Bu Rehberde Neler Var?
1. İSG Raporu Nedir?
İş sağlığı ve güvenliği (İSG) raporu, işyerinde tespit edilen tehlikeleri, bu tehlikelerin yol açabileceği riskleri ve alınması gereken önlemleri belgeleyen resmi bir dokümandır. İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı (A/B/C sınıfı) veya işyeri hekimi tarafından, periyodik saha ziyaretleri sonucunda hazırlanır.
İSG raporu üç soruya cevap verir:
- Ne gördüm? — Saha gözlemleri, fotoğrafla belgelenen uygunsuzluklar
- Hangi riski yaratıyor? — Mevzuat referanslı risk tanımı ve şiddet/olasılık değerlendirmesi
- Ne yapılmalı? — Düzeltici-önleyici faaliyetler, sorumlu kişi, süre
Bu üç sorunun cevabı eksiksiz olduğunda rapor hem yasal yükümlülüğü karşılar hem de işverene kullanılabilir bir yol haritası sunar.
2. Yasal Çerçeve
İSG raporu yazım zorunluluğu aşağıdaki mevzuata dayanır:
2.1. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Madde 4: İşveren çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.
- Madde 6: İşveren, İSG hizmetlerini yürütmek için iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi ile çalışmak zorundadır (işyeri büyüklüğü ve tehlike sınıfına göre).
- Madde 10: Risk değerlendirmesi yapılması ve sonuçlarının yazılı olarak kayıt altına alınması zorunludur.
2.2. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği
Uzmanların aylık/üç aylık periyodik ziyaret sayısı, rapor formatı ve saklama süreleri bu yönetmelikte tanımlıdır. Rapor en az 15 yıl saklanmalıdır.
2.3. Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği
Her raporda tespit edilen tehlikeler için risk seviyesi belirlenir. Detaylı bilgi için Risk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır? rehberine bakın.
3. Standart İSG Raporu Yapısı
Denetimde sorun yaşanmayan, hem uzmanı hem işvereni koruyan rapor bu 8 bölümden oluşur:
3.1. Firma ve Rapor Bilgileri
- İşyeri unvanı, vergi numarası, SGK sicil numarası
- İşyerinin adresi, faaliyet konusu, tehlike sınıfı (az/tehlikeli/çok tehlikeli)
- Çalışan sayısı (kadın, erkek, genç, engelli dağılımı)
- Rapor tarihi, rapor numarası
- Uzman bilgileri (ad, sertifika no, geçerlilik tarihi)
3.2. Ziyaret Özeti
Ziyaret tarihi, saati, görüşülen işveren/vekil adı. Saha gezisinde incelenen bölümler: üretim, depo, ofis, yemekhane, yangın ekipmanları vs.
3.3. Tespit Edilen Uygunsuzluklar
Her uygunsuzluk ayrı bir kalem olarak yazılır:
- Uygunsuzluğun tanımı (nesnel, gözlemlenebilir)
- Lokasyon (ör. "Üretim bölümü — kaynak istasyonu 3")
- Fotoğraf referansı
- İhlal edilen mevzuat maddesi
3.4. Risk Değerlendirmesi
Her uygunsuzluk için risk skoru (5x5 matris ile): Olasılık × Şiddet = Risk Puanı. Düşük/Orta/Yüksek kategorizasyonu.
3.5. Alınacak Önlemler
Her uygunsuzluk için somut, ölçülebilir, zamanlı aksiyon: "Kaynak istasyonuna 2 adet 6 kg'lık ABC tipi yangın söndürücü yerleştirilmeli — sorumlu: bakım müdürü — süre: 15 gün."
3.6. Eğitim ve Talimat Kontrolü
Yürürlükteki eğitim kayıtları, periyodik sağlık muayeneleri, KKD temin/kullanım durumu.
3.7. Bir Önceki Rapordan Takip
Önceki ziyarette tespit edilen uygunsuzlukların durumu: giderildi / kısmen giderildi / giderilmedi. Giderilmeyenlerin nedeni ve yeni süresi.
3.8. İmza ve Onay
Uzman imzası, işveren/vekil imzası, tarih. Raporun bir nüshası işverende, bir nüshası uzmanda saklanır.
4. Sahadan Teslime 6 Adım
Geleneksel yöntemle bir İSG raporu ortalama 45 dakikadan 2 saate kadar sürer. Adımları şu şekilde:
- Hazırlık (5 dk): Önceki raporu gözden geçir, gidilecek işyerinin özelliklerini not et, kontrol listesini hazırla.
- Saha ziyareti (30-60 dk): Bölüm bölüm gez, fotoğraf çek, notlar al. Yetkili ile görüş.
- Mevzuat eşleştirme (15-30 dk): Her uygunsuzluk için ilgili yönetmelik maddesini bul ve doğrula.
- Risk puanlama (10-15 dk): Her kalem için olasılık ve şiddet değerlendirmesi yap.
- Rapor yazımı (20-40 dk): Şablona göre yaz, fotoğrafları yerleştir, format düzelt.
- İşveren teslimi (5 dk): E-posta ile gönder, okundu onayı iste.
Üç farklı işletmeye aynı gün gittiğinizde bu sürenin çarpı üç olduğunu düşünün — genellikle rapor yazımı akşam mesaisine, hafta sonuna veya ertesi güne kayar.
5. En Sık Yapılan 7 Hata
5.1. Mevzuat referansı eksik veya yanlış
"İSG mevzuatına aykırıdır" demek yetmez. Hangi yönetmelik, hangi madde — yazılmalı. Denetim sırasında ilk bakılan kısım burası.
5.2. Risk puanı keyfî
Olasılık-şiddet çarpımı net bir matristen gelmeli. "Orta risk" tek başına savunulmaz; puan + kategori birlikte verilmeli.
5.3. Aksiyon zamansız / sorumlusuz
"Önlem alınmalıdır" aksiyon değil. "15 gün içinde bakım müdürü sorumluluğunda yapılmalıdır" aksiyondur.
5.4. Fotoğraf yok veya yetersiz
Fotoğrafsız uygunsuzluk tartışmaya açıktır. Her kalem için en az 1 fotoğraf, tercihen 2 (genel + yakın çekim).
5.5. Önceki rapordaki kalemler takip edilmiyor
Her rapor önceki raporla bağlı olmalıdır. Giderilmeyen kalem ikinci kez yazılmazsa, üçüncü ziyarette olduğu gibi duruyorsa — denetimde sorumluluk uzmanındır.
5.6. Belirsiz, öznel ifadeler
"Ortam kirli" yerine "Üretim bölümü zemininde yağ sızıntısı — kayma riski mevcut" yazılmalı.
5.7. İşveren imzası alınmamış
İşveren nüshası imzalanmadan rapor tamamlanmamış sayılır. Uzaktan e-posta gönderildiğinde okundu onayı (KEP tercih edilir) alınmalıdır.
6. Örnek Rapor Formatı (Kısa Parça)
Uygunsuzluk no: UYG-2026-03
Lokasyon: Üretim bölümü — Kaynak istasyonu 2
Tespit: Kaynak operatörü koruyucu maske ve deri eldiven kullanmamaktadır. İşbaşında kişisel koruyucu donanım (KKD) tahsis edilmemiştir.
Mevzuat: Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik Madde 6 (KKD temin yükümlülüğü) ve Madde 7 (Eğitim yükümlülüğü).
Risk: Olasılık 4 × Şiddet 4 = 16 (Yüksek Risk) — Göz yaralanması, metal parçacık maruziyeti.
Aksiyon: (1) Her kaynak operatörüne otomatik karartma maskesi + deri eldiven tahsis edilecek. (2) Kullanım eğitimi verilecek. Sorumlu: Üretim Müdürü. Süre: 7 gün.
Fotoğraf: 03-A (genel), 03-B (yakın)
Not: Bu format şablondur. Her işyerinin faaliyet alanına, tehlike sınıfına ve uzmanın tercihine göre uyarlanabilir — ancak yukarıdaki 6 alan (tespit, mevzuat, risk, aksiyon, sorumlu, süre) asla atlanmamalıdır.
7. AI Destekli Rapor: 45 Dakika → 8 Dakika
Bu rehberdeki 6 adımlı geleneksel süreç, yapay zekâ destekli bir platform ile şu şekilde kısalır:
- Saha ziyareti: Aynı — sahadasınız, fotoğraf çekiyorsunuz
- Mevzuat eşleştirme: AI otomatik yapar — her fotoğrafı analiz eder, ilgili mevzuat maddesini önerir
- Risk puanlama: AI 5x5 matrisine göre otomatik puanlama önerir, siz onaylarsınız
- Rapor yazımı: Fotoğraf + bulgular otomatik raporda birleşir; siz sadece gözden geçirir, düzenler ve onaylarsınız
- İşveren teslimi: Tek tıkla PDF oluşur, otomatik e-posta ile gönderilir
First ISG kullanan 1.200+ uzmanın ortalama raporlama süresi ~8 dakika'ya düşmüştür. Bu, aynı gün 3 yerine 6 ziyaret yapılabilmesi demek — hafta sonu rapor yazma dönemi biter.
Önemli bir nokta: AI önerir, uzman onaylar. Rapor altındaki imza ve sorumluluk daima uzmanındır. AI bulamadığı bir şeyi eklemek, bulduğunu silmek, mevzuat maddesini değiştirmek her an sizin elinizdedir. Asistandır — yerinize geçmez.