Elektrik Tesisatı Periyodik Kontrolü: Uygunluk Raporu, Periyot ve Proje Şartı
Elektrik iç tesisatı kaç yılda bir kontrol edilir, kimler yapabilir, tesisat projesi neden aranır? Ölçüm kapsamı, mevzuat dayanağı ve rapor şartları
Elektrik Tesisatı Uygunluk Kontrolü Nedir? — Kısa Cevap
Elektrik tesisatı periyodik kontrolü; işyerindeki iç tesisatın (panolar, hatlar, koruma düzenleri, aydınlatma ve priz devreleri) elektrik çarpması ve yangın riskine karşı güvenli durumda olduğunun, yetkili kişilerce yılda en az bir kez muayene ve ölçümlerle doğrulanıp raporlanmasıdır. Dayanağı İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği EK-III Tablo-3'tür; teknik kriterler Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği (RG 04.11.1984, sayı 18565), Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği (RG 30.11.2000, sayı 24246), Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği (RG 21.08.2001, sayı 24500) ile TS HD 60364-4/-5/-6 serisine, patlayıcı ortamlarda ayrıca TS EN 60079 serisine göre uygulanır.
EK-III, 23 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete değişikliğiyle (sayı 33116) yenilendi; en kritik pratik değişikliklerden biri tesisat projesinin kontrolde aranması ve İSG-KATİP sözleşmesiz raporların geçersiz sayılmasıdır.
Kontrol Periyodu ve Kapsam Tablosu
| Tesisat | Azami periyot | Kriter / standart |
|---|---|---|
| Elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı | Standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl | İç Tesisler + Kuvvetli Akım + Topraklamalar Yönetmelikleri; TS HD 60364-4/-5/-6; TS EN 60079 (patlayıcı ortam) |
| Yıldırımdan korunma tesisatı (paratoner, kafes) | Standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl | TS EN 62305 serisi — paratoner rehberi |
| Akümülatör / Transformatör | 1 yıl | İmalatçının belirleyeceği şartlar |
| Jeneratör | Standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl | TS ISO 8528 serisi |
| Katodik koruma tesisatı | Standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl | TS EN 13509, TS EN 12954, TS EN ISO 13174 |
Süreler azamidir: nemli, tozlu, korozif veya patlayıcı ortamlarda risk değerlendirmesi sonucuna göre daha sık kontrol gerekir (EK-III m.1.10). Topraklama ölçümünün tesis tipine göre ayrışan periyotları (seyyar ekipmanda 6 ay) için topraklama ölçümü rehberine bakın.
Kimler Yapabilir? — Branş ve Kayıt Şartları
- Yetkili unvanlar (EK-III m.2.3.2): Elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri, elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik teknikeri veya yüksek teknikerleri. 1 kV ve altındaki tesisatlar ile yangın algılama ve uyarı sistemlerinde bu unvanlara ek olarak elektronik mühendisleri de kontrol yapabilir.
- EKİPNET kaydı: Kontrolü yapanın kayıt numarası raporda yer alır; işveren geçerliliğini doğrular — süreç için yetkili kişiler rehberi.
- İSG-KATİP sözleşmesi: 23.12.2025 değişikliğiyle sözleşme olmaksızın düzenlenen periyodik kontrol raporları geçersizdir.
- Ücret: Meslek odalarının tarifeleri tavsiye niteliğindedir; resmî sabit fiyat yoktur, ücret kapsam ve saha koşullarına göre sözleşmeyle belirlenir.
Proje Şartı ve Ölçüm Kapsamı
Tesisat projesi artık kontrolün ön şartıdır: EK-III m.2.3.7 uyarınca elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının periyodik kontrolünde tesisat projesi aranır ve tesisatın projesine uygunluğu değerlendirilir. Projesi olmayan tesisatları işveren, Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği'ne (RG 03.12.2003, sayı 25305) ve ilgili standartlara uygun projelendirmek zorundadır. Yıllar içinde projesiz büyümüş tesislerde bu, kontrol öncesi ayrı bir iş kalemi demektir — takvimi buna göre planlayın.
Tipik ölçüm kapsamı: gözle muayene (pano düzeni, iletken kesitleri, IP koruması, etiketleme, kaçak akım rölesi varlığı), izolasyon direnci, koruma iletkeni sürekliliği, çevrim empedansı ve açma süresi, RCD testleri ve topraklama ölçümleri. Ölçüm cihazlarının kalibrasyon bilgileri rapora yazılır (m.1.7.4). Raporda uygun bulunmayan hususlar giderilinceye kadar ilgili tesisat kullanılamaz; kusurlar Bakanlık kriterlerine göre hafif/ağır derecelendirilir ve düzeltilmeyen hafif kusur bir sonraki kontrolde ağır kusura dönüşür (m.1.9-1.9.1). Bulguları DÖF ile takip edin; patlayıcı ortamlı sahalarda ekipman uygunluğunu patlamadan korunma dokümanıyla birlikte değerlendirin.
Elektrik tesisatı kontrolü hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Elektrik tesisatı periyodik kontrolü kaç yılda bir yapılır?
İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III Tablo-3'e göre elektrik tesisatı ve topraklama tesisatının periyodik kontrolü, ilgili standartlarda süre belirtilmemişse azami yılda bir yapılır. Ortam koşulları (nem, toz, korozif/patlayıcı atmosfer), tesisatın yaşı ve önceki kontrol bulgularına göre risk değerlendirmesiyle sıklık artırılabilir (EK-III m.1.10).
Elektrik tesisatı kontrolünü kimler yapabilir?
EK-III m.2.3.2 uyarınca; elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri, elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ile elektrik teknikeri veya yüksek teknikerleri. 1 kV ve altındaki tesisatlar ile yangın algılama ve uyarı sistemlerinde bu unvanlara ek olarak elektronik mühendisleri de yetkilidir. EKİPNET kaydı ve İSG-KATİP sözleşmesi şarttır; sözleşmesiz raporlar geçersizdir.
Tesisat projesi yoksa periyodik kontrol yapılabilir mi?
EK-III m.2.3.7 açık: elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının periyodik kontrolünde tesisat projesi aranır ve kontrol, tesisatın projesine uygunluğu üzerinden değerlendirilir. Projesi olmayan tesisatı işveren, Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği'ne (RG 03.12.2003, sayı 25305) ve ilgili standartlara uygun olarak projelendirmek zorundadır.
Elektrik mühendisleri odası periyodik kontrol fiyat listesi bağlayıcı mı?
Hayır — meslek odalarının yayımladığı ücret tarifeleri tavsiye niteliğindedir; resmî sabit fiyat listesi yoktur. Ücret; pano ve ölçüm noktası sayısına, tesis büyüklüğüne, patlayıcı ortam olup olmamasına ve saha koşullarına göre sözleşmeyle belirlenir. Güncel tarife için ilgili odanın kendi yayınları esastır.
Kontrolde hangi ölçümler yapılır?
Tipik kapsam: gözle muayene (pano düzeni, iletken kesitleri, IP koruma, etiketleme), izolasyon direnci ölçümü, koruma iletkeni sürekliliği, çevrim empedansı ve açma süresi doğrulaması, kaçak akım koruma düzenlerinin (RCD) testi ve topraklama ölçümleri. Kriterler TS HD 60364-4/-5/-6 serisi, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği'ne göre uygulanır; patlayıcı ortamlarda TS EN 60079 serisi eklenir.
Uygunsuz çıkan tesisat kullanılabilir mi?
EK-III m.1.9 uyarınca raporda uygun bulunmayan hususlar giderilinceye kadar ekipman/tesisat kullanılmaz; işveren uygunsuz bölümü görünür şekilde işaretler. Bakanlık kriterlerine göre kusurlar hafif/ağır olarak derecelendirilir: ağır kusurlu tesisat giderilmeden çalıştırılamaz, hafif kusurlar bir sonraki periyodik kontrole kadar düzeltilmezse ağır kusura dönüşür.
Tesisat Kontrollerini Tek Takvimde Toplayın
Elektrik tesisatı, topraklama, paratoner, jeneratör ve trafo kontrolleri çoğu tesiste farklı firmalara, farklı tarihlerde yaptırılır — süresi geçen bir rapor denetimde ancak sorulunca fark edilir. First İSG'de her tesisatı kaydedip kontrol periyodunu ajandaya bağlarsınız; yaklaşan kontroller otomatik hatırlatılır, raporlar dijital arşivde tutulur ve yıllık çalışma planıyla aynı ekranda izlenir.
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın — FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok — ilk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın