Yangın Söndürme Cihazları: Periyodik Bakım, Kontrol ve Dolum Süreleri
Yangın tüpü kaç yılda bir bakıma girer, dolum ne zaman yapılır, kaç metrekareye bir söndürücü gerekir? TS ISO 11602-2 ve yönetmelik dayanaklı periyot tablosu
Yangın Söndürücü Bakımı Nedir? — Kısa Cevap
Yangın söndürme cihazlarının (portatif yangın tüplerinin) periyodik bakımı; cihazın ihtiyaç anında çalışacağının, yılda bir yerinde genel kontrol ve dördüncü yılın sonunda söndürme maddesi yenileme + hidrostatik test ile doğrulanmasıdır. İki dayanak birlikte çalışır: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY, RG 19.12.2007) bakım-dolum rejimini ve yerleşim kurallarını koyar; İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği EK-III Tablo-3 ise portatif söndürücüleri işyerinde periyodik kontrole tabi ekipman olarak sayar ve kriter olarak BYKHY ile TS ISO 11602-2 standardını gösterir.
Pratik sonuç: söndürücünün bakımını yetkili servis yapar, ama takvimin işletilmesi ve kayıtların denetime hazır tutulması işverenin ve İSG ekibinin sorumluluğudur.
Bakım ve Dolum Periyotları Tablosu
| İşlem | Azami periyot | Kim yapar / dayanak |
|---|---|---|
| Rutin muayene (gösterge, pim/mühür, hortum, erişim) | Düzenli — uygulamada aylık | İşletme personeli; TS ISO 11602-2 |
| Yerinde genel kontrol / bakım | 1 yıl | Hizmet yeterlilik belgeli servis; BYKHY + TS ISO 11602-2 |
| Söndürme maddesi yenileme (dolum) + hidrostatik test | 4. yılın sonunda (kullanım/basınç kaybında derhal) | Dolum ve servis yeterlilikli firma; BYKHY |
| İşyeri periyodik kontrolü (İSG kaydı, EK-III kapsamı) | Standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl | EK-III Tablo-3 (23.12.2025 değişik) |
| Yangın tesisatı (sprinkler, gazlı söndürme, hidrant, yangın pompaları, dolaplar) ve algılama-uyarı sistemleri | Standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl | EK-III Tablo-3; projeye + BYKHY'ye uygunluk, algılama için TSE CEN/TS 54-14 |
Söndürücü kullanıldıysa, mührü koptuysa veya basınç göstergesi yeşil bölgeden çıktıysa hiçbir periyot beklenmez — cihaz derhal servise gönderilir ve yerine eşdeğer bir cihaz konur.
Kaç Söndürücü Gerekir, Nereye Yerleştirilir?
- Adet: Genel kural, her bağımsız bölüm için en az bir adet olmak üzere her 250 m² yapı inşaat alanı için uygun tipte 6 kg'lık kuru kimyevi tozlu veya eşdeğeri gazlı bir söndürücüdür (BYKHY). Yangın sınıfına göre tip değişir: sıvı yanıcılar için köpüklü/KKT, elektrik panoları için CO₂, endüstriyel mutfak için F sınıfı.
- Yerleşim: Çıkış ve geçiş yollarına yakın, kolay görülür ve erişilir noktalara dengeli dağıtılır; zeminden asma halkasına yüksekliği 90 cm'yi aşmayacak şekilde monte edilir.
- İşaretleme: Söndürücü konumu fotolüminesan levhayla işaretlenir; önüne malzeme istiflenemez — saha turlarında en sık görülen bulgulardandır, saha denetim checklist'ine ekleyin.
- Kullanım eğitimi: Söndürücü kullanımı, söndürme ekibindeki destek elemanlarının eğitiminin ve yıllık yangın tatbikatının parçasıdır; bakımlı cihaz + eğitimsiz personel kombinasyonu yangında işe yaramaz.
Kayıt ve Denetim: Neyi Saklamalısınız?
Her cihaz için servis etiketinde son bakım ve bir sonraki bakım tarihi görünür olmalı; işyeri tarafında ise cihaz envanteri (tip, kapasite, konum, seri no), yıllık bakım raporları, dolum/hidrostatik test kayıtları ve rutin muayene çizelgeleri saklanmalıdır. Bakım hizmeti alınan firmanın ilgili ulusal standart kuruluşundan alınmış hizmet yeterlilik ve dolum-servis belgeleri dosyada bulunmalıdır.
Bakımsız söndürücü, İSG denetiminde idari para cezası gerektiren bir uygunsuzluktur (güncel tutarlar için 2026 İSG cezaları tablosu — tutarlar her yıl değişir); bir yangın hasarında ise sigorta ve kusur değerlendirmesinde işveren aleyhine delil olur. Tespit edilen eksikler DÖF ile termine bağlanmalı, söndürücü takvimi yıllık çalışma planında yer almalıdır. Diğer ekipman gruplarının süreleri için periyodik kontrol rehberine bakın.
Yangın söndürücü bakımı hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Yangın tüpü dolumu kaç yılda bir yapılır?
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre söndürme cihazlarının yılda bir kez yerinde genel kontrolü yapılır ve dördüncü yılın sonunda içindeki söndürme maddesi yenilenerek hidrostatik testi gerçekleştirilir. Cihaz kullanıldıysa veya basınç göstergesi düştüyse 4 yıl beklenmez, derhal dolum yapılır.
Yangın söndürücü bakımını kim yapabilir?
Bakım ve dolum; ilgili ulusal standart kuruluşunun hizmet yeterlilik belgesine sahip üretici veya servis firmalarınca, TS ISO 11602-2 kriterlerine göre yapılır. İşyerindeki İSG tarafında ise söndürücüler İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III Tablo-3 kapsamında periyodik kontrole tabidir; kontrol takibi işverenin ve İSG ekibinin sorumluluğundadır.
Kaç metrekareye bir yangın söndürücü gerekir?
Genel kural olarak Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, her bağımsız bölüm için en az bir adet olmak üzere, her 250 m² yapı inşaat alanı için uygun tipte 6 kg'lık kuru kimyevi tozlu veya eşdeğeri gazlı bir söndürme cihazı öngörür. Söndürücü tipi ve sayısı, mekândaki yangın sınıfına (A/B/C/D/F) ve risklere göre artırılır — mutfaklar için F sınıfı, elektrik panoları için CO₂ tipik örneklerdir.
Yangın tüpleri nereye ve hangi yükseklikte asılır?
Söndürücüler; kolay görülebilen, erişimi engellenmeyen, çıkış ve geçiş yollarına yakın noktalara, dengeli dağıtılarak yerleştirilir. Yönetmelik, zeminden cihazın asma halkasına olan yüksekliğin 90 cm'yi aşmamasını öngörür. Önüne malzeme istiflenen veya arkası görünmeyen söndürücü, denetimde tipik uygunsuzluk bulgusudur.
Aylık kontrolü kim yapar, neye bakılır?
TS ISO 11602-2'nin öngördüğü rutin muayeneler (basınç göstergesi yeşil bölgede mi, pim ve mühür yerinde mi, hortum/lans hasarsız mı, etiket okunaklı mı, erişim açık mı) işletme personelince yapılabilir ve kayıt altına alınır. Yıllık genel bakım ve dolum ise yetkili servis işidir; ikisi birbirinin yerine geçmez.
Yangın tesisatı (hidrant, pompa, sprinkler) kontrolü de aynı kapsamda mı?
Hayır, ayrı satırdır: EK-III Tablo-3'te yangın söndürme sistemleri (yağmurlama/sprinkler, gazlı söndürme, davlumbaz söndürme, yangın pompaları, sabit boru-hidrant sistemi ve dolaplar) standartlarda süre belirtilmemişse yılda bir, proje ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kriterlerine göre kontrol edilir. Yangın algılama ve uyarı sistemleri için kriter TSE CEN/TS 54-14'tür.
Söndürücü Envanterini Tek Ekrandan Yönetin
Elli cihazlık bir tesiste "hangi tüpün dolumu bu ay doluyor" sorusu Excel'de kaybolur. First İSG'de her söndürücüyü konumuyla kaydeder, yıllık bakım ve 4 yıllık dolum tarihlerini ajandaya bağlarsınız; süresi yaklaşan cihazlar otomatik hatırlatılır, saha turunda fotoğrafla tespit ettiğiniz bloke edilmiş veya göstergesi düşük söndürücü anında DÖF'e dönüşür.
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın — FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok — ilk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın