İlkyardım Yönetmeliği: Oranlar, Eğitim, Sınav ve Belge Süresi
20-15-10 kuralının mevzuat dayanağı, 16 saatlik eğitim, 85 puanlık sınav ve 3 yıllık belge rejimi — madde referanslı özet
Yönetmelik Neyi Düzenler? — Kısa Cevap
İlkyardım Yönetmeliği (RG: 29.07.2015, S: 29429); ilkyardım eğitimlerini, eğitim merkezlerinin yetkilendirilmesini, sınav ve belge rejimini ve işyerlerinde bulundurulacak ilkyardımcı sayılarını düzenler. Sağlık Bakanlığı mevzuatıdır; eğitim verecek ve alacak bütün kamu kurumlarını, gerçek kişileri ve özel kuruluşları kapsar (m.2). İşyerlerini İSG tarafında ilgilendiren yüzü, m.19'daki ilkyardımcı bulundurma oranlarıdır.
Bu sayfa yönetmeliğin madde referanslı özetidir; işyerindeki uygulama pratiği (vardiya kapsaması, görevlendirme yazısı, ilkyardım dolabı) ilkyardımcı zorunluluğu rehberinde, sayı hesabı ilkyardımcı hesaplayıcısında. Bağlayıcı çerçeve her zaman yürürlükteki güncel yönetmelik metnidir.
İlkyardımcı Bulundurma Oranları (m.19)
| Tehlike sınıfı | Kural (m.19) |
|---|---|
| Az tehlikeli | Her 20 çalışan için 1 ilkyardımcı |
| Tehlikeli | Her 15 çalışana kadar 1 ilkyardımcı |
| Çok tehlikeli | Her 10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı |
Hesap yukarı yuvarlanır; çalışan sayınızı girerek zorunlu ilkyardımcı, destek elemanı ve çalışan temsilcisi sayısını tek formda görmek için hesaplayıcıyı kullanın. İşyeri tarafındaki çerçeveyi 6331 m.11 (acil durumlarla mücadele için görevlendirme) tamamlar.
Destek elemanı ≠ ilkyardımcı: Acil Durumlar Yönetmeliği'nin söndürme/kurtarma/koruma ekipleri için tanıdığı "10'dan az çalışanda tek kişi yeterli" esnekliği (m.11/4) ilkyardımcıyı kapsamaz — ilkyardımcı sayısı bu yönetmeliğin (Sağlık Bakanlığı) m.19 oranlarına tabidir ve ayrı hesaplanır.
Eğitim ve Sınav (m.20, m.22)
| Aşama | Kural |
|---|---|
| Temel ilkyardım eğitimi | 16 saat (m.20); teorik + uygulamalı |
| Eğitimi kim verir | Yalnızca il sağlık müdürlüğünce yetki belgesi düzenlenmiş ilkyardım eğitim merkezleri (m.5, m.10) — işyeri hekimi/İSG uzmanı, merkez eğitmeni değilse ilkyardımcı belgesi veremez |
| Sınav | Teorik + uygulamalı; başarı için 100 üzerinden 85 puan gerekir (m.22) |
| Başarısızlık | İlk sınavda başarısız olan tekrar sınava alınır; iki sınavda da başarısız olana belge düzenlenmez — süreç yeniden eğitimle başlar |
Eğitim içeriği temel yaşam desteği, kanama-yara, kırık-çıkık, yanık, zehirlenme ve hasta taşıma başlıklarını kapsar; eğitmen olabilmek için sağlık alanında ön lisans ve eğitmen yetki belgesi aranır (m.4, m.20).
Belge Rejimi: 3 Yıl + Güncelleme Penceresi (m.21, m.23)
- Geçerlilik: İlkyardımcı belgesi 3 yıl geçerlidir (m.23).
- Güncelleme penceresi: Belge süresinin bitiminden itibaren 3 ay içinde güncelleme eğitimi alınması zorunludur; bu sürede güncelleme yapılmayan belge geçersiz sayılır ve temel eğitim baştan alınır (m.23).
- Güncelleme süresi: Güncelleme eğitimi, alınan temel eğitimin yarısı kadar sürede yapılır (m.21) — 16 saatlik temel eğitim için 8 saat — ve belgeyi 3 yıl daha uzatır.
İşyeri pratiğinde bu rejimin kırılgan noktası, belge sürelerinin sessizce dolmasıdır: 3 aylık pencere kaçırıldığında oran tablosundaki sayı kâğıt üstünde tamam görünse de belgeler geçersizdir. Süre takibi için sertifika takibi özelliğine, işyeri organizasyonu için ilkyardımcı rehberine bakın.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlı bir mevzuat özetidir; bağlayıcı çerçeve yürürlükteki yönetmelik metnidir.
İlkyardım Yönetmeliği hakkında sık sorulan sorular
Sorunuz burada yoksa [email protected] — 24 saat içinde yanıtlıyoruz.
Kaç çalışana bir ilkyardımcı zorunlu?
İlkyardım Yönetmeliği m.19'a göre; az tehlikeli işyerlerinde her 20 çalışan için 1, tehlikeli işyerlerinde her 15 çalışana kadar 1, çok tehlikeli işyerlerinde her 10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı bulundurulur. Hesap yukarı yuvarlanır; kendi sayınızı hesaplayıcıyla görebilirsiniz.
İlkyardım eğitimi kaç saat?
Temel ilkyardım eğitimi 16 saattir (m.20); teorik ve uygulamalı bölümlerden oluşur, uygulamada genellikle 2 güne yayılır. Güncelleme eğitimi, alınan temel eğitimin yarısı kadar sürede yapılır (m.21) — 16 saatlik eğitim için 8 saat.
İlkyardım sınavında kaç puan gerekir?
Teorik ve uygulamalı sınavda başarı için 100 üzerinden 85 puan gerekir (m.22). İlk sınavda başarısız olan tekrar sınava alınır; iki sınavda da başarısız olana belge düzenlenmez — süreç yeniden eğitimle başlar.
İlkyardımcı belgesi kaç yıl geçerli?
3 yıl (m.23). Belge süresinin bitiminden itibaren 3 ay içinde güncelleme eğitimi alınması zorunludur; bu pencere kaçırılırsa belge geçersiz sayılır ve temel eğitim baştan alınır. Süre takibinin işyeri pratiği için ilkyardımcı rehberine bakın.
İşyeri hekimi çalışanlara ilkyardımcı belgesi verebilir mi?
Hayır — eğitim yalnızca il sağlık müdürlüğünce yetki belgesi düzenlenmiş ilkyardım eğitim merkezlerinde verilir (m.5, m.10). İşyeri hekimi veya İSG uzmanı, yetkili merkezin eğitmeni değilse ilkyardımcı belgesi veremez; işyerindeki bilgilendirme eğitimleri bu belgenin yerine geçmez.
Destek elemanı istisnası ilkyardımcı için de geçerli mi?
Hayır. Acil Durumlar Yönetmeliği'nin 10'dan az çalışanlı işyerlerine tanıdığı "üç ekip için tek kişi yeterli" esnekliği (m.11/4) söndürme/kurtarma/koruma ekiplerine ilişkindir; ilkyardımcı sayısı bu yönetmeliğin m.19 oranlarına tabidir ve ayrı hesaplanır.
Belge Sürelerini Sistem Hatırlasın
İlkyardımcı yükümlülüğü bir kere kurulan değil, sürekli yaşatılan bir düzendir: 3 yıllık belgeler farklı tarihlerde dolar, işten ayrılmalar vardiya kapsamasını deler. First İSG'de ilkyardımcı belgeleri çalışan bazında son geçerlilik tarihiyle izlenir, süresi yaklaşanlar için otomatik uyarı üretilir; eksik ilkyardımcı bulgusu DÖF olarak terminli takibe bağlanır.
Her ay ücretsiz rapor hakkıyla deneyin
Mobil uygulama: App Store · Google Play
Soru & Yorumlar
Bu sayfadaki konuyla ilgili sorunuzu yazın — FirstİSG ekibi yanıtlıyor, onaylanan sorular herkese açık yayınlanıyor.
Henüz yorum yok — ilk soruyu siz sorun, yanıtlayalım.
Soru sorun veya yorum yazın