî bir SGK formu yoktur — resmî bildirim e-Devlet/e-SGK ekranından elektronik yapılır. Buradaki PDF, işyeri iç kayıt tutanağının yazdırıp elle doldurulabilen sürümüdür ve ilk sayfasında bu uyarıyı taşır.