Asansör Periyodik Kontrolü: Yıllık Zorunluluk, Etiket Renkleri ve Süreler
Asansör yıllık kontrolü kim yapar, kırmızı/sarı/mavi/yeşil etiket ne anlama gelir, ücreti kim öder?
Asansör Periyodik Kontrolü Nedir? — Kısa Cevap
Binadaki her asansör, yılda en az bir kez, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve ilgili idareyle (belediye) protokol imzalamış bir A tipi muayene kuruluşu tarafından periyodik kontrolden geçirilmek zorundadır. Bu yükümlülük Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'nden doğar; kontrolü yaptırmak bina sorumlusunun (apartman/site yöneticisi, işyeri binasında bina yönetimi veya işveren) görevidir.
Kontrol sonucu asansöre renkli bir bilgi etiketi yapıştırılır: yeşil (uygun), mavi (hafif kusurlu), sarı (kusurlu) veya kırmızı (güvensiz). Kırmızı etiketli asansörün kullanılması yasaktır.
İki Ayrı Rejim: Asansör Yönetmeliği ve İş Ekipmanları EK-III
Asansör kontrolü, İSG uzmanlarının alıştığı İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III rejiminden ayrı yürür — ikisini karıştırmak sahada en sık yapılan hatadır:
- Binadaki insan/insan-yük asansörü: Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'ne tabidir; kontrolü yalnızca A tipi muayene kuruluşu yapabilir, sonuç renkli etiketle ilan edilir ve ilgili idare (belediye) sürece taraftır.
- Şantiye asansörü, yük kaldırma platformu, vinç, caraskal gibi iş ekipmanları: İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III'e tabidir; kontrolü yetkili kişiler (ör. makine mühendisi/tekniker) yapar — ayrıntı için kaldırma araçları periyodik kontrol rehberine bakın.
- Asansörün aylık bakımı ise üçüncü bir başlıktır: yetkili asansör bakım firmasınca ayda bir yapılır (Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği). Bakım, periyodik kontrolün yerine geçmez; bakım firması kendi baktığı asansörün periyodik kontrolünü yapamaz — kontrol bağımsız A tipi kuruluşundur.
Etiket Renkleri: Kırmızı, Sarı, Mavi, Yeşil Ne Anlama Gelir?
| Etiket | Anlamı | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| Yeşil | Uygun — güvenli kullanım | Bir sonraki yıllık kontrole kadar normal kullanım sürer. |
| Mavi | Hafif kusurlu | Kullanım sürer; tespit edilen hafif kusurlar en geç bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilir. |
| Sarı | Kusurlu | Kusurların yönetmelikte öngörülen süre içinde (uygulamada 120 gün) giderilmesi ve takip kontrolüyle doğrulanması gerekir. |
| Kırmızı | Güvensiz | Kullanılamaz. Bina sorumlusu asansörü hizmet dışı bırakır; güvenli hale getirme için öngörülen süre (uygulamada 60 gün) sonunda A tipi kuruluş takip kontrolü yapar. Giderilmezse ilgili idare asansörü mühürleyerek hizmetten men edebilir. |
Kusur giderme süreleri ve takip kontrolü usulü Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'nde düzenlenir; işlem yapmadan önce raporunuzdaki süreyi ve kuruluşun bildirimini esas alın.
Ücreti Kim Öder? Kiracı mı, Kat Malikleri mi?
Periyodik kontrolü yaptırmak ve ücretini ödemek bina sorumlusunun görevidir: apartman ve sitelerde yönetici, tek malikli binalarda malik, işyeri binasında bina yönetimi ya da işveren. Kat mülkiyetine tabi binalarda bu tutar ortak gider olarak kat maliklerine dağıtılır.
Kiracı-malik ayrımında yerleşik uygulama şudur: aylık bakım ve yıllık periyodik kontrol gibi işletme giderleri kiracıya, motor/halat değişimi ve modernizasyon gibi yenileme giderleri malike aittir. Kira sözleşmesindeki hükümler ve yönetim planı somut durumda belirleyicidir — uyuşmazlıkta sözleşme esas alınır.
Kontrol ücretinin üst sınırları her yıl Bakanlık tarafından ilan edilir; A tipi kuruluş bu tarifenin üzerinde ücret talep edemez.
İSG Uzmanı İçin: İşyeri Binasındaki Asansör Denetimde Nasıl Ele Alınır?
- Etiketi kontrol edin: Saha denetiminde asansör kabinindeki bilgi etiketinin rengi ve kontrol tarihi fotoğraflanır; süresi geçmiş kontrol veya sarı/kırmızı etiketle kullanım, denetim bulgusudur ve DÖF ile terminli takibe bağlanır.
- Raporu isteyin: A tipi kuruluşun son kontrol raporu ve (varsa) takip kontrolü sonucu, bina yönetiminden temin edilip İSG dosyasında saklanmalıdır.
- Bakım kayıtlarını izleyin: Aylık bakımın yetkili firma tarafından yapıldığını gösteren bakım defteri/kayıtları kontrol listesine ekleyin.
- Asansör firmalarında çalışanlar için: bakım-montaj personelinin kendi iş riskleri ayrı bir konudur — asansör bakım/montaj risk değerlendirmesi rehberine bakın.
Asansör periyodik kontrolü hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Asansör periyodik kontrolü kaç yılda bir yapılır?
Yılda en az bir kez. Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği gereği binadaki her asansör, yılda en az bir defa A tipi muayene kuruluşunca kontrol edilir; kontrolü süresinde yaptırmak bina sorumlusunun görevidir. Yeni monte edilen asansörde de tescil süreci A tipi kuruluşun kontrol raporuna bağlıdır. Aylık bakım bu kontrolün yerine geçmez — bakım ve periyodik kontrol ayrı yükümlülüklerdir.
Asansör periyodik kontrolünü kim yapar?
Yalnızca A tipi muayene kuruluşları: TÜRKAK'tan akredite, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve asansörün bulunduğu bölgedeki ilgili idareyle (belediye) protokol imzalamış bağımsız kuruluşlar. Asansörün aylık bakımını yapan firma, tarafsızlık gereği kendi baktığı asansörün periyodik kontrolünü yapamaz. İş Ekipmanları Yönetmeliği kapsamındaki yetkili kişiler bu kontrol için yeterli değildir.
Kırmızı etiket alan asansör kullanılabilir mi?
Hayır. Kırmızı etiket "güvensiz" demektir: bina sorumlusu asansörü derhal hizmet dışı bırakır, ana şalteri kapatıp kullanımı fiilen engeller. Kusurların yönetmelikte öngörülen süre içinde (uygulamada 60 gün) giderilmesi ve A tipi kuruluşun takip kontrolüyle doğrulanması gerekir; giderilmezse ilgili idare asansörü mühürleyerek hizmetten men edebilir. Kırmızı etiketli asansörün çalıştırılması, olası kazada sorumluluğu doğrudan bina sorumlusuna yükler.
Sarı ve mavi etiket ne anlama gelir?
Sarı = kusurlu: asansör güvenliğini etkileyen kusurlar vardır; yönetmelikte öngörülen süre içinde (uygulamada 120 gün) giderilmeli ve takip kontrolüyle doğrulanmalıdır. Mavi = hafif kusurlu: kullanım sürer, tespit edilen hafif kusurlar en geç bir sonraki yıllık kontrole kadar giderilir. Yeşil = uygun. Raporunuzdaki süre ve kuruluş bildirimi esastır.
Asansör periyodik kontrol ücretini kim öder — kiracı mı, kat malikleri mi?
Kontrolü yaptırmak ve ödemek bina sorumlusunun (yönetici) görevidir; tutar kat mülkiyetli binalarda ortak gider olarak dağıtılır. Yerleşik uygulamada aylık bakım ve yıllık kontrol gibi işletme giderleri kiracıya, motor/halat değişimi gibi yenileme giderleri malike aittir — kira sözleşmesi ve yönetim planı somut durumda belirleyicidir. Ücretin üst sınırı her yıl Bakanlıkça ilan edilen tarifeyle sınırlıdır.
İşyeri binasındaki asansör İş Ekipmanları Yönetmeliği'ne mi tabidir?
Hayır — binadaki insan/insan-yük asansörü Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği rejimindedir ve A tipi kuruluşça kontrol edilir. İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III ise şantiye asansörü, yük kaldırma platformu, vinç ve caraskal gibi iş ekipmanlarına uygulanır (bkz. kaldırma araçları rehberi). İSG denetiminde işyeri asansörünün etiket rengi ve kontrol tarihi bulgu konusudur.
Kontrol Tarihlerini Sistem Hatırlatsın
Asansör kontrolü gibi yıllık yükümlülükler en çok "tarihi kaçırınca" sorun çıkarır. First İSG'de periyodik kontroller ve ölçümler tekrarlayan ajanda kaydı olarak tutulur: kontrol tarihi yaklaşınca sorumluya bildirim gider, saha denetiminde etiket fotoğrafı rapora eklenir, eksikler DÖF ile kapanana kadar izlenir.
Her ay ücretsiz rapor hakkıyla deneyin
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın — FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok — ilk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın