Öğrenci Yurdu Risk Değerlendirmesi Örneği (2026)
Yatakhane, yemekhane, çamaşırhane ve gece vardiyası: yurt ve pansiyonlar için tehlike listesi, örnek 5x5 tablosu ve Excel şablonu
Öğrenci Yurdu İçin Risk Değerlendirmesi Zorunlu mu?
Evet. Özel yurt, apart, kamu yurdu ve okul pansiyonu dahil, çalışanı olan her öğrenci konaklama tesisi 6331 sayılı İSG Kanunu m.10 gereği risk değerlendirmesi yapmak zorundadır. Öğrenci ve işçi yurtları az tehlikeli sınıfta yer alır; değerlendirme en geç 6 yılda bir yenilenir. Yurtları sıradan bir işyerinden ayıran şey, binada 7/24 insan barınmasıdır. Gece çıkan bir yangın, gündüz işyerindekinden çok daha ağır sonuç doğurur; bu yüzden algılama, tahliye ve gece vardiyası düzeni değerlendirmenin merkezindedir.
Değerlendirme çalışanları (yönetici, belletmen, resepsiyon-güvenlik, kat hizmetleri, mutfak) ve "etkilenebilecek diğer kişiler" olarak öğrencileri birlikte kapsar. Sürecin genel adımları için risk değerlendirmesi rehberine bakın.
Yurtlarda Hangi Tehlikeler Var?
Beş başlık öne çıkar: yangın ve acil durum, yatakhane düzeni, yemekhane-çamaşırhane, personel çalışma koşulları ve bina-teknik hacimler. Her biri aşağıda ayrı ayrı ele alınır.
Yangın ve acil durum (en kritik grup)
- Gece yangını senaryosu: algılama-alarm sisteminin olmaması veya bakımsızlığı; uyuyan bina için duman dedektörü ve sesli alarm hayati önemdedir.
- Kilitli veya doğrudan dışarı açılmayan acil çıkışlar: "güvenlik için kilitliyoruz" uygulaması tahliyeyi engeller; kapılar panik barlı ve kaçış yönüne açılır olmalı.
- Acil aydınlatma ve yönlendirme eksikliği: elektrik kesintisinde karanlık koridor ve merdivenler.
- Odalarda yasak elektrikli cihaz kullanımı: ısıtıcı, kettle ve çoklu priz; yurt yangınlarının tipik başlangıcı; oda denetimi ve yeterli ortak alan çözümü birlikte gerekir.
Yatakhane ve ortak yaşam alanları
- Ranza ve mobilya güvenliği: korkuluksuz üst ranza, sabitlenmemiş dolaplar (deprem senaryosu dahil).
- Kalabalık konaklamada bulaşıcı hastalık: havalandırma, hijyen ve hasta öğrenci izolasyon düzeni.
- Islak hacimler: duş-tuvalet zeminlerinde kayma; sıcak su sisteminde lejyonella riskine karşı periyodik bakım ve sıcaklık kontrolü.
- Yetersiz aydınlatma ve termal konfor: etüt ve yatakhane alanlarında standart altı aydınlatma.
Yemekhane ve çamaşırhane
- Mutfakta gaz, sıcak yüzey ve kesici aletler: gaz kaçağı, haşlanma, kesik; davlumbaz ve baca temizliğinin aksaması yağ yangınına zemin hazırlar.
- Gıda hijyeni: toplu beslenmede zehirlenme; personelin hijyen eğitimi, numune saklama ve soğuk zincir.
- Çamaşırhane: endüstriyel ütü ve pres sıcak yüzeyleri, nemli ortamda elektrikli makineler, kimyasal deterjanlarla temas.
Personel çalışma düzeni
- Gece vardiyası ve yalnız çalışma: belletmen ve güvenlik personelinde uyku düzeni bozulması; acil durumda tek kişinin karar yükü; gece en az iki görevli ve yazılı acil talimat önerilir.
- Kat hizmetlerinde kimyasal kullanımı ve ıslak zemin: eldivensiz çalışma, etiketsiz ürün, temizlik sırasında kayma.
- Resepsiyonda uzun süre oturma ve ekranlı çalışma: kas-iskelet rahatsızlıkları.
- Psikososyal yük: öğrenci-veli ilişkileri, gece sorumluluğu, vardiyalı düzenin aile yaşamına etkisi.
Bina ve teknik hacimler
- Elektrik tesisatı: kaçak akım rölesi, topraklama ölçümü, hasarlı priz-sigorta kutuları; jeneratör odasına yetkisiz erişim.
- Kazan dairesi ve sıcak su sistemleri: periyodik bakım, baca temizliği, gaz dedektörü.
- Çatı ve dış cephe işleri: korumasız çalışmada düşme; paratonerin yıllık kontrolü.
