Otel Risk Değerlendirmesi: Bölüm Bölüm Örnek + Excel Şablon
Önbürodan kat hizmetlerine, kazan dairesinden havuz-SPA'ya — konaklama tesisleri için bölüm bazlı tehlike listesi, doldurulmuş 5x5 örneği ve indirilebilir şablon
Otelde Risk Değerlendirmesi — Kısa Cevap
Oteller, 6331 sayılı Kanun m.10 gereği tüm bölümlerini kapsayan bir risk değerlendirmesi yapmak zorundadır. Otel değerlendirmesini diğer işyerlerinden ayıran iki özellik vardır: (1) çok sayıda birbirinden farklı bölüm — resepsiyon, kat hizmetleri, çamaşırhane, mutfak-restoran, teknik servis, kazan dairesi, havuz-SPA — tek dokümanda birleşir; (2) risklerin çoğu çalışanlarla birlikte konukları da etkiler (asansör, tahliye, kaygan zemin, gıda hijyeni). Bu yüzden en sağlıklı kurgu bölüm bazlı satır gruplarıdır.
Bu sayfada bölüm bölüm tehlike listesi, doldurulmuş bir 5x5 örneği ve boş şablon var. Yöntemin genel adımları için risk değerlendirmesi rehberine bakın. Mutfak-restoran bölümü için daha ayrıntılı liste, restoran-kafe örneğindedir.
Otelde Bölüm Bazlı Tipik Tehlikeler
Önbüro / Resepsiyon
- Vardiyalı ve gece çalışması: uyku düzeni bozulması, yalnız çalışma; ekranlı araç kullanımına bağlı göz-duruş yorgunluğu; uzun süre ayakta çalışma ve valiz taşıma zorlanmaları.
Kat hizmetleri ve çamaşırhane
- Temizlik kimyasallarından cilt-göz-solunum tahrişi; farklı ürünlerin karıştırılması.
- Enfekte çamaşır ve atıklardan (kırık cam, iğne) enfeksiyon; kirli-temiz ayrımı.
- Silindir ütü ve yıkama makinelerinin hareketli-sıcak kısımları; makine ısısı ve buharına bağlı bunalma.
- Yatak yapma, uzanma ve ağır çamaşır taşımada tekrarlayan zorlanma yaralanmaları.
Mutfak ve restoran
- Davlumbaz yağı, kızgın yağ, doğalgaz/LPG, kesici aletler, çapraz bulaşma, derin dondurucuda mahsur kalma — tam liste restoran-kafe sayfasında.
Teknik servis, kazan dairesi ve altyapı
- Asansör bakım-kurtarma işlerinde düşme ve elektrik çarpması; periyodik kontrolü yapılmamış asansörün kullanımda tutulması.
- Kalorifer kazanı ve basınçlı kapların bakımsızlığı; kazan dairesine yetkisiz giriş.
- Jeneratör, hidrofor ve trafo alanları: yetkisiz müdahale, kilitsiz kapı, yalıtkan paspas eksikliği.
- Çatı ve cephe işlerinde yüksekten düşme; bakım-onarım sırasında bölge güvenliği alınmaması.
Havuz ve SPA
- Havuz kimyasallarının depolanması ve dozajlanması; klor bazlı ürünlerin başka kimyasallarla karıştırılması.
- Hamam-sauna-buhar odasında sıcaklığa bağlı bayılma; kaygan mermer zeminler.
- Su hijyeni: periyodik havuz suyu analizi; sauna/spa ısıtma sistemlerinin periyodik kontrolü.
Genel alanlar ve organizasyon
- Yangın algılama-alarm, söndürücüler, acil çıkışlar, yangın merdiveni, toplanma alanı ve tatbikat düzeni.
- Elektrik tesisatı, topraklama ölçümü, kaçak akım rölesi, paratoner.
- Kapalı otoparkta egzoz gazı birikimi; araçların çalışır bırakılması.
- Depolarda hatalı istif; kimyasal-gıda ayrımı; basınçlı tüplerin ayrı depolanması.
- Psikososyal: yoğun sezon temposu, konuk kaynaklı tehdit-taciz, mobbing; personel yatakhanelerinin hijyen ve güvenliği.
Örnek 5x5 Risk Değerlendirme Tablosu (12 Satır)
Puanlar örnektir; işletmenizdeki mevcut önlemlere göre yeniden takdir edin. Skor = Olasılık × Şiddet.
| Bölüm | Tehlike | Risk | O | Ş | Skor | Önlem |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kat hizmetleri | Temizlik kimyasalları | Cilt-solunum tahrişi, meslek hastalığı | 3 | 4 | 12 | Daha az tehlikeli ürün seçimi; eldiven-maske; karıştırma yasağı; kimyasal eğitimi |
| Kat hizmetleri | Enfekte çamaşır ve atıklar | Enfeksiyon, kesici yaralanma | 3 | 4 | 12 | Kirli-temiz ayrımı; eldiven-maske; atıklarda delinmez kap; aşı-sağlık taraması |
| Çamaşırhane | Silindir ütünün hareketli-sıcak kısımları | Yanık, el kaptırma | 3 | 4 | 12 | Fotoselli koruma; kapalı hareketli aksam; eğitim ve KKD |
| Teknik | Asansörün periyodik kontrolsüz çalıştırılması | Kabin kazası, mahsur kalma | 3 | 5 | 15 | Yıllık periyodik kontrol + aylık yetkili bakım; kurtarma talimatı; iki kişiyle müdahale |
| Kazan dairesi | Kazan ve basınçlı kapların bakımsızlığı | Patlama | 3 | 5 | 15 | Yıllık periyodik kontrol; kilitli ve yetkisiz girişe kapalı alan; eğitimli operatör |
| Mutfak | Derin dondurucu odaya girişte kapının kapanması | Mahsur kalma, donma | 2 | 5 | 10 | İçeriden açılabilir kapı + iç alarm butonu; girişte refakat kuralı |
| SPA | Havuz kimyasallarının elleçlenmesi | Zehirli gaz, cilt-göz hasarı | 3 | 4 | 12 | Ayrı-havalandırmalı kimyasal deposu; karıştırma yasağı; eğitimli personel; KKD |
| SPA | Hamam-sauna kaygan zemini ve sıcak ortam | Düşme, bayılma | 3 | 4 | 12 | Zeminin kuru tutulması; kaymaz terlik; kullanım uyarıları; ilkyardımcı bulundurma |
| Genel | Acil çıkış ve yangın merdiveni uygunsuzluğu | Tahliye edilememe | 3 | 5 | 15 | Her katta işaretli-kilitsiz çıkış; korunmuş merdiven; acil aydınlatma; yıllık tatbikat |
| Genel | Topraklama-kaçak akım koruması eksik tesisat | Elektrik çarpması, yangın | 3 | 5 | 15 | Yıllık topraklama ölçümü; tüm panolarda kaçak akım rölesi; paratoner; pano kilidi + yalıtkan paspas |
| Otopark | Kapalı otoparkta egzoz gazı | CO zehirlenmesi | 3 | 4 | 12 | Araçların çalışır bırakılmaması; havalandırma; CO sensörü; çıkış yönlü park |
| Önbüro | Gece vardiyası ve yalnız çalışma | Uyku bozukluğu, güvenlik olayı | 3 | 4 | 12 | Gece çalışmasının 7,5 saatle sınırlanması; vardiya arası dinlenme; gece ulaşılabilir destek düzeni; periyodik sağlık kontrolü |
Adım Adım: Otelin Risk Değerlendirmesi
- Ekip: işveren/genel müdür, İSG profesyonelleri, çalışan temsilcisi ve her bölümün şefi (housekeeping, F&B, teknik).
- Bölüm envanteri: tesisin tüm bölümlerini listeleyin; dış hizmet alınan işler (güvenlik, bahçe, havuz bakımı) dahil.
- Saha turu: her bölümü kendi şefiyle gezin; konukları etkileyen riskleri ayrıca işaretleyin.
- Puanlama ve plan: 5x5 matris ile skorlayın; yüksek skorlu satırları termin-sorumlu atayarak aksiyon planına dönüştürün.
- Periyodik kontrol takvimi: asansör, kazan, basınçlı kaplar, yangın sistemleri ve elektrik ölçümlerini yıllık takvime bağlayın (periyodik kontrol rehberi).
Dayanak Mevzuat
- 6331 sayılı İSG Kanunu m.10 — risk değerlendirmesi yükümlülüğü (özet).
- İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği — ekip ve yenileme kuralları.
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği — asansör, kazan ve basınçlı kapların periyodik kontrolleri.
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik — algılama, söndürme, kaçış yolları, tatbikat.
- Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Yönetmeliği — temizlik ve havuz kimyasalları (özet).
- Hijyen Eğitimi Yönetmeliği — mutfak ve gıda servis çalışanları.
Otel risk değerlendirmesi hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Otelde risk değerlendirmesi hangi bölümleri kapsamalı?
Konuk alanlarıyla sınırlı kalmamalı: önbüro/resepsiyon, kat hizmetleri, çamaşırhane, mutfak ve restoran, bar, teknik servis, kazan dairesi, jeneratör-hidrofor, asansörler, depo, otopark, havuz-SPA ve personel alanları (yatakhane varsa o da) ayrı ayrı ele alınır. Konukların da etkilenebileceği riskler (asansör, kaygan zemin, yangın tahliyesi) her bölümde ayrıca değerlendirilir.
Otel risk değerlendirmesini kim yapar, kaç yılda bir yenilenir?
İşveren liderliğinde; görevlendirme yükümlülüğü varsa iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi ekiptedir, çalışan temsilcisi ve bölüm şefleri katılır. Yenileme, tehlike sınıfına göre en geç 2/4/6 yılda bir; tadilat, yeni ekipman, kaza veya ramak kala sonrasında beklemeden güncellenir (yenileme kuralları).
Kat hizmetleri (housekeeping) çalışanlarının başlıca riskleri neler?
Kimyasal temizlik ürünleriyle cilt-solunum tahrişi, enfekte çamaşır ve atıklardan (çöpe atılmış cam, iğne) enfeksiyon, yatak yapma ve çamaşır taşımada tekrarlayan zorlanma yaralanmaları, ıslak zeminde kayma ve elektrikli ekipman kaçakları. Önlem paketi: daha az tehlikeli kimyasal seçimi + eldiven-maske, kirli-temiz çamaşır ayrımı, taşıma arabaları ve ergonomi eğitimi.
Havuz ve SPA alanında neye dikkat edilmeli?
Üç risk ailesi öne çıkar: havuz kimyasalları (klor bazlı ürünlerin depolanması, elleçlenmesi ve asla karıştırılmaması), kaygan-sıcak ortam (hamam/sauna zeminleri, bayılma riski, uyarı işaretleri, ilkyardımcı bulundurma) ve basınçlı kap-ısıtma sistemleri (periyodik kontrol). Havuz suyu analizleri düzenli yapılmalı, kimyasal dozajını yapan personel eğitimli olmalıdır.
Otelde yangın güvenliği için asgari neler olmalı?
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e uygun algılama-alarm sistemi, yeterli sayıda ve tipte söndürücü (altı ayda bir bakımlı), her katta işaretli ve kilitsiz acil çıkışlar, korunmuş yangın merdiveni, acil aydınlatma ve yılda en az bir tahliye tatbikatı. Konaklama tesislerinde tahliye planının kat koridorlarında görünür olması ve gece vardiyasının tahliye görevlerini bilmesi kritik — ayrıntı için yangın tatbikatı rehberine bakın.
Otelde vardiyalı ve gece çalışması nasıl değerlendirilir?
Resepsiyon ve güvenlik 7/24 çalışır: gece dönemi çalışması kural olarak 7,5 saati aşamaz, vardiya değişimlerinde yeterli dinlenme verilmeli ve gece çalışanlarının periyodik sağlık kontrolleri yapılmalıdır. Uyku düzeni bozulması ve yalnız çalışma, psikososyal risk olarak tabloya ayrıca yazılmalıdır.
Otelinizin Tüm Bölümlerini Tek Uygulamada Değerlendirin
Otelinizin risk değerlendirmesini First İSG uygulamasında dijital yürütün: hazır şablon kütüphanesinden başlayın, kat hizmetlerinden SPA'ya saha turunu fotoğraflarla belgeleyin, her bölümün aksiyonlarını sorumlusuna atayın. Periyodik kontrol ve yenileme tarihleri ajandaya otomatik bağlanır — sezon açılışında hiçbir kontrol atlanmaz.
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın — FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok — ilk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın