KKD Zimmet Tutanağı: Örnek, Yönetmelik Dayanağı ve Kullanmama Cezası
Zimmet/teslim tutanağı neden şart, hangi alanları içermeli, KKD kullanmayan çalışana ne yapılır? İndirilebilir Word şablonuyla.
Şablonu hemen indirin, kayıt gerekmez. Kişi başı imzalı Word tutanağı, yazdırıp elle doldurmak için PDF sürümü, tüm çalışanların zimmetini tek sayfada izleyen Excel çizelgesi. Tutanakta hangi alanların bulunması gerektiği ve doldurma kuralları aşağıda.
KKD zimmet tutanağı nedir?
KKD zimmet (teslim) tutanağı; işverenin çalışana hangi kişisel koruyucu donanımı, hangi tarihte, kullanım eğitimiyle birlikte teslim ettiğini kayıt altına alan imzalı belgedir. Mevzuatta "zimmet tutanağı" adıyla tanımlı bir form yoktur. KKD'yi ücretsiz sağlama, eğitim verme ve kullanımı denetleme yükümlülüğü ise işverene aittir. Dayanak, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (RG: 30.06.2012, S: 28339) m.4 ve m.30 ile Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik'tir (RG: 02.07.2013, S: 28695). Bu yükümlülüklerin yerine getirildiğinin ispatı pratikte imzalı zimmet tutanağıdır.
Bir iş kazası davasında "baret verilmişti" beyanının delil değeri yoktur; tarihli, imzalı, KKD cinsi ve CE kategorisi yazılı tutanağın vardır. Aynı belge SGK müfettişinin ve iş müfettişinin de ilk istediği kayıtlardandır; iş kazası bildirimi rehberindeki belge listesine bakın.
KKD Zimmet Tutanağı Örneği (Word + PDF + Excel İndir)
İyi bir zimmet tutanağı şu alanları içerir:
- İşyeri ve çalışan bilgileri (ad, görev, bölüm).
- Teslim edilen KKD tablosu: cinsi, markası/modeli, CE kategorisi (I/II/III), bedeni, adedi, teslim tarihi.
- Çalışan beyanı: KKD'nin kullanım eğitiminin verildiği, talimatların anlaşıldığı, hasar/kayıp durumunda bildirim yükümlülüğü.
- İade/değişim kayıtları (yıpranan KKD'nin yenisiyle değişimi de kayda girer).
- Çalışan ve teslim eden imzaları.
Kayıt gerektirmeyen üç dosya var. Birincisi, kişi başı imzalı Word tutanağı (tüm alanlar ve şantiye işçisi için doldurulmuş örnek). İkincisi, yazdırıp elle doldurmak için aynı formun PDF sürümü. Üçüncüsü, tüm çalışanların zimmetini tek sayfada izleyen Excel KKD zimmet çizelgesi. Çizelgede CE kategorisi ve durum için açılır listeler bulunur; teslim tarihi ile periyottan "sonraki yenileme" otomatik hesaplanır. Çizelge imzalı tutanağın yerine geçmez, onu tamamlar.
Sık aranan "KKD kullanma talimatı örneği" de aynı mantıkla hazırlanır. Her KKD için üreticinin kullanım kılavuzundan işyerine uyarlanmış kısa bir talimat yazılır: ne zaman takılır, nasıl kontrol edilir, nasıl saklanır. Talimat, zimmetle birlikte tebliğ edilir. Hangi işe hangi KKD'nin seçileceği için KKD seçim rehberine bakın.
Çalışan Zimmet Tutanağını İmzalamazsa Ne Olur?
İmza reddi, KKD'nin fiilen teslim edildiği gerçeğini ortadan kaldırmaz; ancak bunu ispat etme yükü işverene ağırlaşarak geçer.
Pratikte üç adım izlenir. Önce teslim iki tanık huzurunda yapılır ve tutanağa "çalışan imza atmayı reddetti" şerhi tarih ve tanık adlarıyla düşülür. Sonra teslimin fiilen gerçekleştiği fotoğraf veya video ile ayrıca belgelenir; bu, imzasız bir tutanağın mahkemede tek başına taşıyamadığı ispat gücünü tamamlar. Son olarak, reddin tekrarı hâlinde çalışana yazılı savunma istenir ve süreç 4857 sayılı Kanun'un disiplin hükümlerine göre ilerler. Şerh düşülmeden bırakılan boş imza hanesi, denetimde "teslim hiç yapılmamış" gibi okunur.
Zimmet Tutanağı Kaç Nüsha Düzenlenir, Kim Saklar?
Standart uygulamada iki nüsha düzenlenir: biri çalışanda kalır, diğeri işverenin özlük dosyasında saklanır.
Çalışandaki nüsha, teslim edilen donanımın hangi tarihte ve hangi eğitimle verildiğini kendisine de hatırlatır. İşverendeki nüsha, iş kazası incelemesinde veya denetimde ilk istenen belgelerden biridir ve eğitim kaydı ile saha denetim kaydıyla birlikte tutulduğunda ispat gücü artar. İş sözleşmesi sona erdiğinde KKD'nin iadesi ayrı bir satırla aynı tutanağa ya da zimmet çizelgesine işlenir; iade edilmeyen donanımın bedeli, iş sözleşmesinde veya işyeri talimatında öngörülen usule göre değerlendirilir.
KKD Kullanımı Hangi Yönetmelikte? Kaç dB'de Kulak Koruyucu Zorunlu?
KKD'yi iki ayrı mevzuat kolu düzenler ve sahada en sık karıştırılan şey budur: biri işverenin kullandırma yükümlülüğünü, diğeri ürünün kendisini düzenler.
| Mevzuat | Resmî Gazete | Neyi düzenler? |
|---|---|---|
| 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu | 30.06.2012 / S. 28339 | İşverenin genel koruma yükümlülüğü (m.4), çalışanın yükümlülüğü (m.19), idari para cezaları (m.26) |
| Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik: kullanım kolu | 02.07.2013 / S. 28695 | KKD'nin son çare olduğu ilkesi (önce toplu koruma), risk değerlendirmesine dayalı seçim, ücretsiz sağlama, eğitim ve kullanımı denetleme şartı |
| Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği ((AB) 2016/425 uyumu): ürün kolu | 01.05.2019 / S. 30761 | Piyasaya arz, CE işareti, risk kategorileri (Ek-1) ve uygunluk değerlendirmesi (m.19-20). Tutanağa yazılacak EN kodları için KKD standartları rehberi |
| Çalışanların Gürültü İle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik | 28.07.2013 / S. 28721 | Kulak koruyucunun hangi eşikte bulundurulacağı, hangi eşikte kullandırılacağı (m.5, m.9); özet |
| Sektör mevzuatı | Çeşitli | Yapı işleri, maden ve kimya mevzuatı ilave KKD şartları getirir |
Not: 2019 tarihli ürün yönetmeliği (m.46), 29.11.2006 tarihli ve 26361 sayılı eski KKD Yönetmeliği'ni yürürlükten kaldırmıştır. Piyasada dolaşan eski kaynaklar hâlâ mülga metne atıf yapabiliyor. Tutanağa mevzuat adı yazarken güncel olanı kullanın.
KKD Kategorileri (I / II / III) ve Tutanakta Anlamı
Kategori, KKD'nin karşı koruduğu riskin ağırlığına göre belirlenir ve ürünün nasıl belgelendirildiğini değiştirir. Zimmet tutanağına kategoriyi yazmak, denetimde "doğru sınıf donanım verilmiş mi" sorusunu tek satırda cevaplar:
| Kategori | Kapsadığı risk (Ek-1) | Uygunluk değerlendirmesi | Onaylanmış kuruluş |
|---|---|---|---|
| Kategori I | Asgari düzeydeki riskler: yüzeysel mekanik yaralanma, zayıf etkili temizlik malzemesiyle temas, 50 °C'yi geçmeyen sıcak yüzey teması, güneş ışığı, aşırı olmayan atmosferik şartlar | Modül A: üretimin dâhili kontrolü (imalatçının öz beyanı) | Devrede değil |
| Kategori II | Kategori I ve III dışında kalan bütün riskler | Modül B (AB tip incelemesi) + Modül C (dâhili kontrole dayalı tipe uygunluk) | Yalnız tip incelemesinde |
| Kategori III | Ölüm veya geri dönüşü olmayan sağlık hasarı doğuran riskler: sağlığa zararlı madde ve karışımlar, yetersiz oksijen, zararlı biyolojik ajan, iyonize radyasyon. Diğer riskler: ≥100 °C ve ≤ −50 °C ortamlar, yüksekten düşme, elektrik şoku, boğulma, elde taşınan elektrikli testere kesiği, yüksek basınçlı püskürtme, kurşun/bıçak yaralanması, zararlı gürültü | Modül B + Modül C2 veya Modül D (sürekli üretim gözetimi) | Tip incelemesi + üretim gözetimi |
Pratik ayırt edici: Kategori III ürünlerde CE işaretinin yanına üretim gözetimini yapan onaylanmış kuruluşun dört haneli kimlik numarası iliştirilir; çıplak "CE" ise Kategori I'e işaret eder. Ürünün üzerindeki bu işaret, tutanaktaki kategori beyanının doğrulama noktasıdır.
Uyarı (örneklerin statüsü): Yönetmeliğin Ek-1'i yalnızca riskleri sayar, kategori başına ürün örneği vermez. "Paraşüt tipi emniyet kemeri Kategori III'tür" gibi eşleştirmeler mevzuat hükmü değil, Ek-1'deki risk tanımlarından (bu örnekte "yüksekten düşme") türetilmiş yorumlardır. Tereddütte kalırsanız kaynak, ürünün AB uygunluk beyanıdır.
Kaç dB'de Kulak Koruyucu Zorunlu? (Eşik Tablosu)
"Kulak koruyucu zorunlu mu?" sorusunun tek bir cevabı yoktur; maruziyet düzeyine göre üç kademe işler. Değerler günlük 8 saatlik maruziyete göre eşdeğer ses düzeyidir (LEX, 8saat):
| Maruziyet düzeyi | Eşik | Tepe ses basıncı | İşverenin yükümlülüğü | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| En düşük maruziyet eylem değeri | 80 dB(A) | 112 Pa | Kulak koruyucu kullanıma hazır hâlde bulundurulur (kullanım çalışanın tercihine bırakılır); bilgilendirme ve eğitim verilir | m.5/1-a; m.9/1-a |
| En yüksek maruziyet eylem değeri | 85 dB(A) | 140 Pa | İşveren koruyucunun kullanılmasını sağlar ve denetler; alan işaretlenir, işitme testi (odyometri) periyodik yapılır | m.5/1-b; m.9/1-b |
| Maruziyet sınır değeri | 87 dB(A) | 200 Pa | Koruyucunun azaltıcı etkisi dâhil aşılamaz; aşılırsa derhal düşürücü önlem alınır | m.5/1-c |
Mevzuattaki resmî terim "maruziyet eylem değeri"dir; sahada sık kullanılan "etkin değer" ifadesi aynı kavramı anlatır. Ayrım kritiktir: eylem değerleri hesaplanırken kulak koruyucunun etkisi dikkate alınmaz, yani ortamda ölçülen gürültü esastır. Sınır değer uygulanırken ise koruyucunun etkisi dikkate alınır, yani kulağa ulaşan gürültü esas alınır (Çalışanların Gürültü İle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik m.5/2 ve m.5/3; RG: 28.07.2013, S: 28721). Ayrıntı ve titreşim eşikleri için gürültü ve titreşim yönetmelikleri özetine bakın. Zimmet tutanağında kulak koruyucunun SNR/EN değeri de yazılırsa, hangi eşikte hangi koruyucunun verildiği denetimde tek bakışta görünür.
KKD kullanmayan çalışana ceza var mı?
Çalışanın devlete ödediği bir ceza yoktur; süreç iş hukuku yolundan işler. Yaptırımın kime uygulanacağı duruma göre değişir ve üç durum ayrı ayrı işler:
| Durum | Yaptırım türü | Dayanak | Zimmet tutanağının rolü |
|---|---|---|---|
| İşveren KKD sağlamıyor | İdari para cezası + kazada kusur oranının büyümesi | 6331 sayılı Kanun m.26 | Yokluğu "sağlamadım" karinesi doğurur |
| Çalışan verilen KKD'yi kullanmıyor | Devlete ödenen ceza yoktur; iş hukuku süreci işler (yazılı uyarı → savunma → tekrarında haklı fesih) | 6331 m.19 (çalışan yükümlülüğü); 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II-ı | Feshin geçerliliği, eğitim + zimmet + denetim kaydının sunulabilmesine bağlıdır |
| Kaza meydana geldi | Çalışanın kusuru tazminatta müterafik kusur indirimi doğurabilir | Genel sorumluluk hükümleri | İşveren denetim yükümlülüğünü kanıtlayamazsa sorumluluğun büyüğü işverende kalır |
Tablonun üç satırı da aynı yere bakar: ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla artar; güncel kalemler için 2026 İSG cezaları tablosuna bakın. Çalışan tarafında ise devlete ödenen bir "KKD kullanmama cezası" yoktur. 6331 m.19 çalışana donanımı talimata uygun kullanma yükümlülüğü getirir; uymayan çalışana yazılı uyarı ve savunma süreci işletilir. Yargı pratiği, İş Kanunu m.25/II-ı kapsamındaki fesihleri işverenin eğitim + zimmet + denetim kayıtlarını birlikte sunabilmesi şartıyla geçerli bulur; üçünden biri eksikse fesih de zayıflar.
Özet: zimmet tutanağı tek başına yetmez. Saha denetimlerinde kullanım kontrolü yapılıp denetim kaydına geçmelidir. "KKD verildi ama kullanılmıyor ve kimse denetlemiyor" tablosu, denetimde ve mahkemede en aleyhte senaryodur. Üçünün birlikte yürütülmesi, hem kazayı önler hem de bir kaza sonrasında işverenin elini güçlendirir; ayrı ayrı tutulan üç kayıt, birbirinden kopuk kaldığı sürece bu bütünlüğü hiçbir zaman sağlamaz.
KKD zimmet tutanağı hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa destek@firstisg.com adresine yazın, 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
KKD zimmet tutanağı zorunlu mu?
Mevzuatta "zimmet tutanağı" adıyla tanımlı bir form yoktur; ancak işverenin KKD'yi ücretsiz sağlama, eğitim verme ve kullanımı denetleme yükümlülükleri (6331 m.30 ve KKD Kullanım Yönetmeliği) ancak imzalı, tarihli kayıtla ispatlanabilir. Denetimde ve iş kazası davasında tutanaksız "verdik" beyanının delil değeri yoktur; fiilen zorunludur.
KKD kullanımı hangi yönetmelikte düzenlenir?
İşyeri tarafı Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik'te (RG: 02.07.2013), ürün güvenliği tarafı ise KKD Yönetmeliği'nde (AB 2016/425 uyumu, CE işareti ve I/II/III kategorileri) düzenlenir. Temel ilke: KKD son çaredir; önce toplu koruma önlemleri uygulanır; makinelerde bunun karşılığı makine koruyucularıdır.
KKD kullanmayan çalışana ceza verilir mi?
Devlete ödenen bir idari para cezası çalışana uygulanmaz; sonuçlar iş hukukundadır. Yazılı uyarı ve savunma süreci işletilir; tekrarında İş Kanunu m.25/II-ı (iş güvenliğini tehlikeye düşürme) kapsamında haklı fesih gündeme gelebilir. Feshin geçerliliği, işverenin eğitim + zimmet + denetim kayıtlarını sunabilmesine bağlıdır.
KKD zimmet çizelgesi (Excel) ile zimmet tutanağı (Word) arasındaki fark nedir?
Tutanak, tek çalışana teslim edilen KKD'lerin imzalı hukuki belgesidir: denetimde istenen budur. Çizelge ise tüm çalışanların zimmetini tek sayfada izleyen toplu takip listesidir: kim, hangi KKD, hangi tarihte aldı, sonraki yenileme ne zaman. Çizelge tutanağın yerine geçmez, onu tamamlar; ikisi de bu sayfadan kayıt gerektirmeden indirilir.
KKD zimmet formu PDF olarak indirilebilir mi?
Evet, hazır PDF sürümü kayıt gerektirmeden indirilir: yazdırıp elle doldurmak için tutanağın sabit düzenli hâlidir, işyeri/çalışan bilgileri ve CE kategorili KKD tablosunu içerir. Bilgisayarda doldurmak veya doldurulmuş örneği görmek için Word sürümü tercih edilir; hangi format kullanılırsa kullanılsın imza mutlaka çıktı üzerine ıslak alınır; taranmış imza denetimde geçerli kabul edilmez.
Zimmetten Denetime Kapalı Döngü
FirstİSG'de KKD eksikliği saha denetiminde fotoğrafla kaydedilir, yapay zekâ bulguyu ilgili mevzuat maddesiyle eşleştirir ve uygunsuzluk sorumlu-terminli DÖF olarak takip edilir. Zimmet evrakı + denetim kaydı + DÖF kapanışı tek dosyada birleşince, denetim ve dava dosyanız kendiliğinden hazır olur.
KKD zimmetini dijital tutanakla kayıt altına alın
FirstİSG uygulamasında her çalışana teslim edilen kişisel koruyucu donanımı dijital zimmetle kaydeder, imzalı teslim tutanağı ve yenileme takibini tek yerde tutarsınız.
Her ay ücretsiz rapor hakkı · iOS + Android
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın; FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok. İlk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın