Risk Değerlendirmesi Yenileme: Süreler, Gerektiren Durumlar ve Ekip
2/4/6 yıl kuralı, süre dolmadan yenilemeyi gerektiren 6 durum ve ekibin kimlerden oluşacağı — yönetmelik maddeleriyle
Risk Değerlendirmesi Kaç Yılda Bir Yenilenir? — Kısa Cevap
Risk değerlendirmesi; çok tehlikeli sınıf işyerlerinde en geç 2, tehlikeli sınıfta en geç 4, az tehlikeli sınıfta en geç 6 yılda bir yenilenir (İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği m.12). Bu süreler üst sınırdır — belirli durumlar ortaya çıktığında süre dolması beklenmeden, tamamen veya kısmen yenileme yapılır.
Sınav ve denetimlerde sık sorulan "çok tehlikeli işyerlerinde en geç kaç yılda bir?" sorusunun cevabı 2 yıldır. Hastaneler çok tehlikeli sınıfta yer aldığından hastane risk değerlendirmesi de en geç 2 yılda bir yenilenir. İşyerinizin sınıfını bilmiyorsanız NACE koduna göre tehlike sınıfı rehberinden doğrulayın; sürecin kendisi için risk değerlendirmesi nasıl yapılır rehberine bakın.
Süre Dolmadan Yenilemeyi Gerektiren Durumlar (m.12)
Yönetmelik m.12'ye göre aşağıdaki hâllerde risk değerlendirmesi, ortaya çıkan yeni duruma göre tamamen veya kısmen yenilenir:
| Durum | Tipik örnek |
|---|---|
| İşyerinin taşınması veya binada değişiklik | Yeni tesise geçiş, kat/bölüm ekleme, yerleşim planı değişikliği |
| Teknoloji, kullanılan madde ve ekipman değişikliği | Yeni üretim hattı, yeni kimyasal, robotik hücre kurulumu |
| Üretim yönteminde değişiklik | Vardiya düzeni, proses veya iş akışı değişimi |
| İş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala | Olayın gösterdiği tehlike için ilgili bölüm derhal gözden geçirilir |
| Sınır değerlere ilişkin mevzuat değişikliği | Maruziyet sınırının düşürülmesi |
| Ortam ölçümü ve sağlık gözetimi sonuçları / dış kaynaklı yeni risk | Ölçümde sınır aşımı, yakın çevrede yeni tehlike kaynağı |
Pratik kural: "işyerinde risk profilini değiştiren her şey" yenileme tetikleyicisidir. Kısmi yenilemede yalnız etkilenen bölüm/faaliyet güncellenir; belge tarihi ve revizyon numarası işlenir — denetimde "kaza olmuş ama risk değerlendirmesi hiç güncellenmemiş" bulgusu en ağır eksiklerdendir.
Risk Değerlendirmesi Ekibi Kimlerden Oluşur? (m.6)
Risk değerlendirmesi tek kişinin işi değildir; yönetmelik m.6'ya göre ekiple yürütülür:
- İşveren veya işveren vekili — sürecin sahibi ve sorumlusu
- İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi (görevlendirilmiş olanlar)
- Çalışan temsilcileri
- Destek elemanları
- İşyerindeki bütün birimleri temsil edecek, mevcut ve muhtemel tehlike kaynakları hakkında bilgi sahibi çalışanlar — masa başında değil, işi fiilen yapanlarla
Sık sorulan bir diğer nokta: değerlendirmede özel politika gerektiren gruplar (genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar) ile kadın çalışanların durumu özellikle dikkate alınır (6331 m.10). Ekipçe imzalanan doküman, katılımın da kanıtıdır.
Risk değerlendirmesi yenileme hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Risk değerlendirmesinin yenilenmesini gerektiren durumlar nelerdir?
Yönetmelik m.12: işyerinin taşınması/binada değişiklik; teknoloji, kullanılan madde veya ekipman değişikliği; üretim yönteminde değişiklik; iş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olayı; sınır değerlere ilişkin mevzuat değişikliği; ortam ölçümü ve sağlık gözetimi sonuçlarının gerektirmesi; işyeri dışından kaynaklanan yeni bir tehlike. Bu hâllerde süre dolması beklenmeden tamamen veya kısmen yenilenir.
Risk değerlendirmesi çok tehlikeli işyerlerinde en geç kaç yılda bir yenilenir?
En geç 2 yılda bir. Tehlikeli sınıfta 4, az tehlikeli sınıfta 6 yıl üst sınırdır (Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği m.12). Hastane gibi çok tehlikeli sınıf işyerleri 2 yıl kuralına tabidir; işyeri sınıfınızı NACE kodu rehberinden doğrulayın.
Risk değerlendirmesi ekibi kimlerden oluşur?
Yönetmelik m.6'ya göre: işveren/vekili, görevlendirilmiş iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, çalışan temsilcileri, destek elemanları ve işyerindeki bütün birimleri temsil eden, tehlike kaynaklarını bilen çalışanlar. Tek kişilik "masa başı" değerlendirme yönteme aykırıdır.
Risk değerlendirmesinde hangi çalışanlar özellikle ele alınır?
Özel politika gerektiren gruplar: genç, yaşlı ve engelli çalışanlar ile gebe veya emziren çalışanlar; ayrıca kadın çalışanların durumu (6331 m.10). Bu gruplar için maruziyetler ve görev uygunluğu ayrıca değerlendirilir ve alınan önlemler dokümana işlenir.
Kısmi yenileme ile tam yenileme farkı nedir?
Tetikleyici olay yalnız bir bölümü/faaliyeti etkiliyorsa (ör. yeni makine tek hatta kurulduysa) o kapsam kısmen yenilenir; taşınma gibi tüm işyerini etkileyen durumlarda değerlendirme tamamen yenilenir. Her iki hâlde revizyon tarihi ve numarası belgeye işlenir; eski sürüm arşivde saklanır.
Yenileme yapılmazsa yaptırımı nedir?
Risk değerlendirmesi yapmamak/güncel tutmamak 6331 m.26 kapsamında aylık işleyen idari para cezasına tabidir (güncel tutarlar için 2026 ceza tablosu). Kaza sonrası güncellenmemiş değerlendirme, kusur incelemesinde işveren aleyhine en güçlü bulgulardandır.
Yenileme Tarihini Sistem Hatırlasın
2/4/6 yıllık üst sınırlar takvimle, olay-tetikli yenilemeler ise kayıt disipliniyle yakalanır. First İSG'de risk değerlendirmesi tarihleri ajandada izlenir; ramak kala ve kaza kayıtları ilgili risk kalemine bağlanır, revizyon geçmişi tek dosyada durur.