Örnek 5x5 Risk Değerlendirmesi Tablosu (Öğrenci Yurdu)
5x5 L tipi matrisle puanlanmış temsili satırlar; yurdunuzun bina ve vardiya düzenine göre yeniden takdir edin:
| Bölüm | Tehlike | Risk | O | Ş | Skor | Önlem |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Acil durum | Yangın algılama-alarm sisteminin olmaması | Gece yangınında geç fark etme; toplu can kaybı | 2 | 5 | 10 | Duman dedektörü + sesli alarm; periyodik test; gece tatbikatı |
| Acil durum | Kilitli acil çıkış kapıları | Tahliye edememe | 3 | 5 | 15 | Panik barlı, dışa açılır kapılar; güzergâh önü daima boş |
| Yatakhane | Odada ısıtıcı-kettle-çoklu priz kullanımı | Yangın | 3 | 5 | 15 | Oda kuralları + denetim; ortak alanda güvenli alternatif |
| Yatakhane | Korkuluksuz üst ranza, sabitlenmemiş dolap | Yüksekten düşme; devrilme | 3 | 4 | 12 | Ranza korkuluğu; dolapların duvara sabitlenmesi |
| Islak hacimler | Duş-tuvalet zeminlerinde ıslaklık | Kayma-düşme | 4 | 3 | 12 | Kaymaz zemin; paspas düzeni; uyarı levhası |
| Yemekhane | Toplu beslenmede gıda hijyeni eksikliği | Toplu gıda zehirlenmesi | 3 | 4 | 12 | Hijyen eğitimi; numune saklama; soğuk zincir takibi |
| Mutfak | Davlumbaz-baca yağ birikimi, gaz kaçağı | Yağ yangını; patlama | 2 | 5 | 10 | Periyodik davlumbaz temizliği; gaz dedektörü; K tipi söndürücü |
| Çamaşırhane | Endüstriyel ütü-pres sıcak yüzeyleri | Yanık | 3 | 3 | 9 | Isı dirençli eldiven; ekipman talimatı; bakım |
| Elektrik | Topraklama-kaçak akım kontrolünün yapılmaması | Elektrik çarpması; yangın | 3 | 4 | 12 | Yıllık topraklama ölçümü; kaçak akım rölesi; hasarlı priz değişimi |
| Personel | Gece vardiyasında yalnız çalışma | Acil durumda müdahale yetersizliği; sağlık etkileri | 3 | 4 | 12 | Gece en az iki görevli; yazılı acil talimat; vardiya sağlık gözetimi |
Yurt Risk Değerlendirmesi 5 Adımda Nasıl Yapılır?
- Ekibi kurun: yurt müdürü (işveren/vekili), İSG hizmeti alınan uzman-hekim, belletmen-kat hizmetleri-mutfak temsilcileri; yemek veya temizlik alt yükleniciyse koordinasyon sağlanır.
- Bölümleri gezin: yatakhaneler, etüt ve ortak alanlar, ıslak hacimler, yemekhane-mutfak, çamaşırhane, resepsiyon-güvenlik, teknik hacimler (kazan, jeneratör, çatı, su deposu).
- Gece senaryosunu ayrıca çalışın: gece kadrosu, alarm duyulabilirliği, tahliye süresi ve engelli/hasta öğrenci planı; yurtlara özgü adım budur. Sonuçları acil durum planına işleyin.
- Puanlayıp önlemleri termine bağlayın: 5x5 matriste skorlayın; yangın-tahliye kalemlerinde "düşük olasılık" gerekçesiyle erteleme yapmayın, şiddet puanı belirleyicidir.
- Belgeyi güncel tutun: en geç 6 yılda bir; kapasite artışı, tadilat, yeni bina veya olay sonrası derhal yenileyin. Tatbikat ve bakım kayıtlarını değerlendirmeyle aynı dosyada saklayın.
Yurtta Risk Değerlendirmesi Yaparken Hangi Hatalar Sık Yapılır?
En sık hata, değerlendirmenin yalnız gündüz saatlerini kapsamasıdır; oysa yurdun en kritik zaman dilimi herkesin uyuduğu gece saatleridir. İkinci sık hata, oda denetimlerinin bir kereye mahsus yapılıp tekrarlanmamasıdır; ısıtıcı ve çoklu priz kullanımı, denetim biter bitmez geri dönebilir. Üçüncü hata, mutfak ve çamaşırhanenin ayrı bir işletme gibi değerlendirmeye dahil edilmemesidir; oysa bu bölümler yangın yükü açısından bina genelini etkiler ve ihmal edilmesi tüm binayı riske atar.
Dördüncü hata, tahliye tatbikatının yalnızca gündüz senaryosuyla yapılmasıdır; gece alarmının duyulabilirliği ve öğrencilerin uykudan uyanma süresi ayrıca ölçülmelidir. Beşinci hata, kapasite artışı veya yeni bina eklenmesi sonrası belgenin güncellenmemesidir; her yeni blok kendi kaçış yolu ve alarm kapsamıyla değerlendirmeye eklenmelidir. Bu beş hata tek başına değil, çoğu zaman birlikte görülür ve birbirini büyütür.
Denetimde Yurtta Neler Kontrol Edilir?
Denetimde önce risk değerlendirmesi belgesinin tarihi, ekip imzaları ve gece senaryosunun ayrıca işlenip işlenmediği kontrol edilir. Ardından yangın algılama-alarm sisteminin periyodik test kaydı, acil çıkış kapılarının panik barlı ve kilitsiz olması, acil aydınlatmanın çalışır durumda olması yerinde incelenir.
Mutfakta davlumbaz-baca temizlik kayıtları, gaz dedektörü ve K tipi söndürücü varlığı da denetim kapsamındadır. Gece vardiyasında en az iki görevlinin fiilen bulunduğu, nöbet çizelgeleriyle doğrulanır. Eksik bulunan kalemler için karşılık gelen 2026 ceza tutarları İSG cezaları tablosunda yer alır. Kağıt üzerinde eksiksiz görünen bir dosya, sahada uygulanmıyorsa yine de eksiklik olarak kaydedilir.
Gece Yangını Sonrasında Risk Değerlendirmesi Nasıl Güncellenir?
Örnek senaryo: bir yatakhanede oda içinde bırakılan bir ısıtıcı gece saatlerinde küçük bir yangına yol açar, duman dedektörü zamanında öter ve öğrenciler tahliye edilir, can kaybı yaşanmaz. İlk adım, olay yerinin fotoğraflanması ve tahliye süresinin (alarmdan toplanma noktasına kadar geçen zaman) kayıt altına alınmasıdır.
İkinci adım, "odada yasak elektrikli cihaz kullanımı" satırının olasılık puanının gerçekleşmiş olayla yeniden değerlendirilmesidir. Üçüncü adım, kök nedene somut önlem bağlanmasıdır: oda denetim sıklığının artırılması, imzalı bir taahhütname alınması ve etüt salonunda güvenli su ısıtıcı alternatifinin sağlanması gibi. Son adım, güncellenmiş belgenin tarihlenip kayda geçirilmesi ve önlemin uygulanma tarihinin izlenmesidir; aynı düzenleme tüm bloklara yaygınlaştırılır. Belletmen ekibiyle yapılan kısa bir bilgilendirme toplantısı, yeni kuralın herkes tarafından aynı biçimde uygulanmasını sağlar.
Yurt Personeli İçin Hangi Eğitimler Zorunludur?
Belletmen, güvenlik ve kat hizmetleri personeline 6331 sayılı Kanun m.17 gereği genel İSG eğitimi verilir; süre ve tekrar periyodu İSG eğitimi süreleri rehberinde yer alır. Mutfak ve kat hizmetleri personeli ayrıca Hijyen Eğitimi Yönetmeliği kapsamındaki hijyen eğitimini almalıdır; toplu beslenmede hijyen zafiyeti tek bir öğrenciyle sınırlı kalmaz.
Gece vardiyasında çalışan personele yangın anında ilk müdahale, alarm sistemini kullanma ve tahliye sırası konusunda ayrı bir uygulamalı eğitim verilmelidir. Yeni işe başlayan her çalışan, sahaya çıkmadan önce binanın tüm kaçış yollarını ve toplanma noktasını tanıyan bir oryantasyondan geçirilmelidir. Eğitim kayıtlarının imzalı biçimde saklanması, hem denetimde hem olası bir kaza sonrası incelemede işverenin yükümlülüğünü yerine getirdiğini gösterir.
Okul Pansiyonuyla Bağımsız Yurt Arasında Ne Fark Var?
Bir okulun bünyesindeki pansiyon, okulun risk değerlendirmesinin bir bölümü olarak ele alınır; işveren veya işveren vekili sıfatıyla okul yönetimi sorumludur ve pansiyon bölümü ayrı bir başlık altında değerlendirilir. Bağımsız bir yurtta ise yurt işletmesinin kendisi işveren konumundadır ve tüm bina tek bir değerlendirmenin kapsamına girer.
Her iki modelde de yemek veya temizlik hizmeti dışarıdan alınıyorsa alt işverenin kendi risk değerlendirmesiyle ana işletmenin belgesi arasında koordinasyon sağlanmalıdır. Öğrencilerin barındığı bölüm hangi modelde olursa olsun "etkilenebilecek diğer kişiler" kapsamında ayrıca değerlendirilir; bu ayrım yalnız sorumlu tarafı belirler, değerlendirmenin kapsamını daraltmaz. Denetim sırasında müfettişin ilk sorusu genellikle işveren sıfatının kimde olduğudur; bu netleşmeden hangi belgenin geçerli sayılacağı da belirsiz kalır. Sözleşme veya yönetmelikle net biçimde belirlenmiş bir sorumluluk paylaşımı bu belirsizliği baştan önler.
İlgili Mevzuat
- 6331 sayılı İSG Kanunu m.10: risk değerlendirmesi; barınan öğrenciler "etkilenebilecek kişiler" olarak kapsanır.
- İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği: ekip, yöntem, yenileme (az tehlikeli: 6 yıl).
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik: konaklama amaçlı binalar için algılama, alarm, kaçış yolu ve yangın güvenlik holü gereklilikleri.
- Özel öğrenci yurtlarına ilişkin yönetmelik hükümleri: kurum açma-işletme şartları, denetim ve barınma standartları (özel yurtlar için).
- Hijyen Eğitimi Yönetmeliği: mutfak ve kat hizmetleri personelinin hijyen eğitimi.
Öğrenci yurdu risk değerlendirmesi hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa destek@firstisg.com adresine yazın, 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Yurt risk değerlendirmesi kaç yılda bir yenilenir?
Öğrenci ve işçi yurtları az tehlikeli sınıftadır; değerlendirme en geç 6 yılda bir yenilenir. Kapasite artışı, tadilat, yeni blok veya yangın/kaza gibi olaylardan sonra süre beklenmeden güncellenir. Yenileme sırasında önceki dönemde tespit edilen eksiklerin kapatılıp kapatılmadığı ayrıca kontrol edilir ve rapora yazılır.
Yurtlarda en kritik risk nedir?
Gece yangını. Binada 7/24 insan uyuduğu için algılama-alarm sistemi, panik barlı kaçış kapıları, acil aydınlatma ve gece vardiyası düzeni değerlendirmenin merkezindedir. Odalarda ısıtıcı-kettle-çoklu priz kullanımı yurt yangınlarının tipik başlangıcıdır; oda denetimi tek başına yetmez, güvenli ortak alan alternatifi de sunulmalıdır.
Okul pansiyonunda sorumluluk kimde?
Pansiyon okulun parçasıysa işveren/işveren vekili sorumluluğu okul yönetimindedir ve pansiyon bölümleri okulun risk değerlendirmesinde ayrı bölüm olarak yer alır. Yemek veya temizlik hizmeti dışarıdan alınıyorsa alt işverenin kendi değerlendirmesiyle koordinasyon sağlanır; sorumluluk paylaşımı taraflar arasındaki sözleşmede açıkça yazılı olmalıdır ve denetimde istenir.
Yurt personeli için özel İSG konuları neler?
Gece vardiyası ve yalnız çalışma (belletmen, güvenlik), kat hizmetlerinde kimyasal kullanımı ve ıslak zemin, mutfakta sıcak yüzey-kesici alet, çamaşırhanede ütü-pres yanıkları öne çıkar. Vardiyalı çalışanların sağlık gözetimi ve gece en az iki görevli düzeni değerlendirmede yer almalı, tek başına çalışma mümkün olduğunca engellenmelidir.
Yurtta yangın tatbikatı zorunlu mu?
Acil durum planı kapsamında tahliye tatbikatları yapılması ve kayıt altına alınması gerekir; konaklama tesislerinde tatbikatın gece senaryosuyla da (alarm duyulabilirliği, uyanma-tahliye süresi) denenmesi iyi uygulamadır. Tatbikat sonucu görülen aksaklıklar acil durum planına geri işlenmelidir; plan hazırlığı için acil durum planı rehberine bakın.
Öğrenci Yurdu Soru Seti FirstİSG Uygulamasında Hazır
Değerlendirmenizi FirstİSG uygulamasında dijital yürütürsünüz. Firmanızı seçtiğinizde sihirbaz "Öğrenci Yurdu ve Pansiyon" bölümünü (yatakhaneden çamaşırhaneye ve gece denetimine, Fine-Kinney puan önerili hazır maddelerle) otomatik önerir. Yatakhane-mutfak-teknik hacim turlarını fotoğraflı kayda bağlar, raporu dakikalar içinde tamamlarsınız.
Öğrenci yurdu riskini gece senaryosuyla değerlendirin
FirstİSG uygulamasında gece yangını, kaçış yolları, vardiyalı yalnız çalışma ve mutfak risklerini yurda hazır soru setleriyle fotoğraftan tespit eder, Fine-Kinney öneri puanıyla önceliklendirir ve raporunuzu dakikalar içinde oluşturursunuz; her ay ücretsiz rapor hakkıyla.
Her ay ücretsiz rapor hakkı · iOS + Android
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın; FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok. İlk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın