İşyeri Hekimi Nasıl Çalışır? OSGB'siz Sözleşme, Kısmi/Tam Süreli ve Ücretler
Üç çalışma modeli, OSGB olmadan doğrudan sözleşme şartları, İSG-KATİP tavanı ve TTB tavsiye tarifesinin anlamı
İşyeri Hekimi Kaç Şekilde Çalışabilir? (Kısa Cevap)
İşyeri hekimi üç modelde çalışabilir: (1) bir OSGB bünyesinde (OSGB'nin hizmet verdiği işyerlerine atanır), (2) işverenle doğrudan (bireysel) sözleşmeyle, burada OSGB şart değildir, (3) işyerinin kendi İSGB'sinde tam süreli istihdamla. Üç modelde de görevlendirmenin yasal geçerlilik kazanması için sözleşmenin İSG-KATİP üzerinden tanımlanıp iki tarafça onaylanması zorunludur (İSG Hizmetleri Yönetmeliği). Hekimin görev, yetki ve yükümlülükleri ile çalışan başına asgari dakikalar için İşyeri Hekimi Yönetmeliği özetine bakın.
Sık sorulan "işyeri hekimi kısmi zamanlı, OSGB olmadan çalışabilir mi?" sorusunun cevabı evettir. Geçerli işyeri hekimliği belgesine sahip hekim, işverenle doğrudan kısmi süreli sözleşme yapabilir; tek şart Katip kaydı ve süre tavanına uymaktır. Aşağıdaki bölümler üç modelin farkını, sözleşme adımlarını ve sık yapılan hataları sırayla ele alır.
Üç Çalışma Modeli Birbirinden Nasıl Ayrılır?
Üç model, sözleşmenin kiminle kurulduğuna ve hekimin kaç işyerine baktığına göre ayrılır. OSGB modelinde muhatap OSGB'dir, bireysel sözleşmede muhatap doğrudan işverendir, tam süreli istihdamda hekim işyerinin kendi personelidir.
| Model | Kiminle sözleşme | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| OSGB bünyesinde | Hekim OSGB'yle iş sözleşmesi yapar; işyeri atamalarını OSGB, Katip'te yönetir | Çok sayıda küçük/orta işyerine parça parça hizmet |
| Doğrudan (bireysel) sözleşme | Hekim işverenle kısmi süreli sözleşme yapar; Katip'te bireysel tanımlanır | Tek veya birkaç işyerine düzenli hizmet; hekim serbest çalışır |
| Tam süreli istihdam (İSGB) | İşyerinin kadrosunda tam gün | Eşiği aşan büyük işyerleri |
Hangi işyerinin ayda kaç dakika hekim hizmeti alması gerektiği tehlike sınıfına bağlıdır: az tehlikeli 5, tehlikeli 10, çok tehlikeli 15 dk/çalışan/ay. Hesap örnekleri için çalışma süresi rehberine bakın. Tam süreli hekim istihdamı ise çalışan sayısı belirli bir eşiği aştığında zorunlu hâle gelir. Eşikler tehlike sınıfına göre değişir: az tehlikeli sınıfta 2.000, tehlikeli sınıfta 1.000, çok tehlikeli sınıfta 750 çalışan. Bu sayılara ulaşan işyerleri, kadrolarında en az bir tam süreli işyeri hekimi bulundurmak zorundadır. Eşiğin altındaki işyerleri OSGB veya bireysel sözleşme modelini serbestçe seçebilir.
İSG-KATİP tavan kontrolü üç modelde de aynı şekilde işler: sistem, hekimin tüm aktif sözleşmelerindeki dakikaları toplar ve yasal aylık çalışma tavanını aşan yeni sözleşmeyi kabul etmez. Tam süreli çalışan hekim, başka işyerinde ayrıca görev alamaz; bireysel sözleşmeli hekim ise kapasitesi doluncaya kadar yeni işyeri ekleyebilir.
İşyeri Hekimi Sözleşmesi Adım Adım Nasıl Kurulur?
Sözleşme kurulumu beş adımdan oluşur ve hangi model seçilirse seçilsin sıra aynı kalır. Adımlardan biri atlanırsa sözleşme Bakanlık nezdinde geçersiz sayılabilir.
- Belge kontrolü: Hekimin işyeri hekimliği belgesinin geçerli ve vize süresinin dolmamış olduğu İSG-KATİP üzerinden doğrulanır.
- Şartların belirlenmesi: Süre (ay bazında dakika), ücret, görev tanımı ve varsa eğitim verme yükümlülüğü taraflarca yazılı olarak netleştirilir.
- İSG-KATİP girişi: Sözleşme, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre hesaplanan asgari süreyle birlikte sisteme girilir.
- Karşılıklı onay: Hem hekim hem işveren (veya OSGB yetkilisi) sözleşmeyi Katip üzerinden onaylar; onay tamamlanmadan görevlendirme başlamaz.
- İlk ziyaret ve kayıt: Hekim işe başlangıç muayenelerini planlar, ziyaret tarihlerini ve süre kullanımını düzenli kaydeder; bu kayıtlar denetimde ilk istenen belgedir.
Sözleşmeyi kim imzalar sorusunun cevabı modele göre değişir: OSGB modelinde OSGB yetkilisi ve hekim, bireysel modelde doğrudan işveren ve hekim, tam süreli modelde işveren temsilcisi ve hekim sözleşmeyi imzalar. Her üçünde de nihai onay adımı İSG-KATİP'te tamamlanır.
Tabipler Odası Fiyat Listesi Ne Anlama Gelir?
Türk Tabipleri Birliği ve tabip odaları, işyeri hekimliği için her yıl asgari (tavsiye) ücret tarifesi yayımlar. Bu tarife meslek örgütünün önerisidir; yasal olarak bağlayıcı sabit bir fiyat listesi yoktur. Ücret, hekim (veya OSGB) ile işveren arasındaki sözleşmeyle serbestçe belirlenir. Pratikte tarife, özellikle doğrudan sözleşmelerde pazarlık çıpası olarak kullanılır; güncel tutarlar için ilgili tabip odasının kendi yayınına bakılmalıdır.
Ücreti etkileyen başlıca değişkenler: aylık toplam dakika (çalışan sayısı çarpı tehlike sınıfı katsayısı), işyeri sayısı ve dağınıklığı, sektörün sağlık gözetimi yükü ve hekimin deneyimi. Her durumda İSG hizmet maliyeti işverene aittir; çalışana yansıtılamaz (6331 sayılı Kanun m.6).
Sözleşmeye yazılması gereken yetki kalemleri
Reçete, istirahat raporu, sevk ve muayene imzası gibi klinik yetkilerin sınırı bu sayfanın konusu değildir. Hangi yetkinin hangi mevzuattan doğduğu ve nerede bittiği, işyeri hekiminin görev ve yetki sınırları rehberinde madde referanslarıyla ele alınmıştır. Çalışma modeli seçerken tek pratik kural şudur: bu kalemlerin sözleşmedeki görev tanımına yazılıp yazılmadığını kontrol edin.
İşyeri Hekiminin Reçete Dışında Görevleri Nelerdir?
İşyeri hekiminin asıl görevi tedavi değil önlemedir. Görev listesi dört başlıkta toplanır. Birincisi işe giriş ve periyodik muayeneleri yürütmek, ikincisi risk değerlendirmesine sağlık boyutuyla katkı vermek. Üçüncüsü iş kazası ve meslek hastalığı kayıtlarını tutmak, dördüncüsü acil durum ve ilk yardım organizasyonunu diğer sağlık personeliyle birlikte planlamaktır.
Periyodik muayene sıklığı işyerinin tehlike sınıfına göre değişir; ayrıntılı eşikler sağlık gözetimi rehberinde anlatılır. Hekim, muayene bulgularını ve maruziyet kayıtlarını gizlilik kurallarına uyarak saklar; bu kayıtlar hem çalışanın sağlık geçmişi hem denetimde istenen kanıt niteliğindedir. Görev tanımına dahil edilmişse hekim, iş kazası sonrası kök neden analizine de katılır.
Sık Karıştırılan Noktalar
- Belge şartı: Her modelde geçerli işyeri hekimliği belgesi gerekir (Bakanlıkça yetkilendirilmiş kurumda eğitim ve sınav). Pratisyen/uzman ayrımı belge şartını değiştirmez.
- Kâğıt sözleşme yetmez: İmzalı ama Katip'te onaylanmamış sözleşme Bakanlık nezdinde yok hükmündedir; hizmet süresi işlemez, işyeri "hekim görevlendirmemiş" görünür.
- Eğitim verme görevi: Hekim, çalışan İSG eğitimlerinin sağlık konularını (ilk yardım farkındalığı, meslek hastalıkları, hijyen vb.) verebilir; eğitimin toplam süresi ve belgelendirmesi eğitim yönetmeliğine tabidir.
- DSP ile iş bölümü: Çok tehlikeli sınıfta hekime diğer sağlık personeli eşlik eder; tam süreli hekim varsa ayrıca DSP zorunlu değildir.
- Vize takibi: İşyeri hekimliği belgesi 5 yılda bir vize ettirilir; süreç ve süre aşımı riskleri İSG-KATİP rehberinde anlatılır.
Sözleşmede Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
En sık görülen hata, sözleşmenin imzalandığı gün Katip kaydının yapılmamasıdır; bu gecikme, o güne kadar geçen süreyi "hizmetsiz" bırakır. İkinci sık hata, hekimin mevcut sözleşmelerindeki toplam süreyi kontrol etmeden yeni işyeri kabul etmesidir; İSG-KATİP tavanı aşan girişi reddeder ve süreç yeniden başlar.
Üçüncü hata, TTB tarifesinin zorunlu bir fiyat sanılmasıdır; bu yanlış anlama pazarlıkta işvereni gereksiz yere zorlar. Dördüncüsü, hizmet ücretinin bir kısmının çalışana yansıtılmasıdır; bu doğrudan mevzuat ihlalidir. Beşincisi, eğitim ve ziyaret kayıtlarının düzenli tutulmamasıdır.
Denetimde müfettişin ilk baktığı üç kalem şunlardır: Katip'teki sözleşme kaydının güncelliği, sözleşme süresinin tehlike sınıfına göre hesaplanan asgari süreyi karşılayıp karşılamadığı ve hekimin ziyaret/kayıt defterinin tutulup tutulmadığı. Bu üç kalem eksiksizse görevlendirme tarafı büyük ölçüde temiz kabul edilir.
Örnek Senaryo: 18 Çalışanlı Bir Atölye Nasıl Hekim Bulur?
Tehlikeli sınıfta 18 çalışanı olan bir metal atölyesi düşünelim. Tehlikeli sınıfta çalışan başına aylık asgari süre 10 dakikadır; 18 çalışan için gereken toplam süre 180 dakikadır (18 çarpı 10). Bu süre, tam süreli istihdam eşiğinin (1.000 çalışan) çok altında kaldığından işveren OSGB veya bireysel sözleşme modelini seçebilir.
İşveren önce yakın çevredeki OSGB'lerden veya bağımsız çalışan hekimlerden teklif ister, ardından hekimin belgesini ve TTB tarifesine kıyasla teklif edilen ücreti karşılaştırır. Sözleşme koşulunda anlaşınca süre ve görev tanımı yazılı hâle getirilir, İSG-KATİP'e girilir ve iki taraf onaylar. Hekim ilk ziyarette işe giriş muayenelerini planlar; sonraki ziyaretler aylık 180 dakikalık süreye göre takvimlenir. Atölye çalışan sayısını artırırsa sözleşme süresi de orantılı güncellenmelidir; aksi hâlde denetimde eksik süre bulgusu çıkar.
Hangi Model Hangi İşyerine Uygun?
Model seçimi çalışan sayısına, süreklilik ihtiyacına ve iç kaynağa bağlıdır. Aşağıdaki tablo üç modelin güçlü ve zayıf yönlerini özetler; kesin seçim işyerinin somut koşullarına göre yapılmalıdır.
| Model | Avantajı | Dezavantajı |
|---|---|---|
| OSGB bünyesinde | Hekim değişikliğinde OSGB yeni hekim atar, süreklilik OSGB'nin sorumluluğundadır | İşveren hekimi doğrudan seçemez; hizmet OSGB'nin genel kapasitesine bağlıdır |
| Doğrudan (bireysel) sözleşme | İşveren hekimi kendi seçer, ilişki doğrudan ve genelde daha ucuzdur | Hekim ayrılırsa yenisini bulma yükü işverendedir; süreklilik garantisi yoktur |
| Tam süreli istihdam (İSGB) | Hekim işyerine tamamen hâkim olur, hızlı müdahale imkânı sağlar | Maliyeti yüksektir; yalnız eşiği aşan büyük işyerleri için zorunludur |
Küçük ve orta ölçekli işyerleri genellikle OSGB veya bireysel sözleşmeyi tercih eder; ikisi arasındaki fark süreklilik güvencesi ile maliyettir. OSGB, hekim ayrılsa bile hizmeti kesintisiz sürdürme sorumluluğunu üstlenir, bireysel sözleşmede bu risk işverene kalır.
Karar verirken bakılacak üç soru şunlardır. Birincisi, işyerinin coğrafi konumu bir OSGB ağının kapsama alanında mı. İkincisi, işveren hekim seçimini kendisi mi yapmak istiyor. Üçüncüsü, bütçe TTB tarifesine yakın mı yoksa OSGB'nin toplu hizmet indirimine mi ihtiyaç var. Bu üç sorunun cevabı çoğu zaman doğru modeli kendiliğinden gösterir.
Sözleşme Sona Erdiğinde veya Hekim Değiştiğinde Ne Yapılmalı?
Sözleşme süresi dolduğunda veya taraflardan biri feshettiğinde önce İSG-KATİP'teki kayıt sonlandırılır; aksi hâlde sistem hekimi hâlâ o işyerinde görevliymiş gibi gösterip yeni sözleşmenin girişini engelleyebilir. Hekim değişikliğinde devir süreci, önceki hekimin tuttuğu sağlık dosyalarının ve risk değerlendirmesi katkılarının yeni hekime aktarılmasını içerir.
İşveren tarafında yapılması gerekenler üç adımdır: eski sözleşmeyi Katip'te kapatmak, yeni hekimle belge kontrolünden başlayarak sözleşme sürecini yeniden yürütmek, geçiş döneminde hizmetsiz kalınan gün olmaması için yeni sözleşmeyi önceden hazırlamak. Geçiş süresi uzarsa işyeri o dönem için hekimsiz kalmış sayılır ve idari para cezası riski doğar; bu yüzden ayrılık bildirimi alınır alınmaz yeni arayışa başlamak önerilir.
İşyeri hekimi çalışma modelleri hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa destek@firstisg.com adresine yazın, 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
İşyeri hekimi OSGB olmadan kısmi zamanlı çalışabilir mi?
Evet. Geçerli işyeri hekimliği belgesine sahip hekim, işverenle doğrudan (bireysel) kısmi süreli sözleşme yapabilir; OSGB aracılığı zorunlu değildir. Şart, sözleşmenin süre (aylık dakika), ücret ve görev tanımıyla birlikte İSG-KATİP'te tanımlanıp iki tarafça onaylanmasıdır. Toplam süre, hekimin tüm aktif sözleşmelerinin toplandığı yasal aylık tavanı aşamaz; Katip bu toplamı otomatik izler.
İşyeri hekimi hangi modellerde çalışabilir?
Üç model vardır: OSGB bünyesinde (atamaları OSGB yönetir), işverenle doğrudan bireysel kısmi süreli sözleşme ve büyük işyerlerinde tam süreli İSGB istihdamı. Hangi işyerinin ayda kaç dakika hekim hizmeti alacağını tehlike sınıfı belirler: az tehlikeli 5, tehlikeli 10, çok tehlikeli 15 dk/çalışan/ay. Tam süreli hekim, çalışan sayısı az tehlikelide 2.000, tehlikelide 1.000, çok tehlikelide 750'yi aştığında zorunlu hâle gelir.
Tabipler odası işyeri hekimi fiyat listesi bağlayıcı mı?
Hayır, TTB ve tabip odalarının yayımladığı işyeri hekimliği ücret tarifesi asgari/tavsiye niteliğindedir; ücret sözleşmeyle serbestçe belirlenir. Tarife pratikte pazarlık çıpası olarak kullanılır; güncel tutar için ilgili odanın kendi yayınına bakın. Asıl ücreti belirleyen aylık toplam dakika, işyeri sayısı ve dağınıklığı, sektörün sağlık gözetimi yüküdür; maliyet her durumda işverene aittir, çalışana yansıtılamaz.
İşyeri hekimi en fazla kaç işyerine bakabilir?
Sabit bir işyeri sayısı sınırı yoktur; sınır toplam süredir. İSG-KATİP, hekimin tüm aktif sözleşmelerindeki dakikaları toplar ve yasal aylık çalışma tavanını aşan yeni sözleşmeyi kabul etmez. Doğrudan sözleşmeyle çalışan hekimler pratikte 5-10 işyerine kadar hizmet verebilir; asıl kısıt işyeri adedi değil kalan dakika kapasitesidir. Tam süreli çalışan hekim başka işyerinde ayrıca görev alamaz.
Kâğıt üzerinde sözleşme yaptık, Katip'e girmedik; geçerli mi?
Hayır, İSG-KATİP'te onaylanmamış görevlendirme Bakanlık nezdinde yok hükmündedir: işyeri "hekim görevlendirmemiş" görünür ve denetimde 2026 tarifesinde aylık 111.263 TL'den başlayan idari para cezası riski doğar; aykırılık sürdükçe ceza her ay tekrar işler. Kağıt sözleşme delil olarak faydalı olsa da Katip kaydının yerini tutmaz; imzaladığınız gün kaydı da tamamlayın.
Birden Fazla İşyerine Hizmet Veren Hekim Zamanını Nasıl Yönetir?
Doğrudan sözleşmeyle 5-10 işyerine bakan hekimin asıl yükü tıbbi değil operasyoneldir: hangi işyerinde kaç dakika kaldı, hangi ziyaret ne zaman, hangi rapor bekliyor sorularının cevabı elle takip edildiğinde kolayca karışır. FirstİSG'de ziyaretler ajandada planlanır, süreler işyeri bazında izlenir, raporlar sahada dakikalar içinde çıkar; işyeri hekimleri sayfasında akışın tamamını görebilirsiniz.
Muayene ve sağlık gözetimini tek uygulamada yürütün
FirstİSG uygulamasında sağlık gözetimi kayıtları, periyodik muayene tarihleri ve İSG-KATİP dakika kapasiteniz tek yerde toplanır; hangi çalışma modelinde olursanız olun saha işini düzene sokarsınız.
Her ay ücretsiz rapor hakkı · iOS + Android
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın; FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok. İlk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın