Şantiye İSG Koordinatörü: Ne Zaman Zorunlu, Kim Olabilir, Görevleri Neler?
Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği'ndeki sağlık ve güvenlik koordinatörü: hazırlık ve uygulama aşaması farkı, atama koşulları, görev listesi, haftalık rutin ve koordinasyon toplantısı tutanağı iskeleti.
Sağlık ve Güvenlik Koordinatörü Kimdir?
Sağlık ve güvenlik koordinatörü; projenin hazırlık ve uygulama aşamalarında işveren veya proje sorumlusunun görevlendirdiği gerçek veya tüzel kişidir. Görevleri yönetmeliğin 10 ve 11. maddelerinde sayılır (Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği m.4/1-g; RG 05.10.2013, S: 28786). Sahada "şantiye İSG koordinatörü" diye anılan rol budur.
Koordinatör, işverenlerin yerine geçmez. Her işveren kendi çalışanından sorumlu kalır. Koordinatörün işi, aynı yapı alanını paylaşan işverenlerin önlemlerini birbirine bağlamaktır.
Koordinatör Ne Zaman Zorunludur?
Koordinatör yükümlülüğü yönetmeliğin 8. maddesindeki iki fıkranın birlikte okunmasıyla belirlenir.
- Kural (m.8/1): Aynı yapı alanında birden fazla işveren veya alt işveren varsa, işveren veya proje sorumlusu bir veya daha fazla koordinatör görevlendirir.
- İstisna (m.8/3): İş önbildirim gerektirmiyorsa ve Ek-2'deki riskli çalışmaları içermiyorsa koordinatör görevlendirilmeyebilir. İki koşul birlikte aranır.
| Durum | Koordinatör |
|---|---|
| Sahada tek işveren var, alt işveren yok | m.8/1 koşulu oluşmaz; SGP yükümlülüğü yine de sürer (m.8/2) |
| Birden fazla işveren, iş önbildirim eşiğini aşıyor | Görevlendirilir |
| Birden fazla işveren, Ek-2'deki bir riskli çalışma var (örneğin yüksekten düşme riski fazla olan iş) | Görevlendirilir |
| Birden fazla işveren, önbildirim yok, Ek-2 çalışması yok | Görevlendirilmeyebilir (m.8/3) |
Ek-2 listesi; toprak altında kalma, batma veya yüksekten düşme riskinin fazla olduğu işleri, yüksek gerilim hattı yakınındaki işleri, kuyu ve tünel işlerini, ağır prefabrik montajını ve patlayıcı kullanımını sayar. Bina inşaatlarında yüksekten düşme riski genellikle bulunduğu için istisna dar uygulanır. Önbildirim eşikleri için şantiye önbildirimi rehberine bakın.
Hazırlık Koordinatörü ile Uygulama Koordinatörü Arasındaki Fark
Yönetmelik koordinatörün görevlerini iki aşamaya ayırır. Aynı kişi iki aşamayı da yürütebilir; yönetmelik "bir veya daha fazla" koordinatörden söz eder.
| Konu | Proje hazırlık aşaması (m.10) | Proje uygulama aşaması (m.11) |
|---|---|---|
| Ne zaman? | Tasarım ve hazırlık; şantiye kurulmadan önce | Şantiye süresince |
| Risklerden korunma ilkeleri | Mimari, teknik ve organizasyonel kararlarda ve süre hesabında uygulanmasını koordine eder (m.9 ile birlikte) | İş programı kararlarında ve süre hesabında uygulanmasını koordine eder (m.11/1-a) |
| SGP | Hazırlar veya hazırlanmasını sağlar; Ek-2 işleri için özel tedbirleri koydurur (m.10/1-b) | Uygulanmasını koordine eder, ilerleme ve değişikliğe göre düzenler (m.11/1-b, c) |
| Sağlık ve Güvenlik Dosyası | Hazırlar; proje sonrası bakım, tadilat ve yıkım bilgilerini de içerecek şekilde (m.10/1-c) | Gerekli düzenlemeleri yapar veya yaptırır (m.11/1-c) |
| İşverenler arası organizasyon | İşe sonradan katılanlar dâhil organizasyonu sağlar, bilgi alışverişine katkıda bulunur (m.11/1-ç) | |
| Kontroller | Güvenli çalışma için gerekli kontrolleri koordine eder (m.11/1-d) | |
| Yapı alanına giriş | İzin verilmeyen kişilerin girişini önleyecek düzenlemeleri yapar (m.11/1-e) |
Kimler Koordinatör Olabilir?
Yönetmelik koordinatör için belge, meslek veya deneyim şartı koymaz. Tanım yalnız, işveren veya proje sorumlusunun sorumluluk verdiği gerçek veya tüzel kişiden söz eder (m.4/1-g). Bu, koordinasyon hizmetinin bir şirketten de alınabileceği anlamına gelir.
Şart yazılı olmasa da görev teknik bilgi ister. Koordinatör; iş programını okuyabilmeli, Ek-4 asgari şartlarını bilmeli ve alt işverenlere talimat verebilecek konumda olmalıdır. Uygulamada inşaat deneyimi olan iş güvenliği uzmanları ve inşaat mühendisleri bu rolü sık üstlenir.
Koordinatör ile işverenin iş güvenliği uzmanı farklı görevlerdir. Uzman kendi işvereninin risk değerlendirmesi, eğitim ve gözetim işlerini yürütür. Aynı kişiye iki görev verilecekse süre ve sorumluluk sınırı sözleşmede ayrı ayrı yazılmalıdır.
Önemli: Koordinatör görevlendirmek işverenin veya proje sorumlusunun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz (m.6/2). Koordinatörün görevini yapması alt işverenlerin sorumluluğunu da etkilemez (m.6/3).
Görevlendirme Yazısında Neler Bulunmalı?
Yönetmelik görevlendirmenin biçimini düzenlemez. Önbildirim formunda (Ek-3) iki aşamanın koordinatörlerinin ad ve adresleri ayrı ayrı istendiği için görevlendirme yazılı yapılmalıdır. Yazıda şu bilgiler yer alır:
- Proje adı, yapı alanının adresi ve kapsamı.
- Görevlendirilen kişi veya şirket, iletişim bilgileri.
- Aşama: hazırlık, uygulama ya da ikisi birden; başlangıç tarihi.
- Yetki: alt işverenlere talimat verme, iş programına görüş bildirme, tehlikeli durumda işi durdurmayı işverene önerme.
- Raporlama: kime, hangi sıklıkla ve hangi biçimde.
- İşveren veya proje sorumlusunun ve koordinatörün imzası.
Uygulama Koordinatörünün Haftalık Rutini
Aşağıdaki rutin yönetmelikte yazılı bir takvim değildir; m.11'deki görevlerin sahada nasıl sürdürülebileceğine dair bir örnektir. Şantiyenin büyüklüğüne göre sıklık artırılır.
| Zaman | İş | Bağlı görev |
|---|---|---|
| Haftanın ilk günü | Alt işverenlerle haftalık iş programını gözden geçirme, çakışan işleri ayırma | m.11/1-a |
| Her gün | Giriş noktası ve ziyaretçi kaydı kontrolü, yeni gelen ekiplerin bilgilendirilmesi | m.11/1-ç, e |
| Haftada en az bir saha turu | Ek-4 kontrol listesiyle ortak alanların denetimi, bulguların sorumluya yazılması | m.11/1-b, d |
| Haftalık | Koordinasyon toplantısı ve tutanak | m.11/1-ç |
| Aşama değişiminde | SGP ve Sağlık ve Güvenlik Dosyası revizyonu, revizyonun tebliği | m.11/1-c |
| Ay sonu | Açık bulguların ve kapanış sürelerinin işverene raporlanması | m.11/1-b |
Saha turunda kullanılacak madde listesi için Ek-4 şantiye kontrol listesine bakın.
Koordinasyon Toplantısı Tutanağı Örnek İskeleti
Tutanak, işverenler arası bilgi alışverişinin ve alınan kararların kaydıdır. Aşağıdaki iskeleti yazdırıp doldurabilir veya kendi formunuza aktarabilirsiniz.
| Alan | Doldurulacak bilgi |
|---|---|
| Toplantı bilgisi | Proje, tarih, saat, yer, toplantı no |
| Katılımcılar | Ad, işveren, görev, imza (her alt işverenden bir yetkili) |
| Önceki kararların durumu | Karar no, sorumlu, durum (kapandı, devam, gecikti) |
| Gelecek haftanın iş programı | Aşama, kat veya bölge, ekip, tarih |
| Çakışan işler ve ortak alanlar | Çakışma, alınan karar, sorumlu |
| Saha bulguları | Bulgu, Ek-4 dayanağı, sorumlu işveren, termin |
| Olaylar | İş kazası, ramak kala, denetim bulgusu ve alınan önlem |
| SGP değişikliği | Değişen bölüm, revizyon no, tebliğ edilecek işverenler |
| Onay | Koordinatör imzası, bir sonraki toplantı tarihi |
Benzer bir tutanak yapısı için İSG kurulu toplantısı rehberindeki Word şablonuna da bakabilirsiniz. Kurul ile koordinasyon toplantısı farklıdır: kurul 6331 sayılı Kanun m.22'ye göre işveren bazında kurulur.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlı bir uygulama rehberidir. Bağlayıcı çerçeve Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği'nin yürürlükteki metnidir.
Şantiye İSG koordinatörü hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa destek@firstisg.com adresine yazın, 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Şantiyede İSG koordinatörü zorunlu mu?
Aynı yapı alanında birden fazla işveren veya alt işveren varsa zorunludur (m.8/1). İstisna: iş önbildirim gerektirmiyor ve Ek-2'deki riskli çalışmaları içermiyorsa koordinatör görevlendirilmeyebilir (m.8/3). Tek işverenli işte koordinatör yükümlülüğü doğmaz ama SGP yine gerekir.
Koordinatör olmak için belge gerekir mi?
Yönetmelik koordinatör için belge, meslek veya deneyim şartı koymaz. Koordinatör, işveren veya proje sorumlusunun sorumluluk verdiği gerçek veya tüzel kişidir (m.4/1-g). Görev teknik bilgi gerektirdiği için uygulamada inşaat deneyimli iş güvenliği uzmanları ve inşaat mühendisleri tercih edilir.
Hazırlık koordinatörü ile uygulama koordinatörü farkı nedir?
Hazırlık koordinatörü tasarım aşamasında çalışır: SGP'yi ve Sağlık ve Güvenlik Dosyasını hazırlar (m.10). Uygulama koordinatörü şantiye süresince iş programını koordine eder, planı ve dosyayı günceller, işe sonradan katılanları organize eder ve yetkisiz girişi önler (m.11). Aynı kişi iki görevi de yürütebilir.
İş güvenliği uzmanı koordinatör olabilir mi?
Yönetmelik bunu yasaklamaz ve ayrı bir şart da koymaz. Uzman ile koordinatör farklı görevlerdir: uzman kendi işvereninin İSG hizmetini, koordinatör işverenler arası koordinasyonu yürütür. Aynı kişiye iki görev verilecekse süre ve sorumluluk sınırları sözleşmede ayrı yazılmalıdır.
Koordinatörün görevlendirilmesi yazılı mı olmalı?
Yönetmelik biçim belirlemez. Ancak önbildirimde (Ek-3) hazırlık ve uygulama koordinatörlerinin ad ve adresleri istendiği ve sorumluluk sınırının kanıtlanması gerektiği için yazılı görevlendirme doğru uygulamadır. Yazıda aşama, yetki ve raporlama düzeni yer almalıdır.
Koordinatör işi durdurabilir mi?
Yönetmelik koordinatöre doğrudan işi durdurma yetkisi vermez. İşveren ve alt işverenler koordinatörün uyarı, tespit ve talimatlarını dikkate almak zorundadır (m.5/2-b). Durdurma yetkisinin işveren adına koordinatöre verilip verilmeyeceği görevlendirme yazısında açıkça belirlenmelidir.
Koordinasyon Kararlarını Takip Edilebilir Hâle Getirin
Toplantıda alınan kararın değeri, bir hafta sonra kapanıp kapanmadığının görülmesindedir. FirstİSG uygulamasıyla saha turundaki bulguları fotoğraftan saha raporuna dönüştürür, her birini sorumlu işveren ve terminle DÖF olarak izlersiniz. Tekrarlayan saha ziyaretleri ajandada planlanır.
Koordinasyon kararlarını takip edilebilir hâle getirin
FirstİSG uygulamasında saha turundaki bulguları rapora dönüştürür, sorumlu işveren ve terminle DÖF olarak izler, ziyaretleri ajandada planlarsınız.
Her ay ücretsiz rapor hakkı · iOS + Android
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın; FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok. İlk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın