Mesleki Yeterlilik Belgesi (MYK): Nasıl Alınır, Ücreti Ne Kadar?
Kimler için zorunlu, sınav nasıl yapılır, ücret iadesi nasıl işler ve belge kaç yıl geçerli? İşveren ve çalışan tarafı için adım adım
Mesleki Yeterlilik Belgesi Nedir?
Mesleki Yeterlilik Belgesi, Mesleki Yeterlilik Kurumu'nun (MYK) ulusal yeterliliklerine göre verilen resmî bir belgedir. MYK, 5544 sayılı Kanun'la kurulmuştur; belgeyi MYK'nın yetkilendirdiği belgelendirme kuruluşları, teorik ve performans (uygulama) sınavlarında başarılı olan kişilere düzenler. Diploma veya kurs sertifikasından farkı, kişinin o mesleği fiilen yapabildiğini sınavla kanıtlamasıdır.
2015'te 6645 sayılı Kanun'la getirilen düzenlemeden bu yana, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın tebliğlerle ilan ettiği tehlikeli ve çok tehlikeli işlerdeki mesleklerde MYK belgesi olmadan çalışma ve çalıştırma yasaktır. Kapsam tebliğlerle kademeli genişletilmektedir; 2026/1 sayılı tebliğle 244 mesleğe ulaşmıştır. En bilinen örnekler kaynakçı, forklift operatörü (endüstriyel taşımacı), iskele kurulum elemanı, elektrik/doğal gaz tesisatçısı ve betonarme demircisidir; tebliğ rejiminin işleyişi aşağıdaki bölümde anlatılıyor. (Doğalgaz servis işlerinin saha risklerine örnek için kombi ve doğalgaz servisi risk değerlendirmesi rehberine bakın.)
Mesleki Yeterlilik Belgesi Nasıl Alınır? (5 Adım)
Beş adımda alınır: ulusal yeterliliği bulma, yetkili kuruluşu seçme, başvuru, sınav ve belgenin düzenlenmesi. Adımlar aşağıda sırasıyla açıklanmıştır.
- Mesleğinizin ulusal yeterliliğini bulun. MYK portalında (myk.gov.tr) mesleğin ulusal yeterlilik kodu ve seviyesi (genellikle Seviye 3-4) yayımlanır; sınav bu yeterliliğin birimlerine göre yapılır.
- Yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu seçin. Sınavı herhangi bir kurs değil, yalnızca MYK'nın o yeterlilik için yetkilendirdiği kuruluşlar yapabilir. Güncel kuruluş listesi ve ücret tarifeleri MYK portalında ilan edilir.
- Başvurun ve sınav tarihini alın. Kimlik ve başvuru formu yeterlidir. Çoğu yeterlilikte ön eğitim şartı yoktur; mesleği bilen doğrudan sınava girer.
- Teorik + performans sınavına girin. Teorik bölüm çoktan seçmeli yazılı; performans bölümü işin gerçek/simüle ortamda yapılmasıdır (ör. kaynakçı için kaynak dikişi, forklift operatörü için manevra parkuru). Birimlerden ayrı ayrı başarı aranır; başarısız birim tekrar edilebilir.
- Belgenizi alın ve doğrulayın. Başarılı adayın belgesi MYK tarafından düzenlenir; e-Devlet ve MYK portalından sorgulanabilir. İşverenler işe alımda belge doğrulamasını buradan yapar.
Mesleki Yeterlilik Belgesi Kaç Yıl Geçerlidir?
Geçerlilik süresi her ulusal yeterlilikte ayrı ayrı tanımlanır; yaygın uygulama 5 yıldır. Bazı yeterliliklerde süre içinde gözetim, yani kişinin mesleği fiilen sürdürdüğüne dair kanıt sunma şartı aranabilir.
Süre sonunda yenileme, ilgili yeterliliğe göre kanıt dosyasıyla veya yeniden sınavla yapılır. Belgenin güncel durumu her zaman e-Devlet veya MYK portalından sorgulanabilir.
Süre sınırı, mesleğin uygulama koşullarının ve teknolojisinin zamanla değişmesinden kaynaklanır; bu nedenle işveren tarafında da belge süresini yalnızca işe alımda değil, düzenli aralıklarla kontrol etmek gerekir.
Mesleki Yeterlilik Belgesi Ücretine Devlet Desteği Var mı?
Evet: zorunluluk kapsamındaki tehlikeli ve çok tehlikeli mesleklerde sınavda başarılı olan adayların ücreti İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanır. Sınav ve belge ücretinin kendisi ise mesleğe, seviyeye ve belgelendirme kuruluşuna göre değişir; her kuruluş tarifesini MYK portalında ilan eder. Tek bir resmî fiyat listesi yoktur; başvurudan önce birkaç kuruluşun güncel tarifesini karşılaştırın.
Ücret iadesi (teşvik): Belge zorunluluğu kapsamındaki tehlikeli ve çok tehlikeli mesleklerde sınavda başarılı olan adayların sınav ve belge ücreti geri ödenir. Ücret, mevzuatta belirlenen usul ve tavanlar dahilinde İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanır (kişi başına bir kez). Ücreti işveren ödediyse, çalışanın onayıyla iade işverene yapılabilir. Destek oranları ve süreleri dönemsel düzenlemelerle değişir; güncel durumu ve kişisel teşvik kaydınızı MYK portalındaki "Teşvik Sorgulama" ekranından veya e-Devlet'ten doğrulayın.
Başarısız olunan sınavın ücreti iade kapsamında değildir; ancak birçok kuruluş, ilk girişte alınan ücretle belirli sayıda tekrar sınav hakkı tanır (sigorta/teminat uygulaması); başvuru öncesi sorun.
Belgesiz Çalıştırmanın İşverene Sonucu Nedir?
Zorunluluk kapsamındaki bir meslekte belgesiz çalışan istihdam eden işverene, çalışan başına idari para cezası uygulanır ve denetimde belgesiz kişinin o işte çalıştırılmaması istenir. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; güncel ceza kalemleri için 2026 İSG cezaları tablosuna bakın.
Pratik öneri: işyerinizdeki meslekleri tehlike sınıfı ve NACE kodu üzerinden tarayın, zorunluluk tebliğlerindeki meslek listesiyle eşleştirin ve belge bitiş/gözetim tarihlerini tek listede takip edin. FirstİSG'nin sertifika takibi özelliği, MYK belgeleri dahil personel belgelerinin geçerlilik tarihlerini otomatik hatırlatır.
Belge kontrolü ideal olarak işe alım aşamasında yapılır; sözleşme imzalanmadan önce adayın MYK belgesi e-Devlet veya MYK portalından doğrulanmalıdır. İşe başladıktan sonra fark edilen bir eksiklik, hem işveren hem çalışan için gereksiz bir risk süreci başlatır.
Tebliğ Kapsamındaki Meslekler: Zorunluluk Listesi Nasıl Takip Edilir?
Belge zorunluluğu tek bir listeyle değil, sıra numaralı tebliğ serisiyle yürütülür. Bakanlık, "Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ" adıyla (örn. 2025/1, 2025/2, 2026/1) Resmî Gazete'de yeni tebliğler yayımlar. Her tebliğin ekindeki liste kapsama yeni meslekler ekler. Kural her tebliğde aynıdır: listedeki meslekte, tebliğin yayımından itibaren 12 ay sonra MYK belgesi olmayan kişi çalıştırılamaz.
Güncel durum: 23 Mart 2026'da yayımlanan 2026/1 sayılı tebliğ kapsama 40 meslek daha ekledi; toplam sayı 204'ten 244'e çıktı. Bu turda ilk kez elektrikli araç bakımı, fotovoltaik güç sistemleri ve biyogaz kurulumu gibi dijital ve yeşil dönüşüm meslekleri listeye girdi. Bu meslekler için belgesiz çalıştırma cezası 23 Mart 2027'de başlar. Önceki tebliğlerin ağırlığı ise inşaat (iskele, betonarme demir, sıva-boya), metal/kaynak, tesisat-enerji ve iş makinesi/endüstriyel taşıma operatörlüğü gruplarındadır.
| Dayanak | Şart | Süre / eşik |
|---|---|---|
| 5544 sayılı Kanun | MYK'yı kurar, ulusal yeterlilik ve belgelendirme sistemini düzenler | süresiz çerçeve |
| 6645 sayılı Kanun (2015) | Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde MYK belgesi zorunluluğunun yasal temelini kurar | tebliğle yürürlüğe girer |
| Tebliğ serisi (örn. 2026/1) | Kapsama yeni meslek ekler | yayımdan 12 ay sonra belgesiz çalıştırma yasağı başlar |
| 2026/1 sayılı Tebliğ (23 Mart 2026) | 40 meslek ekledi, toplam 204'ten 244'e çıktı | ceza 23 Mart 2027'den itibaren uygulanır |
| İşsizlik Sigortası Fonu desteği | Sınavı başaranın sınav ve belge ücretini karşılar | kişi başına bir kez |
Tablodaki en kritik eşik şudur: bir meslek tebliğle kapsama girdikten 12 ay sonra, o meslekte MYK belgesi olmayan personel çalıştırılamaz.
Pratik uyarı: Meslek listesinin tamamını üçüncü taraf sayfalardan takip etmeyin; liste her tebliğle değişir ve bağlayıcı olan tebliğ ekidir. Doğrulama rutini şöyledir:
- mevzuat.gov.tr veya Resmî Gazete arşivinde tebliğ serisinin son sıra numarasını bulun.
- Ekli meslek listesinde unvanı ve ulusal yeterlilik kodunu arayın.
- MYK portalından o yeterliliğin yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarını kontrol edin.
İşyerinizde hangi unvanların kapsamda olduğunu yılda bir (yeni tebliğ çıktığında ayrıca) tarayın ve 12 aylık geçiş takvimini personel planına işleyin.
Forklift Operatörlüğünde MYK Belgesi Zorunlu mu?
Evet. Forklift operatörlüğü MYK'nin "endüstriyel taşımacı" ulusal yeterliliği kapsamındadır ve tehlikeli işler listesindedir. Belgesiz operatör çalıştırmanın yaptırımı, yukarıdaki idari para cezası kuralıyla aynıdır.
Örnek: bir depo işleten Örnek Lojistik A.Ş., iki forklift operatörü çalıştırıyor ve ikisinin de MYK belgesi yok. Denetimde bu durum tespit edilirse şirkete çalışan başına ceza kesilir ve operatörlerin belge alana kadar forklift kullanması istenmez. Aynı işletme belgeli bir operatörün yerine belgesiz birini koyarsa yükümlülük yeniden başlar.
Sadece kurs veya operatörlük sertifikası bu zorunluluğu karşılamaz. Kurs sertifikası MYK belgesinin yerine geçmez ve aynı kural iskele kurulum elemanı, betonarme demircisi gibi kapsamdaki diğer mesleklerde de işler.
Forklift için istenen operatörlük belgesi ile G sınıfı ehliyetin bu belgeden farkını forklift operatörü belgesi rehberinde karşılaştırmalı olarak bulabilirsiniz.
Ancak "yalnızca MYK belgesi geçerlidir" demek doğru olmaz; tebliğin kendisi bir muafiyet tanır. 2026/1 sayılı Tebliğ (RG: 23.03.2026, S: 33202) m.3/2 üç grubu belge şartından muaf tutar:
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar,
- Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ya da üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olanlar,
- 1/1/2022 tarihinden önce 5580 sayılı Kanun m.6/6 kapsamında MEB'ce belirlenen programları tamamlayıp kurs bitirme belgesi alanlar.
Muafiyetin tek şartı vardır. Kişinin, diplomasında, ustalık belgesinde veya kurs bitirme belgesinde yazan bölüm, alan, program ve dalda çalıştırılması gerekir. Farklı bir meslekte çalıştırılıyorsa muafiyet düşer ve MYK belgesi yeniden aranır.
Ustalık Belgesi veya Diploma, MYK Belgesi Yerine Geçer mi?
Evet, alan örtüşüyorsa geçer. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'na göre alınmış ustalık belgesi olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı mesleki ve teknik eğitim okullarından mezun olanlarda MYK belge şartı aranmaz. Koşul, diplomada veya ustalık belgesinde belirtilen alanda çalıştırılmalarıdır.
Muafiyet yalnızca diploma veya ustalık belgesindeki alanla sınırlıdır; alan dışı bir işte çalıştırılan kişide bu muafiyet geçerli değildir. Kişinin belgesinin hangi MYK yeterliliğine karşılık geldiği, MYK'nin yayımladığı muafiyet tablosundan kontrol edilebilir.
İnsan kaynakları için pratik adım: işe alım sırasında adayın diploma veya ustalık belgesindeki bölüm adını, muafiyet tablosundaki karşılığıyla birebir eşleştirin. Bölüm adı yakın görünse de tabloda karşılığı yoksa, muafiyet varsayılmamalı ve MYK belgesi istenmelidir.
MYK Belgesi Gerçek mi, Nasıl Sorgulanır?
Belge, e-Devlet üzerinden T.C. kimlik numarasıyla veya MYK portalındaki belge sorgulama ekranından belge numarasıyla doğrulanabilir. Sorgulama sonucunda belgenin geçerlilik durumu, bitiş tarihi ve bağlı olduğu ulusal yeterlilik görüntülenir.
İşe alım sürecinde bu sorgulama, adayın sunduğu fiziksel belgeye güvenmek yerine tercih edilmelidir. Süresi dolmuş veya iptal edilmiş bir belge, fiziksel nüsha olarak hâlâ elde bulunabilir; sorgulama bu farkı ortaya çıkarır.
Denetimde MYK Belgesi İçin Neler Kontrol Edilir?
Teftişte iş müfettişi, zorunluluk kapsamındaki mesleklerde çalışan personelin MYK belgesini ve belgenin geçerlilik tarihini sorar. Belgesi olmayan veya süresi dolmuş personel tespit edilirse işverene idari para cezası uygulanır.
Sık yapılan hatalar şunlardır:
- Belge süresinin dolduğunu fark etmemek; gözetim veya yenileme takvimini takip etmemek.
- Alan dışı bir ustalık belgesini veya diplomayı muafiyet sanmak.
- Yeni bir tebliğle kapsama giren mesleklerin 12 aylık geçiş süresini kaçırmak.
- Personel belgelerini tek bir sorumlu ve tek bir listede tutmamak.
Belge takibini genellikle İSG uzmanı veya insan kaynakları birimi yapar; nihai sorumluluk işverendedir. Denetimde istenen kayıt, personelin unvanını, ulusal yeterlilik kodunu, belge numarasını ve geçerlilik tarihini içeren güncel bir listedir.
Bu listeyi tek bir dijital kayıtta tutmak, dağınık kağıt dosyalardan daha güvenlidir; hangi belgenin ne zaman dolduğunu tek bakışta görmek mümkün olur. Fiziksel belge nüshası da personel dosyasında saklanmalı, ancak takip dijital listeden yapılmalıdır.
Sınavda Başarısız Olunursa Ne Olur?
Tekrar sınava girilebilir; sınav birimler halinde değerlendirildiği için yalnızca başarısız olunan birim tekrarlanır, başarılı olunan birimler geçerliliğini korur. Bu, adayın baştan sona tüm sınava yeniden girmesini gerektirmez.
Tekrar sınav ücreti ilgili belgelendirme kuruluşunun tarifesine göre belirlenir; bazı kuruluşlar ilk başvuru ücretine belirli sayıda tekrar hakkını dahil eder. İşsizlik Sigortası Fonu'ndan ücret iadesi yalnızca sınavı başarıyla tamamlayan adaylar için geçerlidir; başarısız denemeler bu kapsama girmez.
Mesleki yeterlilik belgesi hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa destek@firstisg.com adresine yazın, 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Mesleki yeterlilik belgesi ücreti ne kadar?
Tek bir resmî fiyat yoktur; sınav ve belge ücreti mesleğe, seviyeye ve belgelendirme kuruluşuna göre değişir. Her kuruluş güncel tarifesini MYK portalında ilan eder; başvurudan önce birkaç kuruluşun tarifesini karşılaştırın. Zorunluluk kapsamındaki mesleklerde başarılı olanların ücreti iade edildiğinden (bir kez), fiili maliyet çoğu aday için sınavı geçmeye bağlıdır.
Mesleki yeterlilik belgesi hangi mesleklerde zorunlu?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın tebliğlerle ilan ettiği, tehlikeli ve çok tehlikeli işlerdeki mesleklerde zorunludur; kapsam kademeli genişletilmektedir ve 2026/1 sayılı tebliğle 244 mesleğe ulaşmıştır. En bilinenleri: kaynakçılık, endüstriyel taşımacılık (forklift), iskele kurulumu, betonarme demirciliği, elektrik ve doğal gaz tesisatçılığı. Bağlayıcı liste tebliğ ekleridir; takip rutini bu sayfadaki "Tebliğ Kapsamındaki Meslekler" bölümünde.
Forklift kullanmak için mesleki yeterlilik belgesi zorunlu mu?
Evet; forklift operatörlüğü, zorunluluk tebliğlerindeki 'endüstriyel taşımacı' ulusal yeterliliği kapsamındadır; belgesiz operatör çalıştıran işverene çalışan başına idari para cezası uygulanır ve operatörün belge alana kadar forklift kullanması durdurulur. Kurs veya operatörlük sertifikası bu zorunluluğu karşılamaz. Tek istisna 2026/1 sayılı Tebliğ (RG: 23.03.2026, S: 33202) m.3/2'deki muafiyettir: 3308 sayılı Kanuna göre ustalık belgesi alanlar ile meslekî ve teknik okul/bölüm mezunları, diplomalarında yazan alan ve dalda çalıştırılmaları kaydıyla belge şartından muaftır.
Mesleki yeterlilik belgesi kaç yıl geçerli?
Belgenin geçerlilik süresi ilgili ulusal yeterlilikte tanımlanır; yaygın uygulama 5 yıldır. Bazı yeterliliklerde süre içinde gözetim, yani kişinin mesleği fiilen sürdürdüğüne dair kanıt sunma şartı da aranabilir. Süre sonunda yenileme, yeterliliğe göre kanıt dosyasıyla veya yeniden sınavla yapılır. Belgenizin koşulunu ve geçerlilik durumunu MYK portalından veya e-Devlet'ten sorgulayın; işveren tarafında da belge süresi yalnızca işe alımda değil, düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir.
Ustalık belgesi veya diploma mesleki yeterlilik belgesi yerine geçer mi?
Kısmen: 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'na göre ustalık belgesi almış olanlar ile mesleki-teknik eğitim okul ve bölümlerinden mezun olup diplomasında/ustalık belgesinde belirtilen alanda çalıştırılanlarda MYK belge şartı aranmaz. Muafiyet yalnızca diploma veya ustalık belgesindeki alanla sınırlıdır; alan dışı çalışmada geçerli değildir. Kişinin belgesinin hangi MYK yeterliliğine karşılık geldiği, MYK'nin yayımladığı muafiyet tablosundan kontrol edilebilir.
Personel Belgelerini Tek Panelde Takip Edin
MYK belgesi, İSG eğitimi, işe giriş muayenesi… Hangi çalışanın hangi belgesi ne zaman doluyor? FirstİSG'de personel belgelerini yükler, bitiş tarihlerinde otomatik hatırlatma alırsınız; denetimde belge listesi tek tıkla hazır.
MYK belge geçerliliklerini çalışan bazında takip edin
FirstİSG uygulamasında çalışanların mesleki yeterlilik ve eğitim belgelerinin geçerlilik süreleri izlenir; süresi dolan veya eksik belge için hatırlatma alırsınız.
Her ay ücretsiz rapor hakkı · iOS + Android
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın; FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok. İlk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın